ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਜਾਅਲੀ ਡਿਗਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਓ

1. ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਜਾਂਚ

ਮਾਨਤਾ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਸੰਸਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪੈਸੇ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਥਾਂ ’ਤੇ ਕਰੋ:

• ਅਮਰੀਕਾ: ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ (US Department of Education) ਦਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਡਾਟਾਬੇਸ (DAPIP), ਜਾਂ Council for Higher Education Accreditation (CHEA), ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੌਂਸਲ ਹੈ।
• ਯੂਕੇ: ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਨਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਬਾਰੇ GOV.UK ਦਾ ਪੰਨਾ, ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ Office for Students Register (ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦਾ ਰਜਿਸਟਰ)।
• ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ: TEQSA (ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦਾ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਰੈਗੂਲੇਟਰ) ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਜਿਸਟਰ (National Register), ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਰਜ ਹਨ।

ਫਿਰ ਉਹੀ ਨਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਸੂਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਕੁਝ ਦੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਛਾਪਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫ਼ਰਜ਼ੀ ਜਾਂ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਾਇਆ ਹੈ।

2. ਡਿਗਰੀਆਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਦੀ ਪਛਾਣ

ਡਿਗਰੀਆਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ (ਡਿਪਲੋਮਾ ਮਿੱਲ) ਅਜਿਹੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਵੇਚਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਾਂ-ਮਾਤਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ। ਜਾਅਲੀ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟਾਂ ਦੀਆਂ ਨਕਲਾਂ ਛਾਪਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਅਸਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਨਾਂ ਵਰਤ ਕੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ:

• ‘ਲਾਈਫ਼ ਐਕਸਪੀਰੀਅੰਸ’ ਡਿਗਰੀ, ਯਾਨੀ ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਵਿਕਦੀ ਡਿਗਰੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕੋਈ ਇਮਤਿਹਾਨ, ਨਾ ਕਲਾਸਾਂ, ਨਾ ਕੋਰਸ ਦਾ ਕੰਮ
• ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਜਾਂ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ, ਜਾਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੁਣਨ ਦੀ ਛੋਟ
• ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਸਿੱਧੀ ਕੀਮਤ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਟ੍ਰਾਂਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ (ਅੰਕ-ਪੱਤਰ) ਵੀ “ਸ਼ਾਮਲ”
• ਕਿਸੇ “ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ” ਜਾਂ “ਗਲੋਬਲ” ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ, ਜਾਂ UNESCO (ਯੂਨੈਸਕੋ) ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਾਅਵੇ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
• ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਕਿ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ “ਹਰ ਵੈਰੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਹੋਵੇਗਾ”
• ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਵਿੱਚ, ਗਿਫ਼ਟ ਕਾਰਡ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨਿੱਜੀ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਮੰਗ

ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਜਾਂ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਨੇਹਾ ਸਕੈਨਰ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਵੈੱਬ ਪਤਾ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਐਕਸ-ਰੇ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ; ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਉਭਾਰ ਕੇ ਵਿਖਾਏ ਜਾਣਗੇ।

3. ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਵਾਲੀ ਠੱਗੀ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯੋਗਤਾ ਵੇਚਦੀ ਹੈ

ਕੁਝ ਫ਼ਰਜ਼ੀ ਭਰਤੀ ਏਜੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ, ਕੋਰਸ ਜਾਂ “ਵੈਰੀਫ਼ਾਈਡ ਡਿਗਰੀ” ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਆਪ ਹੀ ਵੇਚਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਸਲੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰਦਾਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲੋਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਭਾਈਵਾਲ ਕੋਲੋਂ ਯੋਗਤਾ ਖ਼ਰੀਦਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ। ਜੇ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਿੱਲ ਵੀ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰੁਕੋ, ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਕਰੋ।

4. ਰੁਜ਼ਗਾਰਦਾਤਾ ਤੁਹਾਡੀ ਡਿਗਰੀ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਚਦੇ ਹਨ

ਰੁਜ਼ਗਾਰਦਾਤਾ ਅਤੇ ਬੈਕਗ੍ਰਾਊਂਡ ਚੈੱਕ (ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਜਾਂਚ) ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਡਿਗਰੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਸਿੱਧੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤਸਦੀਕ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ National Student Clearinghouse, ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ HEDD ਜਾਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ My eQuals। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਜਿਸ ਡਿਗਰੀ ਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੋਲ ਕੋਈ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਾਗ਼ਜ਼ ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਅਸਲੀ ਲੱਗੇ। ਡਿਗਰੀ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ

5. ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪੈਸੇ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹੋ

ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਅਤੇ ਹੁਣੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਉਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਰਤਣਾ ਬੰਦ ਕਰੋ। ਸਬੂਤ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖੋ: ਰਸੀਦਾਂ, ਸੁਨੇਹੇ ਅਤੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਵੈੱਬ ਪਤਾ। ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖਪਤਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀ ਨੂੰ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰ ਕੀਤਿਆਂ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਕਾਰਡ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਕੀ ਭੁਗਤਾਨ ਉੱਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕਰਕੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਮੰਗੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। CV ਵਿੱਚ ਜਾਅਲੀ ਡਿਗਰੀ ਦਰਜ ਰੱਖਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਸਮਝਣ ਲਈ ਵੇਖੋ ਕਿ ਜਾਅਲੀ ਡਿਗਰੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

6. ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਡਿਗਰੀ ਲੈਣ ਦੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਰਾਹ

ਅਮਰੀਕਾ, ਯੂਕੇ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀਆਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨੌਕਰੀਪੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਣਾਈਆਂ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਡਿਗਰੀਆਂ ਕਰਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ: ਉਹ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕੰਮ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੀ ਸਿੱਖ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ (PLA) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਮਾਨਤਾ (RPL)।

ਨਿਯਮ ਹਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਪ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਤੁਸੀਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਪਾਸ ਕਰਕੇ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਜੇ ਕੋਈ ਸੰਸਥਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਬਦਲੇ ਪੂਰੀ ਡਿਗਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਡਿਗਰੀ ਅਸਲੀ ਨਹੀਂ।