Đang đổi nghề? Hãy chắc rằng bằng cấp của bạn có giá trị thật

1. Đổi nghề cần bằng cấp gì?

Chuyển ngành có cần học lại đại học không? Không phải lúc nào cũng cần. Trước khi đóng tiền cho bất kỳ khóa học nào, hãy xem thông tin nghề nghiệp chính thức của quốc gia nơi bạn muốn làm việc:

• Hoa Kỳ: O*NET OnLine và Occupational Outlook Handbook (sổ tay triển vọng nghề nghiệp) của Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ mô tả trình độ học vấn mà từng nghề thường đòi hỏi.
• Vương quốc Anh: các hồ sơ nghề nghiệp của National Careers Service (dịch vụ hướng nghiệp quốc gia của Anh) liệt kê các con đường vào nghề của hàng trăm công việc.
• Úc: Your Career cung cấp thông tin về các nghề, kỹ năng và đào tạo.

Hãy xem cả những tin tuyển dụng thật trong ngành bạn nhắm tới. Chúng cho thấy nhà tuyển dụng đòi bằng đại học, chứng chỉ hành nghề, một chứng chỉ ngắn hạn hay chỉ cần kinh nghiệm.⁠​‌​​​​​‌​‌​‌​‌​‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​‌​​‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​‌​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​‌​‌​‌‌‌‌‌​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​​​​​‌‌​‌‌‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​‌‌​​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌​⁠

2. Nghề cần chứng chỉ hành nghề: cơ quan quản lý quyết định

Nghề nào cần chứng chỉ hành nghề? Điều dưỡng, giảng dạy, kỹ thuật, luật, kế toán, tâm lý học và nhiều nghề khác đều có cơ quan quản lý riêng. Muốn hành nghề, bạn cần bằng cấp được cơ quan quản lý chấp nhận, và bằng của một trường chưa được kiểm định sẽ bị từ chối, thường là sau khi bạn đã trả tiền cho nó.⁠​‌​​​​​‌​‌​‌​‌​‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​‌​​‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​‌​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​‌​‌​‌‌‌‌‌​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​​​​​‌‌​‌‌‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​‌‌​​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌​⁠

• Hoa Kỳ: chứng chỉ hành nghề do từng bang quy định. Công cụ License Finder của CareerOneStop cho biết cơ quan cấp phép của từng nghề.
• Vương quốc Anh: Regulated Professions Register (danh sách các nghề được quản lý) cho biết cơ quan quản lý của từng nghề.
• Úc: tra cứu hiệp hội nghề nghiệp hoặc hội đồng đăng ký hành nghề phụ trách nghề bạn chọn, chẳng hạn qua Your Career.

3. Khóa ngắn hạn và chứng chỉ: kiểm tra đơn vị đào tạo

Nhiều cuộc đổi nghề bắt đầu từ một khóa học ngắn hạn. Hãy kiểm tra để chắc rằng cả đơn vị đào tạo lẫn chứng chỉ đều là thật:

• Vương quốc Anh: các chứng chỉ được quản lý đều có trên dịch vụ tra cứu chứng chỉ được quản lý của GOV.UK.
• Úc: các chương trình đào tạo được công nhận toàn quốc và các tổ chức đào tạo đã đăng ký đều có tên trên training.gov.au.
• Hoa Kỳ: kiểm tra xem trường có được kiểm định trong cơ sở dữ liệu của Bộ Giáo dục Hoa Kỳ không, hoặc có được bang của bạn phê duyệt cho nghề đó không.

4. Cảnh giác với các chiêu lừa đảo nhắm vào người đổi nghề

• Bằng trong vài tuần. Tấm bằng giúp bạn đổi nghề “chỉ trong 30 ngày” không phải là bằng thật. Xem dấu hiệu của lò cấp bằng.
• Chiêu trả tiền để có việc. Công việc nào bắt bạn mua chứng chỉ, khóa học hay “bằng đã xác minh” từ chính người tuyển dụng đều là lừa đảo.
• Cam kết có việc làm. Không khóa học thật nào có thể bảo đảm cho bạn một công việc hay một tấm visa.
• Xác minh giả. Nếu kẻ bán bằng hứa tấm bằng sẽ “qua mọi vòng kiểm tra lý lịch”, đó là bằng giả. Nhà tuyển dụng xác minh trực tiếp với trường đại học.

Dán bất kỳ lời mời nào vào máy quét tin nhắn, hoặc địa chỉ website của đơn vị đào tạo vào X-quang trang web.⁠​‌​​​​​‌​‌​‌​‌​‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​‌​​‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​‌​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​‌​‌​‌‌‌‌‌​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​​​​​‌‌​‌‌‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​‌‌​​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌​⁠

5. Nếu nghề mới thật sự cần bằng đại học

Với người muốn lấy bằng đại học để chuyển ngành, các trường đại học được kiểm định có chương trình bán thời gian và trực tuyến dành cho người đang đi làm, và nhiều trường công nhận kết quả học tập trước đó từ công việc hiện tại của bạn, sau khi đánh giá. Việc này giúp rút ngắn chương trình chứ không thay thế tấm bằng. Phần còn lại bạn phải học và vượt qua các bài đánh giá, và thứ bạn nhận được là tấm bằng giống hệt bằng của những người tốt nghiệp khác.⁠​‌​​​​​‌​‌​‌​‌​‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌‌​‌‌​​‌‌​‌​​‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​‌​‌​‌‌‌​​‌​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​​​​‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​​‌‌‌​‌‌​​‌​‌​‌‌‌‌‌​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​​​​​‌‌​‌‌‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​‌‌​​​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​​‌‌​​​​‌​​‌‌‌​​‌​​‌‌​‌‌​​‌‌​​​​‌​‌‌​​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌​⁠

6. Đã lỡ trả tiền cho kẻ bán bằng?

Hãy hành động nhanh: ngừng sử dụng giấy tờ đó, giữ lại biên lai và tin nhắn, tố cáo kẻ bán với công an hoặc cơ quan bảo vệ người tiêu dùng của nước bạn, và hỏi ngân hàng hoặc đơn vị phát hành thẻ xem có thể khiếu nại giao dịch hay không. Để hiểu rủi ro khi giữ bằng giả trong CV, hãy xem mức phạt dùng bằng giả theo từng nước.