Αρχική / Απαντήσεις / Πωλητές και απάτες / Είναι απάτη;
Έλεγχος μηνύματος για απάτη
Είναι απάτη; Επικολλήστε το μήνυμα και δείτε τα καμπανάκια σε δευτερόλεπτα
Δεν έχετε απαντήσει ακόμη, και καλά κάνατε. Αν το μήνυμα αφορά πτυχίο, δίπλωμα ή μια δουλειά που ζητά πτυχίο, επικολλήστε το στον ανιχνευτή μας και δείτε τα καμπανάκια σε δευτερόλεπτα. Για ένα SMS σχετικά με κάποιο δέμα ή ένα τηλεφώνημα από «την τράπεζα», χρησιμοποιήστε τον πίνακα με τα συναισθήματα και τη μόνη κίνηση που χρειάζεστε, ακριβώς από κάτω. Απαντήσατε ή πληρώσατε ήδη; Πηγαίνετε κατευθείαν στο τι κάνετε τώρα.
Είναι απάτη; Το ένστικτό σας το κατάλαβε πρώτο
Πώς καταλαβαίνω μια απάτη; Η ανησυχία σας είναι συνήθως ένα σημείο πίεσης που το προσέξατε πριν βρείτε λέξεις να το περιγράψετε. Βρείτε το δικό σας:
| Το συναίσθημα και τα λόγια πίσω από αυτό | Πώς το ξεκαθαρίζετε |
|---|---|
| «Είναι πολύ εύκολο.» Χωρίς εξετάσεις, πτυχίο σε λίγες μέρες | Ρωτήστε τι ακριβώς θα σπουδάσετε και πώς θα αξιολογηθείτε |
| «Με πιέζουν να βιαστώ.» «Μόνο σήμερα», «τελευταία ευκαιρία» | Περιμένετε μία μέρα. Μια αληθινή προσφορά δεν χάνεται αν περιμένετε λίγο |
| «Απαντά σε κάτι που δεν ρώτησα.» «Επαληθεύσιμο πτυχίο», «περνάει τους ελέγχους ιστορικού» | Ελέγξτε το μόνοι σας με το πανεπιστήμιο, ποτέ μέσα από τον σύνδεσμο του πωλητή |
| «Ακούγεται πολύ επίσημο.» «Διεθνώς διαπιστευμένο» | Ρωτήστε ποιος αναγνωρίζει τον φορέα διαπίστευσης. Στις ΗΠΑ, αυτό το κάνει το Υπουργείο Παιδείας ή η CHEA: ξεκινήστε από τη λίστα του Υπουργείου. Για άλλες χώρες, δείτε τα μητρώα πιο κάτω |
| «Η πληρωμή μού φαίνεται περίεργη.» Κρυπτονομίσματα, δωροκάρτες, ένας προσωπικός λογαριασμός | Πληρώνετε ένα πανεπιστήμιο μόνο μέσω του δικού του οικονομικού τμήματος, που θα το βρείτε στην επίσημη ιστοσελίδα του |
| «Ήρθε και με βρήκε.» Ένα μήνυμα που δεν ζητήσατε ποτέ | Επικοινωνήστε με τον οργανισμό μέσω της δικής του ιστοσελίδας |
| «Με κολακεύει.» «Έχετε επιλεγεί» | Η αληθινή επιλογή έρχεται μετά από μια αίτηση. Αν δεν κάνατε ποτέ αίτηση, δεν σας επέλεξε κανείς |
Δεν αφορά πτυχίο; Μία κίνηση ξεκαθαρίζει σχεδόν κάθε γραμμή του πίνακα: επικοινωνήστε εσείς με τον οργανισμό, μέσω της δικής του ιστοσελίδας ή στον αριθμό που γράφει η κάρτα σας, ποτέ μέσα από το μήνυμα. Αυτό συμβουλεύει το βρετανικό National Cyber Security Centre (NCSC), το Εθνικό Κέντρο Κυβερνοασφάλειας. Τα χαρακτηριστικά σημάδια που περιγράφει (επίκληση αρχής, επείγον, συναίσθημα, σπανιότητα, επικαιρότητα) συμπίπτουν με τα τέσσερα σημάδια της FTC, της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Εμπορίου των ΗΠΑ: προσποίηση, πρόβλημα ή έπαθλο, πίεση, πληρωμή.
Για την αναλυτική απάντηση στο «Είναι πολύ εύκολο», διαβάστε τα ψιλά γράμματα ενός «άμεσου» πτυχίου. Για το «Ακούγεται πολύ επίσημο», διαβάστε τι σημαίνει το «διαπιστευμένο» στη γλώσσα των πωλητών.
Βρείτε τα επτά: ένα μήνυμα, γραμμή προς γραμμή
Φανταστείτε ένα μήνυμα στο WhatsApp από έναν αριθμό που δεν γνωρίζετε. Είναι επινοημένο, όμως κάθε γραμμή του είναι τυπική. Εντοπίστε επτά σημάδια πριν ανοίξετε τις απαντήσεις.
«Συγχαρητήρια! Έχετε επιλεγεί: η εργασιακή σας εμπειρία σάς δίνει δικαίωμα σε διαπιστευμένο πτυχίο Bachelor. Χωρίς εξετάσεις. Επαληθεύσιμο πτυχίο, καταχωρισμένο στη βάση δεδομένων του πανεπιστημίου. Έμειναν μόνο 3 θέσεις, γι’ αυτό πληρώστε σε USDT σήμερα για να κλείσετε τη δική σας.»
Τα επτά σημάδια και η ερώτηση που γκρεμίζει το καθένα
- «Έχετε επιλεγεί»: θέλει να σας κολακέψει. Ρωτήστε: επιλέχθηκα ανάμεσα σε ποιους; Δεν κάνατε ποτέ αίτηση.
- «Η εργασιακή σας εμπειρία σάς δίνει δικαίωμα»: θέλει να νιώσετε ότι το κερδίσατε. Ρωτήστε: ποιο πανεπιστήμιο την αξιολόγησε; Τα πανεπιστήμια μπορούν να αξιολογήσουν την εμπειρία σας και να σας αναγνωρίσουν πιστωτικές μονάδες για ένα πτυχίο, όπως εξηγεί η βρετανική Quality Assurance Agency, ο φορέας που διασφαλίζει την ποιότητα της ανώτατης εκπαίδευσης. Αυτό όμως γίνεται μόνο αφού κάνετε αίτηση, και κανείς δεν τη μετατρέπει σε ολόκληρο πτυχίο με ένα μήνυμα.
- «Χωρίς εξετάσεις»: θέλει να φαίνεται εύκολο. Ρωτήστε: πώς θα αξιολογηθώ;
- «Επαληθεύσιμο πτυχίο, καταχωρισμένο στη βάση δεδομένων του πανεπιστημίου»: απαντά σε μια αμφιβολία πριν καν την εκφράσετε. Ρωτήστε: επαληθευμένο από ποιον; Ορισμένοι πωλητές έχουν δική τους ιστοσελίδα, email ή τηλεφωνική γραμμή «επαλήθευσης», που επιβεβαιώνει ό,τι πούλησαν. Γι’ αυτό ελέγχετε πάντα μόνοι σας με το πανεπιστήμιο.
- «Έμειναν μόνο 3 θέσεις… σήμερα»: θέλει να βιαστείτε. Ρωτήστε: τι αλλάζει αν περιμένω μία μέρα;
- «Πληρώστε σε USDT», δηλαδή σε κρυπτονόμισμα: θέλει τα χρήματά σας έξω από το σύστημα οποιουδήποτε πανεπιστημίου. Ρωτήστε: γιατί όχι μέσω του οικονομικού τμήματος του πανεπιστημίου;
- Ένας άγνωστος αριθμός: θέλει να νιώσετε ότι σας ανακάλυψαν. Ρωτήστε: από πού βρήκαν τον αριθμό μου;
Περάστε το από τον ανιχνευτή. Αντιγράψτε ολόκληρο το μήνυμα, μαζί με τον αποστολέα και τη διεύθυνση ιστοσελίδας, στον ανιχνευτή μηνυμάτων. Λειτουργεί στον browser σας, άρα το κείμενο μένει στη συσκευή σας, και τα πάει καλύτερα με κείμενα στα αγγλικά. Γνωρίζει καλά μία οικογένεια απατών: όσες πουλούν πτυχία, διπλώματα και πιστοποιητικά, ακόμη κι όταν κρύβονται μέσα σε προσφορές εργασίας.
Σε αυτό το μήνυμα, ο ανιχνευτής επισημαίνει ως προειδοποιητικά σημάδια τη γραμμή «Χωρίς εξετάσεις», τις δύο υποσχέσεις επαλήθευσης, την πληρωμή σε κρυπτονόμισμα και την αντίστροφη μέτρηση.
Του ξεφεύγουν η κολακεία και ο άγνωστος αριθμός, και διατυπώσεις σαν τη γραμμή για την εργασιακή εμπειρία μπορεί να γλιστρήσουν μέσα από μια λίστα φράσεων: πιάνει τις γνωστές διατυπώσεις, όχι κάθε καινούργια. Ένα καθαρό αποτέλεσμα, λοιπόν, δεν σημαίνει ποτέ ότι το μήνυμα είναι καθαρό.
Τρία πράγματα που κανένας ανιχνευτής δεν βλέπει
- Ποιος το έστειλε στ’ αλήθεια. Εδώ απαντιέται το «Ήρθε και με βρήκε». Το όνομα ενός πανεπιστημίου στην υπογραφή δεν αποδεικνύει τίποτα. Συγκρίνετε τη διεύθυνση του αποστολέα με την επίσημη ιστοσελίδα του πανεπιστημίου, που θα τη βρείτε ψάχνοντας μόνοι σας. Ο έλεγχος παγίδων επαλήθευσης το κάνει αυτό για ιστοσελίδες και διευθύνσεις email «επαλήθευσης».
- Αν η σχολή είναι αληθινή. Ο ανιχνευτής ελέγχει το όνομα ενός φορέα διαπίστευσης, όχι αν η σχολή έχει πράγματι αυτή τη διαπίστευση, και οι πωλητές καμιά φορά επικαλούνται ψευδώς αληθινούς φορείς. Ελέγξτε τον κατάλογο του ίδιου του φορέα διαπίστευσης και μετά το μητρώο της χώρας: τον οδηγό του GOV.UK, της κυβερνητικής πύλης του Ηνωμένου Βασιλείου (για βρετανικά ιδρύματα), τη DAPIP, τη βάση δεδομένων του Υπουργείου Παιδείας των ΗΠΑ (για αμερικανικά ιδρύματα), ή το National Register της TEQSA, της ρυθμιστικής αρχής ανώτατης εκπαίδευσης της Αυστραλίας (για αυστραλιανούς παρόχους). Μετά δοκιμάστε τις λίστες προειδοποίησης των αρχών.
- Πού οδηγεί ο σύνδεσμος. Μην τον πατήσετε. Επικολλήστε τον σύνδεσμο, συντομευμένο ή όχι, στην ακτινογραφία ιστοσελίδας: τον ανοίγει στον δικό μας διακομιστή, όχι στο κινητό σας, και δείχνει πού ανακατευθύνει. Περάστε από το εργαλείο και εκείνη τη διεύθυνση, για να δείτε πότε καταχωρίστηκε το domain της και αν μιμείται τη διεύθυνση κάποιου αληθινού πανεπιστημίου στη Βρετανία, στις ΗΠΑ ή στην Αυστραλία.
Η κάρτα παύσης: δύο προτάσεις που σας κερδίζουν χρόνο
Οι απατεώνες επανέρχονται γρήγορα, με τηλεφωνήματα ή με μηνύματα. Δεν χρειάζεται να διαφωνήσετε ούτε να δώσετε εξηγήσεις. Κρατήστε έτοιμο αυτό:
«Δεν πληρώνω και δεν στέλνω έγγραφα πριν ελέγξω ποιοι είστε. Θα επικοινωνήσω μαζί σας μέσω της επίσημης ιστοσελίδας σας.»
Ένα αληθινό πανεπιστήμιο ή ένας αληθινός εργοδότης δεν θα ενοχληθεί που περιμένει. Ένας απατεώνας θα πιέσει πιο πολύ ή θα εξαφανιστεί, και όποιο από τα δύο κι αν συμβεί, μαθαίνετε αυτό που χρειαζόσασταν να ξέρετε. Μέχρι να ελέγξετε:
- Μην πατάτε συνδέσμους και μη σκανάρετε κωδικούς QR από το μήνυμα.
- Μη στέλνετε χρήματα, ταυτότητα ή αντίγραφα πτυχίων και πιστοποιητικών.
- Κρατήστε στιγμιότυπο οθόνης από το μήνυμα και τα στοιχεία του αποστολέα. Αυτά είναι τα αποδεικτικά σας αν κάνετε καταγγελία.
- Δείξτε το σε κάποιον που εμπιστεύεστε. «Σταματήστε και μιλήστε με κάποιον που εμπιστεύεστε» συμβουλεύει και η ίδια η FTC.
Είναι απάτη. Και τώρα;
- Δεν πληρώσατε και είστε στη Βρετανία; Μπλοκάρετε τον αποστολέα. Το NCSC εξηγεί πώς καταγγέλλετε ένα email απάτης, πώς προωθείτε δωρεάν ένα SMS απάτης στην εταιρεία κινητής τηλεφωνίας σας και πώς καταγγέλλετε μια πληρωμένη διαφήμιση απάτης στην Advertising Standards Authority, τη βρετανική αρχή για τις διαφημίσεις.
- Δεν πληρώσατε και είστε στις ΗΠΑ; Μπλοκάρετε τον αποστολέα και κάντε καταγγελία στο ReportFraud.ftc.gov.
- Πληρώσατε ή δώσατε στοιχεία; Τηλεφωνήστε στην τράπεζά σας, στον αριθμό που γράφει η κάρτα σας. Μετά καταγγείλτε το ως έγκλημα: στο Report Fraud στην Αγγλία, την Ουαλία και τη Βόρεια Ιρλανδία ή στην Police Scotland, τη σκωτική αστυνομία, τους δύο δρόμους που κατονομάζει το NCSC. Στις ΗΠΑ, χρησιμοποιήστε το ReportFraud.ftc.gov και, αν δώσατε προσωπικά στοιχεία, το IdentityTheft.gov.
- Πληρώσατε έναν πωλητή πτυχίων; Ο οδηγός για όσους ψάχνουν δουλειά δείχνει τα επόμενα βήματα, μαζί και πώς ρωτάτε την τράπεζά σας αν μπορεί να αμφισβητηθεί η πληρωμή.
- Μια προσφορά εργασίας που έρχεται με λογαριασμό για πληρωμή; Διαβάστε στη συνέχεια το «Είναι αληθινή η επιστολή πρόσληψης;».
Και μετά αντιγράψτε την κάρτα παύσης στις σημειώσεις του κινητού σας, για να έχετε τις δύο προτάσεις έτοιμες όταν φτάσει το επόμενο μήνυμα.
Πηγές
- NCSC: Πώς αναγνωρίζετε ένα email, SMS ή τηλεφώνημα απάτης: τα χαρακτηριστικά σημάδια και η απευθείας επικοινωνία με τον οργανισμό
- FTC: Πώς να αποφύγετε μια απάτη: τα τέσσερα σημάδια και η κουβέντα με κάποιον που εμπιστεύεστε
- CHEA: Εργοστάσια πτυχίων και εργοστάσια διαπιστεύσεων (PDF): οι αμερικανικοί φορείς διαπίστευσης αναγνωρίζονται από το Υπουργείο Παιδείας ή από τη CHEA
- Υπουργείο Παιδείας των ΗΠΑ: η λίστα φορέων διαπίστευσης της DAPIP: οι φορείς διαπίστευσης που αναγνωρίζει το Υπουργείο
- TEQSA: National Register of Higher Education Providers: οι εγγεγραμμένοι πάροχοι ανώτατης εκπαίδευσης στην Αυστραλία
- QAA: Τι είναι οι πιστωτικές μονάδες; Οδηγός για φοιτητές (PDF): η αναγνώριση προηγούμενης μάθησης
- NCSC: Καταγγελία SMS απάτης: πώς προωθείτε δωρεάν ένα SMS στην εταιρεία κινητής σας
- NCSC: Καταγγελία διαφήμισης απάτης: οι πληρωμένες διαφημίσεις καταγγέλλονται στην Advertising Standards Authority
- NCSC: Αν δώσατε ευαίσθητα στοιχεία: το Report Fraud για την Αγγλία, την Ουαλία και τη Βόρεια Ιρλανδία· η Police Scotland
- Report Fraud: ο δρόμος που κατονομάζει η παραπάνω σελίδα του NCSC
- ReportFraud.ftc.gov και IdentityTheft.gov: καταγγελία και αποκατάσταση στις ΗΠΑ
Ελέγξτε πριν εμπιστευτείτε. Τα δωρεάν εργαλεία του Εργαστηρίου Ελέγχου Πτυχίων εξετάζουν ένα βιογραφικό, την ιστοσελίδα μιας σχολής, ένα μήνυμα ή μια υπηρεσία «επαλήθευσης» και σας δείχνουν τα προειδοποιητικά σημάδια, με συνδέσμους προς τα επίσημα μητρώα.