ਕੀ ਇਹ ਠੱਗੀ ਹੈ? ਸੁਨੇਹਾ ਪੇਸਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਵੇਖੋ

ਕੀ ਇਹ ਠੱਗੀ ਹੈ? ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਾਂਪ ਲਿਆ

ਜੋ ਬੇਚੈਨੀ ਤੁਸੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਹ ਅਕਸਰ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਚਾਲ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਬਦ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਫੜ ਲਿਆ। ਆਨਲਾਈਨ ਠੱਗੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਕਸਰ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਲੱਭੋ:

ਗੱਲ ਡਿਗਰੀ ਦੀ ਨਹੀਂ? ਤਾਂ ਵੀ ਇੱਕੋ ਕਦਮ ਤਕਰੀਬਨ ਹਰ ਕਤਾਰ ਦਾ ਨਿਬੇੜਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਸੰਸਥਾ ਜਾਂ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਖ਼ੁਦ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ, ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰਡ ਉੱਤੇ ਲਿਖੇ ਨੰਬਰ ’ਤੇ, ਸੁਨੇਹੇ ਰਾਹੀਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਇਹੀ ਸਲਾਹ ਯੂਕੇ ਦੇ ਕੌਮੀ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੇਂਦਰ (NCSC) ਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ (ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਰੋਅਬ, ਕਾਹਲੀ, ਜਜ਼ਬਾਤ, ਕਿੱਲਤ, ਤਾਜ਼ਾ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ) ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਖਪਤਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਮਿਸ਼ਨ (FTC) ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹਨ: ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਭੇਸ, ਕੋਈ ਮੁਸੀਬਤ ਜਾਂ ਇਨਾਮ, ਦਬਾਅ, ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਮੰਗ।

“ਹੱਦੋਂ ਵੱਧ ਸੌਖਾ” ਵਾਲੇ ਸ਼ੱਕ ਦਾ ਪੂਰਾ ਜਵਾਬ ਝਟਪਟ ਡਿਗਰੀ ਦੀਆਂ ਬਰੀਕ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ। “ਬੜਾ ਸਰਕਾਰੀ” ਲਈ ਪੜ੍ਹੋ ਕਿ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ “ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ” ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸੱਤ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਲੱਭੋ: ਇੱਕ ਸੁਨੇਹੇ ਦੀ ਚੀਰ-ਫਾੜ

ਸੋਚੋ: ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਨੰਬਰ ਤੋਂ WhatsApp ’ਤੇ ਸੁਨੇਹਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਘੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਹਰ ਲਾਈਨ ਅਜਿਹੇ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਵਾਬ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਲੱਭੋ।

“ਮੁਬਾਰਕਾਂ! ਤੁਹਾਡੀ ਚੋਣ ਹੋ ਗਈ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਐਕਰੀਡੀਟਿਡ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋ। ਕੋਈ ਇਮਤਿਹਾਨ ਨਹੀਂ। ਵੈਰੀਫ਼ਾਈ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਡਿਗਰੀ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਡਾਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰਡ। ਸਿਰਫ਼ 3 ਸੀਟਾਂ ਬਾਕੀ, ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਪੱਕੀ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਜ ਹੀ USDT ਵਿੱਚ ਪੇਮੈਂਟ ਕਰੋ।”

ਸੱਤ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ, ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਵਾਲ

1. “ਤੁਹਾਡੀ ਚੋਣ ਹੋ ਗਈ ਹੈ” ਤੁਹਾਨੂੰ ਫੂਕ ਛਕਾਉਣ ਲਈ ਹੈ। ਪੁੱਛੋ: ਚੋਣ ਕਾਹਦੇ ਵਿੱਚੋਂ? ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਕਦੇ ਅਪਲਾਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
2. “ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋ” ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡਿਗਰੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਕਮਾਈ ਹੈ। ਪੁੱਛੋ: ਕਿਹੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਇਸ ਤਜਰਬੇ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ? ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤਜਰਬੇ ਨੂੰ ਪਰਖ ਕੇ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਯੂਕੇ ਦੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਗੁਣਵੱਤਾ ਏਜੰਸੀ (QAA) ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਕ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਡਿਗਰੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ।
3. “ਕੋਈ ਇਮਤਿਹਾਨ ਨਹੀਂ” ਸਭ ਕੁਝ ਸੌਖਾ ਵਿਖਾਉਣ ਲਈ ਹੈ। ਪੁੱਛੋ: ਫਿਰ ਮੇਰਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ?
4. “ਵੈਰੀਫ਼ਾਈ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਡਿਗਰੀ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਡਾਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰਡ” ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ੱਕ ਦਾ ਜਵਾਬ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੁੱਛੋ: ਤਸਦੀਕ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ? ਕੁਝ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੀ ਹੀ “ਤਸਦੀਕ” ਵੈੱਬਸਾਈਟ, ਈਮੇਲ ਜਾਂ ਫ਼ੋਨ ਲਾਈਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੇਚੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਖ਼ੁਦ ਪਤਾ ਕਰੋ।
5. “ਸਿਰਫ਼ 3 ਸੀਟਾਂ ਬਾਕੀ... ਅੱਜ ਹੀ” ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਾਹਲੀ ਪਾਉਣ ਲਈ ਹੈ। ਪੁੱਛੋ: ਜੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਰੁਕ ਜਾਵਾਂ ਤਾਂ ਕੀ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗਾ?
6. “USDT ਵਿੱਚ ਪੇਮੈਂਟ ਕਰੋ”: USDT ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਲਾਈਨ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਸੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਲਿਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੁੱਛੋ: ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਲੇਖਾ ਸ਼ਾਖਾ ਰਾਹੀਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?
7. ਅਣਜਾਣ ਨੰਬਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਭਿਆ ਹੈ। ਪੁੱਛੋ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮੇਰਾ ਨੰਬਰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ?

ਇਸ ਸੁਨੇਹੇ ਵਿੱਚ ਸਕੈਨਰ ਇਮਤਿਹਾਨ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਲਾਈਨ, ਤਸਦੀਕ ਵਾਲੇ ਦੋਵਾਂ ਵਾਅਦਿਆਂ, ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਵਿੱਚ ਪੇਮੈਂਟ ਅਤੇ ਉਲਟੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵਜੋਂ ਫੜਦਾ ਹੈ।

ਖ਼ੁਸ਼ਾਮਦ ਅਤੇ ਅਣਜਾਣ ਨੰਬਰ ਇਸ ਦੀ ਪਕੜ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਅਤੇ ਕੰਮ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਵਾਲੀ ਲਾਈਨ ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਸਕੈਨਰ ਦੀ ਸ਼ਬਦ-ਸੂਚੀ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਨਿਕਲ ਸਕਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਨਵੀਂ ਘਾੜਤ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਫ਼ ਨਤੀਜੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸੁਨੇਹਾ ਪਾਕ-ਸਾਫ਼ ਹੈ।

ਤਿੰਨ ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਸਕੈਨਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ

1. ਸੁਨੇਹਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਨੇ ਭੇਜਿਆ। “ਇਹ ਆਪੇ ਮੇਰੇ ਤੱਕ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ” ਵਾਲੇ ਸ਼ੱਕ ਦਾ ਜਵਾਬ ਇੱਥੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਦਸਤਖ਼ਤ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਨਾਂ ਕੁਝ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪਤੇ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਨਾਲ ਮਿਲਾਓ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਖ਼ੁਦ ਖੋਜ ਕੇ ਲੱਭੀ ਹੋਵੇ। ਤਸਦੀਕ ਜਾਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਾਲਾ ਟੂਲ “ਤਸਦੀਕ” ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਈਮੇਲ ਪਤਿਆਂ ਲਈ ਇਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
2. ਸੰਸਥਾ ਅਸਲੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਸਕੈਨਰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਨਾਂ ਜਾਂਚਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸੰਸਥਾ ਕੋਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਹ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਵਾਰ ਅਸਲੀ ਮਾਨਤਾ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਝੂਠ-ਮੂਠ ਵਰਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਨਤਾ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਵੇਖੋ, ਫਿਰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਜਿਸਟਰ: GOV.UK ਦੀ ਗਾਈਡ (ਯੂਕੇ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ), DAPIP (ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ) ਜਾਂ TEQSA ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਜਿਸਟਰ (ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ)। ਫਿਰ ਸਰਕਾਰੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਸੂਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੋਜੋ।
3. ਲਿੰਕ ਕਿੱਥੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਟੈਪ ਨਾ ਕਰੋ। ਲਿੰਕ, ਛੋਟਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੂਰਾ, ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਐਕਸ-ਰੇ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ: ਇਹ ਲਿੰਕ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਫ਼ੋਨ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਾਡੇ ਸਰਵਰ ਉੱਤੇ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਿਸ ਪਤੇ ’ਤੇ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਸ ਪਤੇ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਡੋਮੇਨ ਕਦੋਂ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਕੀ ਉਹ ਯੂਕੇ, ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਕਿਸੇ ਅਸਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪਤੇ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।

‘ਰੁਕੋ’ ਕਾਰਡ: ਦੋ ਵਾਕ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਮਾਂ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ

ਠੱਗ ਫ਼ੋਨ ਜਾਂ ਚੈਟ ਰਾਹੀਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਮਗਰ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਾ ਬਹਿਸ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਨਾ ਸਫ਼ਾਈ ਦੇਣ ਦੀ। ਇਹ ਦੋ ਵਾਕ ਤਿਆਰ ਰੱਖੋ:

“ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਇਹ ਜਾਂਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰਾ ਨਿਯਮ ਹੈ: ਨਾ ਪੈਸੇ, ਨਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼। ਮੇਰਾ ਜਵਾਬ ਤੁਹਾਡੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਰਾਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।”

ਅਸਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਾਂ ਰੁਜ਼ਗਾਰਦਾਤਾ ਨੂੰ ਉਡੀਕ ਦਾ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਠੱਗ ਜਾਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਜ਼ੋਰ ਪਾਵੇਗਾ ਜਾਂ ਚੁੱਪ ਕਰ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਜਵਾਬ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹੀ ਦੱਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਨਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਜਾਂਚ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ:

• ਸੁਨੇਹੇ ਵਿਚਲੇ ਲਿੰਕਾਂ ਉੱਤੇ ਟੈਪ ਨਾ ਕਰੋ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਵਿਚਲੇ QR ਕੋਡ ਸਕੈਨ ਕਰੋ।
• ਪੈਸੇ, ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਜਾਂ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਨਾ ਭੇਜੋ।
• ਸੁਨੇਹੇ ਅਤੇ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦਾ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ਾਟ ਲੈ ਲਓ। ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨੀ ਪਈ ਤਾਂ ਇਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਬੂਤ ਹੋਣਗੇ।
• ਸੁਨੇਹਾ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵਿਖਾਓ ਜਿਸ ’ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਹੈ। “ਰੁਕੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ” FTC ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਲਾਹ ਹੈ।

ਠੱਗੀ ਹੀ ਨਿਕਲੀ। ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ?

• ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ? ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬਲੌਕ ਕਰੋ। NCSC ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਠੱਗੀ ਵਾਲੀ ਈਮੇਲ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ, ਠੱਗੀ ਵਾਲਾ SMS ਆਪਣੀ ਫ਼ੋਨ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਭੇਜੀਏ, ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਲਗਵਾਏ ਗਏ ਠੱਗੀ ਵਾਲੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ Advertising Standards Authority (ਯੂਕੇ ਦੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਨਿਗਰਾਨ ਸੰਸਥਾ) ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ।
• ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ? ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬਲੌਕ ਕਰੋ ਅਤੇ ReportFraud.ftc.gov ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰੋ।
• ਪੈਸੇ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਵੇਰਵੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ? ਆਪਣੇ ਕਾਰਡ ਉੱਤੇ ਲਿਖੇ ਨੰਬਰ ’ਤੇ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਇਸ ਦੀ ਜੁਰਮ ਵਜੋਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰੋ: ਇੰਗਲੈਂਡ, ਵੇਲਜ਼ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ Report Fraud (ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਲਈ ਕੌਮੀ ਸੇਵਾ) ਨੂੰ, ਜਾਂ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ Police Scotland ਨੂੰ; ਇਹੀ ਰਾਹ NCSC ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ReportFraud.ftc.gov ਵਰਤੋ, ਅਤੇ ਜੇ ਨਿੱਜੀ ਵੇਰਵੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਤਾਂ IdentityTheft.gov ਵੀ।
• ਡਿਗਰੀ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦੇ ਦਿੱਤੇ? ਨੌਕਰੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਗਾਈਡ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅੱਗੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਇਹ ਪੁੱਛਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਭੁਗਤਾਨ ਉੱਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕਰਕੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਮੰਗੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
• ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਬਿੱਲ ਵੀ ਆ ਗਿਆ? ਅੱਗੇ ਕੀ ਤੁਹਾਡਾ ਆਫ਼ਰ ਲੈਟਰ ਅਸਲੀ ਹੈ? ਪੜ੍ਹੋ।

ਫਿਰ ‘ਰੁਕੋ’ ਕਾਰਡ ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ ਦੇ ਨੋਟਸ ਵਿੱਚ ਕਾਪੀ ਕਰ ਲਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਗਲਾ ਸੁਨੇਹਾ ਆਉਣ ’ਤੇ ਇਹ ਦੋ ਵਾਕ ਤਿਆਰ ਹੋਣ।

ਸਰੋਤ

• NCSC: ਠੱਗੀ ਵਾਲੀ ਈਮੇਲ, SMS ਜਾਂ ਫ਼ੋਨ ਕਾਲ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੀਏ: ਠੱਗੀ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ, ਅਤੇ ਸੰਸਥਾ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੰਪਰਕ
• FTC: ਠੱਗੀ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚੀਏ: ਚਾਰ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨਾ
• CHEA: ਡਿਗਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ (ਡਿਪਲੋਮਾ ਮਿੱਲਾਂ) ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ (PDF): ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਜਾਂ CHEA ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ
• ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ: DAPIP ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ: ਉਹ ਮਾਨਤਾ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਭਾਗ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
• TEQSA: ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਜਿਸਟਰ: ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀਆਂ ਰਜਿਸਟਰਡ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
• QAA: ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਗਾਈਡ (PDF): ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਮਾਨਤਾ
• NCSC: ਠੱਗੀ ਵਾਲੇ SMS ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ: SMS ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫ਼ੋਨ ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ ਮੁਫ਼ਤ ਅੱਗੇ ਭੇਜਣਾ
• NCSC: ਠੱਗੀ ਵਾਲੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ: ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਲਗਵਾਏ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ Advertising Standards Authority ਕੋਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
• NCSC: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੱਸ ਬੈਠੇ ਹੋ: ਇੰਗਲੈਂਡ, ਵੇਲਜ਼ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਲਈ Report Fraud; ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਲਈ Police Scotland
• Report Fraud: ਉਹ ਰਾਹ ਜੋ ਉੱਪਰਲਾ NCSC ਪੰਨਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ
• ReportFraud.ftc.gov ਅਤੇ IdentityTheft.gov: ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਉੱਭਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ

#ਕੀਇਹਠੱਗੀਹੈ #ਠੱਗੀਤੋਂਬਚੋ #ਠੱਗੀਬਾਰੇਜਾਗਰੂਕਤਾ #ਡਿਗਰੀਆਂਦੀਆਂਦੁਕਾਨਾਂ