Pagsuri sa paaralan gamit ang CHED: ang paraang tatagal lang ng dalawang minuto

Ang tarpaulin sa gate

Linggo ng enrollment, at mas maingay pa sa trapiko ang tarpaulin sa gate ng paaralan. May nakangiting graduate na naka-toga, isang hanay ng mga kurso, at sa may ibaba, isang linya ng mga salitang parang opisyal. Isipin ang ganito:

NOW ACCEPTING ENROLLEES!
CHED ACCREDITED · Gov't Permit No. ____ · Level III Accredited
BS Business Administration · BS Criminology · Master in Management
Katuwang ang isang unibersidad sa abroad · Nagtatrabaho ka? I-credit ang experience mo!⁠​‌​​​​​‌​‌​‌​‌​‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌‌‌‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​‌‌‌​​​‌​‌‌‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​‌‌‌‌​‌‌​‌‌‌‌​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​‌​​​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌‌‌‌​‌‌​‌‌‌​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​‌​​​‌‌‌‌‌​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​​​​​‌‌​‌‌‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​​‌​​​‌‌​​​‌​‌‌​​​​‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌​​​​‌‌​‌‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​​‌‌⁠

Masusuri ang bawat linya nito, at mas mabilis pa ang karamihan ng pagsusuri kaysa sa biyahe ninyo sa jeep pauwi.⁠​‌​​​​​‌​‌​‌​‌​‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌‌‌‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​‌‌‌​​​‌​‌‌‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​‌‌‌‌​‌‌​‌‌‌‌​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​‌​​​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌‌‌‌​‌‌​‌‌‌​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​‌​​​‌‌‌‌‌​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​​​​​‌‌​‌‌‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​​‌​​​‌‌​​​‌​‌‌​​​​‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌​​​​‌‌​‌‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​​‌‌⁠

Nakapila na kayo? Lumaktaw sa dalawang-minutong pagsuri.⁠​‌​​​​​‌​‌​‌​‌​‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌‌‌‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​‌‌‌​​​‌​‌‌‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​‌‌‌‌​‌‌​‌‌‌‌​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​‌​​​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌‌‌‌​‌‌​‌‌‌​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​‌​​​‌‌‌‌‌​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​​​​​‌‌​‌‌‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​​‌​​​‌‌​​​‌​‌‌​​​​‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌​​​​‌‌​‌‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​​‌‌⁠

Ang tarpaulin, binasa linya por linya

Itinatag ang CHED sa bisa ng Republic Act No. 7722 para magtakda at magpatupad ng pinakamababang pamantayan sa mas mataas na edukasyon, pampubliko man o pribado. Eksakto ang mga salita nito. Ang mga tarpaulin, hindi.⁠​‌​​​​​‌​‌​‌​‌​‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌‌‌‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​‌‌‌​​​‌​‌‌‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​‌‌‌‌​‌‌​‌‌‌‌​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​‌​​​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌‌‌‌​‌‌​‌‌‌​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​‌​​​‌‌‌‌‌​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​​​​​‌‌​‌‌‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​​‌​​​‌‌​​​‌​‌‌​​​​‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌​​​​‌‌​‌‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​​‌‌⁠

Pahintulot ang ibinibigay ng CHED sa bawat programa: sa pribadong paaralan, permit muna, saka Government Recognition; sa state o local college naman, Certificate of Program Compliance (COPC), na nagpapatunay na natutugunan ng programa ang mga kinakailangan ng CHED.⁠​‌​​​​​‌​‌​‌​‌​‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌‌​​​‌‌‌‌‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​‌‌‌​​​‌​‌‌‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​‌‌​​‌​‌‌​‌​‌‌‌​​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​‌‌‌‌​‌‌​‌‌‌‌​‌‌​‌‌​​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​‌​​​‌‌​‌​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌​​‌​‌‌​‌‌‌‌​‌‌​‌‌‌​​​‌​‌‌​‌​‌‌​​​‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​‌​​​‌‌‌‌‌​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​​​​​‌‌​‌‌‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌​​​‌​​​‌‌​​​‌​‌‌​​​​‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌​‌​​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌​​​​‌‌​‌‌​​‌‌​​‌‌​​‌‌​​​‌‌⁠

Hiwalay at boluntaryong hakbang ang akreditasyon, na lampas pa sa pinakamababang pamantayang iyon. I-screenshot ang table na ito bago kayo pumila.

“Gov't Permit No.” sa isang Master in Management?

Hindi dumaraan sa yugto ng permit ang mga graduate program: diretso na ang mga ito sa recognition.

“Level III”, pero para sa aling kurso?

Kadalasang ibinibigay ang antas ng akreditasyon nang programa por programa, kaya maaaring sa ibang kurso pala ang antas na iyon. Hingin ang sertipiko: dapat nakasaad doon ang ahensiya, ang programa, ang antas at ang panahong saklaw nito.

Binabanggit ng patakaran ng CHED sa akreditasyon ang isang federation para sa mga pribadong paaralan, at inilalathala ng kasapi nitong PAASCU ang mga paaralang miyembro nito. May network naman para sa mga pampubliko: AACCUP para sa mga state college, at ALCUCOA para sa mga local college. Itanong nang direkta sa ahensiyang nakapangalan sa sertipiko kung valid ito para sa programang ito.

“Katuwang ang isang unibersidad sa abroad”?

Kailangan ng paunang awtoridad mula sa CHED ang degree na itinuturo rito kasama o para sa isang institusyon sa ibang bansa. Hilinging makita ito.

“I-credit ang experience mo”?

Ang tapat na bersiyon nito ay ang Expanded Tertiary Education Equivalency and Accreditation Program (ETEEAP), na ginawang batas ng Republic Act No. 12124: tinatasa ng mga deputized na paaralan ang natutunan ninyo sa trabaho, at maaari silang magbigay ng degree. Nakalista sa pahina ng CHED tungkol sa ETEEAP ang mga aprubadong paaralan.

Paano suriin ang paaralan sa CHED bago tawagin ang numero ninyo

Kapag itinatanong ng mga tao kung CHED accredited ang isang paaralan, ang talagang kailangan nilang malaman ay kung kinikilala ng CHED ang mismong programang ito. May rehistro ang CHED na sumasagot dito: ang Philippine Qualifications Register for Higher Education, o PhQuaR.

Nasa pila kayo ng enrollment at may hawak na cellphone. Sapat na iyan.

1. Hanapin ang inyong programa (40 segundo)

   Buksan ang CHED Recognized Programs at maghanap ayon sa degree o keyword, saka paliitin ang resulta ayon sa rehiyon at sa paaralan.

2. Basahin ang awtoridad (30 segundo)

   Makikita sa bawat nakalistang programa ang uri ng awtorisasyon nito mula sa CHED (Government Recognition o COPC) at ang petsa ng bisa nito.

3. Itugma ang campus (30 segundo)

   Buksan ang CHED Recognized Higher Education Institutions. Contact details lang ang laman ng listahang ito, at iyon lang naman ang kailangan ninyo: itugma sa inyong campus ang address, ang website at anumang dating pangalan. Kung mukhang kulang-kulang ang website ng paaralan, subukan ang X-ray ng website.

4. Tandaan ang status (20 segundo)

   Sa pribadong paaralan, puwedeng salain ang rehistro ayon sa status: autonomous, deregulated o regulated. I-screenshot ang dalawang entry. Tinatawag na ang numero ninyo.

   Ayaw mag-load ng PhQuaR? Huwag umalis sa pila, itanong ang mga tanong sa ibaba, at kumpirmahin sa Regional Office bago kayo magbayad.

Wala sa rehistro? Basahin muna ito bago kabahan

Tanong pa lang ang nawawalang entry, hindi pa hatol. Hanapin ang hilerang tugma sa nakikita ninyo, at i-screenshot din ang table na ito.

Ang CHED Regional Office ang makapagpapasya sa unang tatlong hilera.

Bakit ganito ang mga hilera?

Mga programang may Government Recognition o COPC lang ang nakalista sa PhQuaR; iniuutos ng manwal ng CHED sa mga paaralan na ipaskil ang mga permit sa bulletin board ng campus; at ayon sa paalala ng CHED, pinupunan ang rehistro habang nave-verify ang awtoridad ng bawat isa. Ang paaralang tinanggihan ng recognition ay maaari ring pagbawalang magbigay ng degree sa programang iyon.

Sa window: apat na magalang na tanong

Masasagot ito ng maayos na paaralan nang hindi man lang nag-aalangan. Papel ang hilinging makita, hindi lang ngiti.

1. “Magandang umaga po. Bago po ako mag-enroll, puwede ko po bang makita ang CHED Government Recognition, o ang permit, ng [programa] sa campus na ito?”

Magandang palatandaan: papel na nakapangalan sa programang ito at sa campus na ito. Umalis sa pila kung ang maririnig ninyo ay: “Sakop na po niyan ang buong paaralan.”

2. “Nasa PhQuaR po ba ito? Kung wala pa, ano po ang permit number, para makumpirma ko po sa Regional Office?”

Magandang palatandaan: pangalan ng programang mahahanap, o permit number na masusuri. Umalis sa pila kung ang maririnig ninyo ay: “Hindi na po namin kailangang mailista roon.”

3. “Kakailanganin po ba ng mga magtatapos sa programang ito ang Special Order mula sa CHED, at mabibigyan po ba sila nito?”

Ang Special Order ay natatangi at sapilitang numerong “certifying that a student's degree program is recognized and legitimate” (nagpapatunay na kinikilala at lehitimo ang programa ng estudyante). Ayon sa Citizen's Charter, kailangan ito sa mga programa ng pribadong paaralan na walang Level II na akreditasyon at sa mga local college; exempted ang mga autonomous at deregulated na paaralan.

Magandang palatandaan: “Opo, sa bawat batch”, o isang tapat na hindi: “State university o college po kami”, “Autonomous po kami” o “deregulated”, o, sa pribadong paaralan, “May Level II na akreditasyon o mas mataas pa po ang programang ito”. Umalis sa pila kung ang maririnig ninyo ay: “Ano po ang Special Order?”

4. “At kung ETEEAP po ito, o katuwang ang isang unibersidad sa ibang bansa, puwede ko rin po bang makita ang awtoridad ng CHED para doon?”

Magandang palatandaan: papel mula sa CHED na nakapangalan sa programang ito. Umalis sa pila kung ang maririnig ninyo ay: “Walang kinalaman diyan ang CHED.”

Bago magbayad, lagyan ng tsek ang lahat ng apat na ito:

• Nasa PhQuaR ang inyong programa, o nakumpirma na ng Regional Office ang permit nito.
• Parehong awtoridad ang nakasaad sa papel ng paaralan.
• Tugma ang campus sa entry nito sa rehistro.
• Pasado ang mga sagot ng Registrar sa mga palatandaan sa itaas.

Kumpleto ang apat? Magbayad nang hawak ang screenshot. May kulang, o “huwag po kayong mag-alala, pinoproseso na”? Umalis muna sa pila at tawagan ang Regional Office.

Nakapagbayad na ng reservation fee? Hingin sa paaralan ang nakasulat na patakaran nito sa refund, i-report ang programa sa Regional Office, at basahin ang dapat gawin kung nakapagbayad na kayo.

Ganito ang hitsura ng tapat na tarpaulin

Ito rin ang tarpaulin, isinulat muli para pumasa sa pagsuri. Imbento rin ito; sa linya ng permit, ginamit ang pananalitang iniuutos ng manwal ng CHED sa mga patalastas.

NOW ACCEPTING ENROLLEES!
BS Business Administration: As per Commission on Higher Education Permit Number ____
BS Criminology: Government Recognition · Level III, [ahensiya]
Master in Management: Government Recognition
Credit para sa experience: ETEEAP, para sa [programa]

Walang “CHED accredited”, at nakapangalan sa isang programang mahahanap ninyo ang bawat pahayag.

Itago ang screenshot

Isama ito sa inyong mga papeles sa enrollment. Balang araw, sa PhQuaR makikita ng employer na kinikilala ang programa, at ang eCAV system ng CHED ang magpapatunay sa inyong mga dokumento para sa trabaho sa ibang bansa.

Ibababa ang tarpaulin pagkatapos ng linggo ng enrollment. Mananatili ang inyong screenshot.

Mga sanggunian

• CHED: Philippine Qualifications Register for Higher Education (PhQuaR-HE)
• PhQuaR: CHED Recognized Programs, kasama ang paalala nito na pinupunan ang database habang nave-verify ang awtoridad ng bawat paaralan
• PhQuaR: CHED Recognized Higher Education Institutions, at ang rehistro ng mga pribadong paaralan, kasama ang filter nito ayon sa status at ang paalala tungkol sa Bangsamoro
• CHED Memorandum Order No. 40: Manual of Regulations for Private Higher Education (kopya ng National Library): mga seksiyon 11, 49 at 50, 54 hanggang 65 at 69 hanggang 72
• CHED: Citizen's Charter, ang edisyong sinipi rito: Special Order, CAV at mga reklamo laban sa paaralan. Naglalabas ang CHED ng mga bagong edisyon, at maaaring mas lumang edisyon ang nasa pahina nito ng Citizen's Charter
• CHED Memorandum Order No. 1: Revised Policies and Guidelines on Voluntary Accreditation (kopya ng National Library): ang mga network ng akreditasyon
• CHED eCAV: Contact Us: mga address ng Regional Office
• Republic Act No. 7722: buong teksto sa LawPhil, isang aklatan ng batas na hindi pag-aari ng gobyerno, at ang teksto sa Official Gazette
• Republic Act No. 11448, ang Transnational Higher Education Act: buong teksto sa LawPhil, at ang teksto sa Official Gazette
• TESDA: TVI with Registered Programs
• Pamahalaan ng Bangsamoro, na may link sa ministeryo nito ng edukasyon (website ng ministeryo)
• CHED: ETEEAP, sa lumang website ng CHED: ang batas at ang mga aprubadong paaralan

Sulit ding basahin

• Degree mula sa ibang bansa? Ganito ito sinusuri, at kung bakit mas matagal

#CHED #PhQuaR #MagAralSaPilipinas #SuriinBagoMagEnroll