Accredited University

ਮੁੱਖ ਪੰਨਾ / ਜਾਣੋ / ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਠੱਗੀਆਂ / ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਖ਼ਰੀਦਣੀ

ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀਆਂ

ਮੈਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਕਹੋ: ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਖ਼ਰੀਦਣ ’ਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ

ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਈਮੇਲ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਆਇਆ ਹੋਵੇ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਬੱਸ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ‘ਪ੍ਰਦਾਨਗੀ ਫ਼ੀਸ’ ਭਰਨੀ ਹੈ। ਜਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੁਸੀਂ ਬੱਸ ਇਹ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋਵੋ ਕਿ ਇਹ ਖ਼ਿਤਾਬ ਖ਼ਰੀਦਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਦੋਵਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉੱਥੋਂ ਕਰੋ ਜਿੱਥੋਂ ਅਸਲੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਮੀਦਵਾਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।

ਉਸ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੱਦਿਆ ਜਾਵੇਗਾ

ਜਿਸ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਿਣਕ ਪੈਣ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਸਲੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਮਿਸਾਲ ਲਈ ਹੈ: ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਮੀਟਿੰਗ ਮਨਘੜਤ ਹਨ। ਹਰ ਮੱਦ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਖੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਛਪੇ ਹੋਏ ਨਿਯਮ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ (ਵੇਖੋ ਸਰੋਤ), ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ।

ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ: ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ
ਸਿਰਫ਼ ਮਿਸਾਲ ਲਈ, ਕੋਈ ਅਸਲ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ

ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰ: ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। (York)

  1. ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਸਟਾਫ਼, ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਬੋਰਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ; ਖ਼ੁਦ ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। (Leeds Beckett)
  2. ਆਧਾਰ। ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਵਾਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ। (York)
  3. ਦਾਨ। ਡਿਗਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ। (Boise State)
  4. ਪੜਤਾਲ। ਪੂਰੀ ਪੜਤਾਲ, ਫਿਰ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ। (York)
  5. ਸੱਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵੱਲੋਂ; ਸਫ਼ਰ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਅਦਾ, ਸਮਾਰੋਹ ਦੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਦਾ ਆਰਡਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। (Boise State; Bowling Green State)
  6. ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ। (Leeds Beckett)

ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਾਮਲਾ: ਕੋਈ ਨਹੀਂ।

ਹੁਣ ਉਹ ਲਾਈਨ ਲੱਭੋ ਜਿੱਥੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਪੈਸੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਲਾਈਨ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਪੈਸੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਉਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਖ਼ਰੀਦਦਾ (ਮੱਦ 3), ਜਾਂ ਸਨਮਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਮੱਦ 5)।

ਕੁਝ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਇਹ ਮੀਟਿੰਗ ਕਦੇ ਕਰਦੀਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ MIT ਦਾ ਖ਼ਬਰ ਦਫ਼ਤਰ ਕੋਈ ਵੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾ ਦੇਣ ਦੀ ਉਸ ਰਵਾਇਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਇੱਕ ਬਾਨੀ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “literary almsgiving” (ਸਾਹਿਤਕ ਖ਼ੈਰਾਤ) ਕਹਿ ਕੇ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਉੱਠੇ ਮਾਮਲੇ: ਤਾਂ ਫਿਰ, ਕੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਖ਼ਰੀਦੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਕਿਸੇ ਅਸਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ, ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੱਲੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ Boise State ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਨਿਯਮ ਸਾਫ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।

ਜੋ ਵਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੈ: ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਾਲ ਨੂੰ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਮੋੜ: ਅਸਲੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਵੀ ਕੋਈ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ

ਅਸਲੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀ, ਜਾਂ ਡਾਕਟਰੇਟ honoris causa (“ਸਨਮਾਨ ਵਜੋਂ”), ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਜਾਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੀ ਕਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।

ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ University of Southern Queensland ਆਪਣੇ ਆਨਰੇਰੀ ਸਨਮਾਨਾਂ ਨੂੰ “purely titular” (ਸਿਰਫ਼ ਨਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਤਾਬ) ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ “no formal academic qualification” (ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ) ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ। Boise State ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ “unrelated to the academic doctoral programs” ਹੈ, ਯਾਨੀ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ।

ਯੂਕੇ ਦੀ York ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ “to practise any profession” (ਕੋਈ ਵੀ ਪੇਸ਼ਾ ਕਰਨ ਦਾ) ਕੋਈ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।

ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਕੀਮਤ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੁਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਉਂ। ਵਿਕਾਊ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਅਜਿਹਾ ਸਨਮਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨਮਾਨ ਹੀ ਕੱਢ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।

ਖ਼ਿਤਾਬ ਵੇਚਣਾ ਕਿੱਥੇ ਜੁਰਮ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਇੰਗਲੈਂਡ, ਵੇਲਜ਼ ਅਤੇ ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੁਧਾਰ ਕਾਨੂੰਨ Education Reform Act 1988 ਦੀ ਧਾਰਾ 214 ਉਨ੍ਹਾਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਵਾਜਬ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਯੂਕੇ ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਿਗਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਬੈਚਲਰ, ਮਾਸਟਰ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦੇਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਡਿਗਰੀ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਜੋਂ ਅਜਿਹੀ ਯੋਗਤਾ ਦੇਣਾ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੇਣਾ ਜੁਰਮ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸ ਪਿੱਛੇ ਡਿਗਰੀਆਂ ਦੇਣ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਸੰਸਥਾ ਨਾ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਵੇ। ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਮਾਰ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੱਸ ਕੇ ਵੇਚੀ ਗਈ ਯੋਗਤਾ ਇਸ ਦੇ ਘੇਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਚਾਂ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਥਾਈ ਨਿਯਮ: ਅਸਲੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰ ਕਦੋਂ “ਡਾ.” ਲਿਖ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਅਸਲੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰ ਵੀ ਸਥਾਈ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਪਣੇ ਨਿਯਮ ਆਪ ਲਿਖਦੀ ਹੈ:

  • Leeds Beckett University, ਯੂਕੇ: Hon D Litt ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਅੱਖਰ ਨਾਂ ਨਾਲ ਲਿਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ “ਡਾਕਟਰ” ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਨਹੀਂ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਹੋਰ ਯੋਗਤਾ ਇਹ ਹੱਕ ਨਾ ਦਿੰਦੀ ਹੋਵੇ।
  • University of Southern Queensland, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ: “ਡਾ.” ਸਿਰਫ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਮ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।

ਖ਼ਰੀਦੀ ਹੋਈ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੇ ਕੋਈ ਸਥਾਈ ਨਿਯਮ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ: ਉਸ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਇਹ ਨਿਯਮ ਲਿਖੇ।

ਮਤਾ ਪਾਸ: ਅਸਲੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਕਿਵੇਂ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਵਿੱਚ ਕੀ ਵੇਖਣਾ ਹੈ। Boise State ਦਾ ਨਿਯਮ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ: ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦਾ ਉਸ ਦੇ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ “distinguishable in title from all degrees earned” ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਕੇ ਕਮਾਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਹੀ ਵੱਖਰਾ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਵੇ।

  • ਆਨਰੇਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ: Hon, h.c. ਜਾਂ honoris causa।
  • CV ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਾਂ ਹੇਠ, ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੇਠ ਨਹੀਂ।
  • ਕਦੇ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਉੱਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਨੌਕਰੀ ਜਾਂ ਲਾਇਸੈਂਸ ਡਾਕਟਰੇਟ ਮੰਗਦਾ ਹੋਵੇ।

ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਕਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਆਪਣੇ ਆਨਰੇਰੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਛਾਪਦੀਆਂ ਹਨ: ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, Cambridge ਆਪਣੀਆਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਦੀ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ ਸੂਚੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਤਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਦਫ਼ਤਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ।

ਆਈ ਡਾਕ: “ਵਿਕਾਊ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ” ਵਾਲੀ ਈਮੇਲ ਦਾ ਅਸਲ ਮਤਲਬ

ਇੱਕ ਆਮ ਪੇਸ਼ਕਸ਼, ਜੋ ਮਿਸਾਲ ਲਈ ਘੜੀ ਗਈ ਹੈ, ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ ਵੇਖੋ:

“ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਉੱਘੇ ਆਗੂ ਜੀ, ਬੋਰਡ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਾਕਟਰੇਟ honoris causa ਲਈ ਸ਼ਾਰਟਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਨਫ਼ਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਨਫ਼ਰਮੈਂਟ ਅਤੇ ਗਾਊਨ ਫ਼ੀਸ ਭੇਜ ਦਿਓ। ਸਾਡੀ ਆਨਲਾਈਨ ਸੈਰੇਮਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਡਾ ਡਿਪਲੋਮਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਾਕ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।”

ਲਗਭਗ ਹਰ ਵਾਕੰਸ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਮੱਦ ਨੂੰ ਤੋੜਦਾ ਹੈ:

ਈਮੇਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈਕਾਰਵਾਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ
“ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਰਟਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਹੈ”ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ (ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰ)। York ਅਤੇ Leeds Beckett ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।
“ਬੋਰਡ”ਕਿਹੜਾ ਬੋਰਡ? ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਕੌਂਸਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਮੁਖੀ ਭੇਜਦਾ ਹੈ (ਮੱਦਾਂ 4, 5)।
“ਕਨਫ਼ਰਮੈਂਟ ਅਤੇ ਗਾਊਨ ਫ਼ੀਸ ਭੇਜ ਦਿਓ”ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਾਕ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮੰਗਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਮੱਦਾਂ 3, 5)।
“ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ”Leeds Beckett ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਅਸਲੀ ਸੱਦੇ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪੈਸੇ ਭਰਨ ਦੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ।
“ਆਨਲਾਈਨ ਸੈਰੇਮਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਾਕ ਰਾਹੀਂ”ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ; Leeds Beckett ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ (ਮੱਦ 6)।
“ਡਾਕਟਰੇਟ honoris causa”ਸਨਮਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਅਸਲੀ ਕਮੇਟੀ ਉੱਪਰ ਦੱਸੇ ਸਥਾਈ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇ।

ਜਿਸ ਢੰਗ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਹੈ: ਪਹਿਲਾਂ ਖ਼ਬਰ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋ ਗਏ ਹੋ ਜਾਂ ਚੋਣਵੀਂ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹੋ, ਫਿਰ ਗੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਜ਼ਿੰਮੇ ਕੋਈ ਕੰਮ, ਜਿਵੇਂ ਪੈਸੇ ਭਰਨੇ, ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਭੇਜਣੇ।

ਦੋ ਜਾਂਚਾਂ, ਜੋ ਕਾਰਵਾਈ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ:

  • ਕੀ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੈ? ਤਸਦੀਕ ਜਾਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੈੱਬ ਪਤਾ ਜਾਂ ਈਮੇਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਿਸੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
  • ਕੀ ਡਿਗਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਹੈ? ਯੂਕੇ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ GOV.UK, ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ DAPIP, ਜਾਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦਾ ਰਜਿਸਟਰ ਵੇਖੋ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਾਡੀ ਨੌਕਰੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਗਾਈਡ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਸਰਕਾਰੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਸੂਚੀਆਂ ਖੋਜੋ।

ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਅਤੇ ਸੁਨੇਹਾ ਸਕੈਨਰ ਵਿਕਰੀ ਵਾਲੇ ਵਾਕੰਸ਼ ਛਾਂਟ ਕੇ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਅਸਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ, ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਤੋਂ ਲਏ ਸੰਪਰਕ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨਾਲ:

“ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਈਮੇਲ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫ਼ੀਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਤੁਹਾਡੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੀ ਗਈ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?”

ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਭੇਜੋ, ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਜਾਂ ਕਾਰਡ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ।

ਪੈਸੇ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹੋ? ਸਬੂਤ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਕੀ ਭੁਗਤਾਨ ਉੱਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕਰਕੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਮੰਗੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ: ਇੰਗਲੈਂਡ, ਵੇਲਜ਼ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੇਵਾ Report Fraud ਨੂੰ (ਜਿਵੇਂ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਾਈਟ nidirect ਦੀ ਗਾਈਡ ਦੱਸਦੀ ਹੈ), ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ Police Scotland ਨੂੰ, ਜਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ReportFraud.ftc.gov ਉੱਤੇ।

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਖ਼ਿਤਾਬ ਵਰਤਦੇ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਹੀ ਆਪਣੇ CV, ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਵਾਲੀ ਲਾਈਨ ਤੋਂ “ਡਾ.” ਅਤੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਅੱਖਰ ਹਟਾ ਦਿਓ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰਦਾਤਾ ਜਾਂ ਗਾਹਕ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਪੜ੍ਹੋ ਇਸ ਦੀ ਕੀ ਕੀਮਤ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਨੌਕਰੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਗਾਈਡ।

ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਨੁਕਤੇ: ਨਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਅੱਖਰ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਮਾ ਸਕਦੇ ਹੋ

ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਖਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੰਭੀਰ ਕੰਮ ਦੀ ਕਦਰ ਪਵੇ। ਉਸ ਤੱਕ ਅਸਲ ਰਾਹ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਰਾਹ ਕਿਸੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ ਲੰਘਦਾ।

  • ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸ਼ਨਲ ਡਾਕਟਰੇਟ, ਜਿਵੇਂ Doctor of Business Administration (DBA) ਜਾਂ Doctor of Education (EdD)। ਯੂਕੇ ਦੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਗੁਣਵੱਤਾ ਏਜੰਸੀ, Quality Assurance Agency, ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਕਸਰ “the doctoral degree of choice for mid-career professionals” ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਯਾਨੀ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਡਾਕਟਰੇਟ। ਇਹ ਹਲਕੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ: ਇਹ “situate professional knowledge developed over time in a theoretical academic framework”, ਯਾਨੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਪਰਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਫਿਰ ਵੀ ਖੋਜ, ਥੀਸਿਸ ਜਾਂ ਪੋਰਟਫ਼ੋਲੀਓ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ (viva) ਉੱਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਕੰਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ।
  • ਛਪੇ ਕੰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ PhD (PhD by published work), ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਖੋਜ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਛਪ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਫਿਰ ਵੀ ਇੱਕ ਟਿੱਪਣੀ (commentary) ਲਿਖਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟਾਂ ਜਾਂ ਸਟਾਫ਼ ਨੂੰ ਹੀ ਕਰਨ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਪਾਤਰਤਾ ਜਾਂਚੋ।

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਤੁਹਾਡੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸੰਸਥਾ ਪਰਖੇ ਹੋਏ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਫ਼ੈਲੋਸ਼ਿਪ ਜਾਂ ਚਾਰਟਰਡ ਦਰਜਾ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਯੂਕੇ ਦੀ Engineering Council ਦਾ “individual route” (ਨਿੱਜੀ ਰਾਹ) ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਡਿਗਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲੋੜੀਂਦਾ ਗਿਆਨ ਵਿਖਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਜੇ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ “PhD” ਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਪੜ੍ਹੋ ਖ਼ਰੀਦੀ ਹੋਈ PhD ਬਾਰੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਸਾਡੀ ਫ਼ੀਸ ਵਾਲੀ ਦਾਖ਼ਲਾ ਸੇਵਾ ਕਿਸੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਦਾਖ਼ਲਾ ਕਿਸ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਨੁਕਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡਾ ਹੈ। ਜੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ GOV.UK ਉੱਤੇ ਜਾਂਚੋ। ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸ਼ਨਲ ਡਾਕਟਰੇਟ ਵਾਲਾ ਪੰਨਾ ਖੋਲ੍ਹੋ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਗੱਲਾਂ ਵੇਖੋ: ਕੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿੰਨਾ ਤਜਰਬਾ ਮੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀਆਂ ਵਾਲੀ ਕਮੇਟੀ ਤੋਂ ਉਲਟ, ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਕਮੇਟੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਤੁਸੀਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਸਰੋਤ

ਅਜਿਹੀ ਡਿਗਰੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਖਰੀ ਉਤਰੇ? ਸਾਡੀ ਦਾਖ਼ਲਾ ਸੇਵਾ ਨੌਕਰੀਪੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯੂਕੇ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਹੀ ਚੁਣਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਚੋਣਵੀਂ ਸੂਚੀ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਾਖ਼ਲੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਫ਼ੀਸ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।

ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹੋ

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹਨ ਯੋਗ

#ਆਨਰੇਰੀਡਾਕਟਰੇਟ #ਡਿਗਰੀਆਂਦੀਆਂਦੁਕਾਨਾਂ #ਜਾਅਲੀਡਿਗਰੀ #ਅਕਾਦਮਿਕਖ਼ਿਤਾਬ

©⁠​‌​​​​​‌​‌​‌​‌​‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌‌​​​​​‌‌​​​​‌​‌‌‌‌‌​​​‌‌​‌‌​​​‌‌​​‌​‌​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​‌‌‌​​​‌​‌‌‌‌​‌‌​‌​​​​‌‌​‌‌‌‌​‌‌​‌‌‌​​‌‌​‌‌‌‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌‌​​‌​​‌‌‌‌​​‌​​‌​‌‌​‌​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌‌‌​‌‌​​​‌‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​‌‌‌‌​‌‌‌​​‌​​‌‌​​​​‌​‌‌‌​‌​​​‌‌​​‌​‌​‌‌‌‌‌​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​​​​​​‌‌​​‌​​​‌‌​‌‌​​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​​​‌​​‌​‌‌​‌​​‌‌​​​​​​‌‌​‌‌‌​‌‌‌‌‌​​​​‌‌‌​​‌​‌‌​​‌‌​​‌‌​​​‌​​‌‌​​‌​‌​​‌‌​‌​‌​​‌‌​‌‌​​‌‌​​‌​‌​​‌‌​‌​‌​​‌‌‌​​‌​‌‌​​‌​‌⁠ 2026 Accredited University। ਸਾਰੇ ਹੱਕ ਰਾਖਵੇਂ ਹਨ।ਇਹ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ। ਹਰ ਤੱਥ ਆਪਣੇ ਸਰੋਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ।

ਭਾਸ਼ਾ ਪਾਸਪੋਰਟ

ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਚੁਣੋ

ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਜਲਦੀ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।