ਮੁੱਖ ਪੰਨਾ / ਜਾਣੋ / ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ / PhD ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ
ਡਾਕਟਰੇਟ ਡਿਗਰੀਆਂ
PhD ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ? “6 ਮਹੀਨੇ” ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਕਿਉਂ ਹੈ
ਪੁੱਛੋ ਕਿ PhD ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਵਾਬ ਮਿਲੇਗਾ: “ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਸਾਲ”। ਫਿਰ ਕੋਈ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ PhD ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਸਲੀ PhD ਲਈ ਸਮਾਂ ਕੱਢਣ ਦੀ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨੂੰ ਤੋਲ ਰਹੇ ਹੋ ਜੋ ਹੱਦੋਂ ਵੱਧ ਤੇਜ਼ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਵੇਖੋ ਕਿ ਸਾਲ ਕਿੱਥੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਛੇਵਾਂ ਮਹੀਨਾ: ਦੋ ਲੋਕ, ਦੋ ਮੇਜ਼
ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ, ਜੋ ਇੱਕੋ ਹਫ਼ਤੇ ਡਾਕਟਰੇਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ ਨੌਕਰੀਆਂ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਉਡੀਕ ਤੋਂ ਅੱਕ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਕਦੋਂ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਵੇਗਾ।
ਮਾਇਆ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ PhD ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਛੇਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਉਹ ਆਪਣਾ ਖੋਜ-ਸਵਾਲ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਲਿਖ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਿਤ-ਸਰਵੇਖਣ (literature review) ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਹੈ।
ਖੋਜ ਦੀ ਨੈਤਿਕ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਕੋਲ ਪਈ ਹੈ। ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਮੀਖਿਆ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਮਾਨਦਾਰ ਪੈਮਾਨੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਹਾਲੇ ਮਸਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਡੈਨੀਅਲ ਨੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਾਲੀ PhD ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਛੇਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਉਹ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ: ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ, ਨਾਂ ਨਾਲ ਖ਼ਿਤਾਬ। ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਲਿਆ।
ਡਾਕਟਰ ਬਣਨ ਦੇ ਰਾਹ ’ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹਾਲੇ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਹੈ।
PhD ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਤਾਂ PhD ਕਿੰਨੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਯੂਕੇ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲਗਭਗ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਹੱਦ ਹੈ; ਬਾਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਹ ਅਤੇ ਰਫ਼ਤਾਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਮਿਆਦ:
| ਰਾਹ | ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ | ਸਮਾਂ ਕਿਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਦਾ ਹੈ |
|---|---|---|
| ਯੂਕੇ PhD, ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ | 3 ਜਾਂ 4 ਸਾਲ | ਖੋਜ, ਥੀਸਿਸ, ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ (viva) |
| ਯੂਕੇ PhD, ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ | 6 ਜਾਂ 7 ਸਾਲ ਤੱਕ | ਉਹੀ ਸਭ, ਕੰਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ |
| ਯੂਕੇ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ PhD | ਅਕਸਰ 4 ਸਾਲ, ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ | ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਡਿਊਲ, ਫਿਰ ਖੋਜ |
| ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ PhD, ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ | 3 ਤੋਂ 4 ਸਾਲ | ਖੋਜ, ਜਮਾਤਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ |
| ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ PhD, ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ | UNSW ਵਿੱਚ 6 ਤੋਂ 8 ਸਾਲ | ਉਹੀ ਸਭ, ਕੰਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ |
| ਅਮਰੀਕੀ PhD | ਹੋਰ ਲੰਮੀ: Yale ਵਿੱਚ 6 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ | ਕੋਰਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਇਮਤਿਹਾਨ, ਫਿਰ ਖੋਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ (dissertation) |
| ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸ਼ਨਲ ਡਾਕਟਰੇਟ (EdD, DBA) | ਅਕਸਰ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ, ਕੰਮ ਦੇ ਨਾਲ | ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਡਿਊਲ, ਫਿਰ ਕੰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਖੋਜ |
| ਛਪੇ ਕੰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ PhD | ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਕੋਈ ਤੈਅ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ | ਪਹਿਲਾਂ ਛਪੇ ਖੋਜ-ਪੱਤਰ, ਟਿੱਪਣੀ, ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ |
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਦੇਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: Yale ਵਿੱਚ ਕੋਰਸਾਂ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ ਇਮਤਿਹਾਨ (qualifying exam) ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤੀਜੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਬਾਕਾਇਦਾ PhD ਉਮੀਦਵਾਰ ਦਾ ਦਰਜਾ (candidacy) ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਨਹੀਂ, ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਓ। ਅਸਲੀ PhD ਅਕਸਰ ਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੰਮੀ ਖਿੱਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਯੂਕੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਸਲਾਹ ਵੈੱਬਸਾਈਟ Prospects ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਾਲੇ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣਾ ਥੀਸਿਸ ਚੌਥੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਵਧਾਈਆਂ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਵੀ ਪੁੱਛੋ।
ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਂ ਨਾਲ “ਡਾ.” ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ-ਕਿਸ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ
PhD ਦੇ ਹੌਲੀ ਚੱਲਣ ਦੇ ਦੋ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਮੌਲਿਕ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਾਕਾਮ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਵੀ ਕਰਨੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾ ਤਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਮਿਆਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਥੀਸਿਸ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਡਿਗਰੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਐਗਜ਼ਾਮੀਨਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾ ਦੇ ਦੇਣ।
| ਮਾਇਆ ਦੇ ਪੜਾਅ, ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ | ਡੈਨੀਅਲ ਦੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ |
|---|---|
| ਸਾਲ 1: ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ ਨਾਲ ਖੋਜ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਤੈਅ | ਮਹੀਨਾ 1: ਪੈਸੇ ਭਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਫ਼ਾਰਮ ਭਰਦਾ ਹੈ |
| 6 ਤੋਂ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ’ਤੇ: ਨਿਰਪੱਖ ਪੈਨਲ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲੀ ਸਮੀਖਿਆ | ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ: ਕੋਈ ਸਮੀਖਿਆ ਨਹੀਂ |
| ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸਾਲ: ਖੋਜ | ਮਹੀਨੇ 2 ਤੋਂ 5: ਉਡੀਕ |
| ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲ: ਥੀਸਿਸ, ਇਤਿਹਾਸ ਵਰਗੇ ਲੇਖ-ਆਧਾਰਿਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ 100,000 ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੱਕ | ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ: ਕੋਈ ਥੀਸਿਸ ਨਹੀਂ |
| ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ: ਦੋ ਜਾਂ ਵੱਧ ਐਗਜ਼ਾਮੀਨਰ, ਇੱਕ ਬਾਹਰੋਂ | ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ: ਕੋਈ ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਨਹੀਂ |
| ਸੋਧਾਂ: ਛੋਟੀਆਂ ਹੋਣ ਤਾਂ ਅਕਸਰ 3 ਤੋਂ 6 ਮਹੀਨੇ, ਵੱਡੀਆਂ ਹੋਣ ਤਾਂ 6 ਤੋਂ 12 | ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ: ਕੋਈ ਸੋਧ ਨਹੀਂ |
| ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ | ਮਹੀਨਾ 6: ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਡਾਕ ਰਾਹੀਂ |
ਇਹ ਪੜਾਅ ਯੂਕੇ ਦੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਗੁਣਵੱਤਾ ਏਜੰਸੀ, Quality Assurance Agency for Higher Education (QAA), ਮੁਤਾਬਕ ਹਨ, ਜੋ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਯੂਕੇ ਦੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਸਲੀ PhD ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹੀਨੇ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਮੀਖਿਆ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਸੋਧਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਜਾਂ ਆਖ਼ਰੀ, ਪੂਰੀ ਡਿਗਰੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ।
PhD ਨੂੰ ਫਟਾਫਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀ-ਕੀ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਖਪਤਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਮਿਸ਼ਨ, US Federal Trade Commission (FTC), ਇਹ ਚਿਤਾਵਨੀ ਪੰਜ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਲਜ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਠੱਗੀ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਦੱਸੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ: “Scam programs offer fast degrees.” (ਠੱਗੀ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਝਟਪਟ ਡਿਗਰੀਆਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।)
ਡੈਨੀਅਲ ਨੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੀ (ਇਸ ਲੇਖ ਲਈ ਘੜਿਆ ਗਿਆ):
“ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ PhD। ਤੁਹਾਡੇ ਤਜਰਬੇ ਦਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ। ਨਾ ਥੀਸਿਸ, ਨਾ ਇਮਤਿਹਾਨ। ਅੱਜ ਤੋਂ ਹੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ‘ਡਾ.’ ਲਿਖੋ।”
- “ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ” ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਉਹ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਮਿਆਦ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਸਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਪਣੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਟਰਮਾਂ ਜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਡਿਲੀਵਰੀ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ।
- “ਤੁਹਾਡੇ ਤਜਰਬੇ ਦਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ” ਖੋਜ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। QAA ਮੁਤਾਬਕ ਯੂਕੇ ਦੀ ਹਰ ਡਾਕਟਰੇਟ ਵਿੱਚ “an original contribution to knowledge” (ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮੌਲਿਕ ਯੋਗਦਾਨ) ਵਿਖਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਅਤੇ FTC ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: “nobody legit will give you an entire degree based on your experience.” (ਕੋਈ ਵੀ ਜਾਇਜ਼ ਸੰਸਥਾ ਸਿਰਫ਼ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਡਿਗਰੀ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗੀ।)
- “ਨਾ ਥੀਸਿਸ, ਨਾ ਇਮਤਿਹਾਨ” ਐਗਜ਼ਾਮੀਨਰਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। FTC ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਨਾ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਪਰਕ, ਠੱਗੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਦਾ ਹੈ।
- “ਨਾਂ ਨਾਲ ‘ਡਾ.’ ਲਿਖੋ” ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਦਮ ਹੀ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਡਿਗਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੰਸਥਾ, ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਹੀ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਇੱਕ ਸਨਮਾਨ ਹੈ, ਕੋਈ ਕੋਰਸ ਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਵੇਖੋ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਖ਼ਰੀਦਣ ’ਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਛਪੇ ਕੰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ PhD ਵੀ ਇਸੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਇਹ ਤੇਜ਼ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਖੋਜ ਛਪ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਅਤੇ ਸੁਨੇਹਾ ਸਕੈਨਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਵਾਲੇ ਵਾਕੰਸ਼ ਵੇਖੋ।
ਛੇਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਟੈਸਟ: ਪੰਜ ਸਵਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਿਰਫ਼ ਅਸਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ। ਹਰ ਸਵਾਲ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਅਸਲੀ ਜਵਾਬ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਾਲੇ ਅਦਾਰੇ ਦੇ ਜਵਾਬ ਨਾਲ ਕਰੋ।
1. ਡਿਗਰੀ ਕੌਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੀ ਉਹ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਹੈ?
ਅਸਲੀ: ਪੂਰੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਦੱਸੀ ਕੋਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਜਾਂ ਡਿਗਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੰਸਥਾ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ GOV.UK ਦਾ “Check if your university or college can award a degree” ਪੰਨਾ (ਜਾਂਚੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਾਂ ਕਾਲਜ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ) ਯੂਕੇ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਜਿਸਟਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਾਲਾ DAPIP ਡਾਟਾਬੇਸ ਵਰਤੋ; ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਜਿਸਟਰ। ਫਿਰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂਚੋ।
ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਾਲਾ ਅਦਾਰਾ: ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਂ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
2. ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਮਿਆਦ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?
ਅਸਲੀ: ਟਰਮਾਂ ਜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਮਿਆਦ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, Cambridge ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ ਲਈ ਨੌਂ ਟਰਮਾਂ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਾਲਾ ਅਦਾਰਾ: ਡਿਲੀਵਰੀ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਘਟਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
3. ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਦੋਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਅਸਲੀ: ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਇੱਕ ਪੜਾਅ, ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਿਸੇ ਨਿਰਪੱਖ ਮੁਲਾਂਕਣਕਾਰ ਜਾਂ ਪੈਨਲ ਨਾਲ, ਜੋ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧੋਗੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਾਲਾ ਅਦਾਰਾ: ਕੋਈ ਸਮੀਖਿਆ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਆਰਡਰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ।
4. ਥੀਸਿਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਅਸਲੀ: ਨਿਯਮ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਐਗਜ਼ਾਮੀਨਰ ਕਿਵੇਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਐਗਜ਼ਾਮੀਨਰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਾਲਾ ਅਦਾਰਾ: ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਂਚਣ ਲਈ ਕੋਈ ਥੀਸਿਸ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ।
5. ਸੋਧਾਂ ਲਈ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇਗਾ?
ਅਸਲੀ: ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਤੈਅ ਮਿਆਦ, ਜੋ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਾਲਾ ਅਦਾਰਾ: ਸੋਧਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਪੜਾਅ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਐਗਜ਼ਾਮੀਨਰ ਕਦੇ ਕੋਈ ਸੋਧ ਮੰਗਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ।
ਜਵਾਬ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ? ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਭੇਜੋ:
“ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੇ ਨਿਯਮ ਭੇਜੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਮਿਆਦ, ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀਆਂ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ, ਅਤੇ ਥੀਸਿਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇ।”
ਜੋ ਅਦਾਰਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੀ ਥਾਂ ਛੋਟ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ।
ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ: ਉਹੀ ਦੋ ਮੇਜ਼
ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ PhD ਦੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਮਾਇਆ ਮੌਖਿਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਬੈਠਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲਾ ਐਗਜ਼ਾਮੀਨਰ ਉਸ ਦੇ ਥੀਸਿਸ ਦੀ ਕਾਪੀ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਸਟਿੱਕੀ ਨੋਟ ਝਾਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੋ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਕੰਨੀਂ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪੈਂਦੇ ਹਨ: “ਛੋਟੀਆਂ ਸੋਧਾਂ”।
ਡੈਨੀਅਲ ਦੇ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਸਲ ਜਾਂਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਰਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਨਾਂ ਟਾਈਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦਾ।
ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਡੈਨੀਅਲ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ’ਤੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਪੜ੍ਹੋ ਖ਼ਰੀਦੀ ਹੋਈ PhD ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਰੀਏ। ਇਮਾਨਦਾਰ ਰਾਹ ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਮਾਇਆ ਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਨੌਕਰੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀ PhD ਲਈ ਥਾਂ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈਏ
ਜਦੋਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨੌਕਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ PhD ਦਾ ਸਮਾਂ, ਯਾਨੀ ਕਈ ਸਾਲ, ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ QAA ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਅਤੇ ਦੂਰਵਰਤੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸ਼ਨਲ ਡਾਕਟਰੇਟ ਚੁਣਦੇ ਹਨ।
ਤੁਹਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਮਾਇਆ ਨੇ ਚੁੱਕਿਆ: ਆਪਣਾ ਸਵਾਲ ਲਿਖੋ, ਫਿਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਖੋਜ-ਡਿਗਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪੰਨਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭੋ ਜੋ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਰਿਸਰਚ ਕੌਂਸਲਾਂ ਦੀ ਫ਼ੰਡਿੰਗ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਟੂਡੈਂਟਸ਼ਿਪ (ਖੋਜ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ) ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਾਂ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਸਰਕਾਰੀ ਖੋਜ ਫ਼ੰਡਿੰਗ ਸੰਸਥਾ UKRI ਨੂੰ ਨਹੀਂ।
ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਸੰਭਾਵੀ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜੋ:
“ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਡਾ. [ਨਾਂ] ਜੀ, ਮੈਂ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ [ਕਿੱਤਾ] ਹਾਂ, ਅਤੇ [ਖੇਤਰ] ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ [ਗਿਣਤੀ] ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ PhD ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਸਵਾਲ ਹੈ: [ਇੱਕ ਵਾਕ]। ਮੈਂ [ਵਿਸ਼ਾ] ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ: ਕੀ ਇਹ ਸਵਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਬੈਠ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੀ ਅਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?”
ਫਿਰ ਸਾਡੀ ਫ਼ੀਸ ਵਾਲੀ ਦਾਖ਼ਲਾ ਸੇਵਾ ਅਰਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਦਾਖ਼ਲੇ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰੋਤ
- QAA: ਡਾਕਟਰੇਟ ਡਿਗਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਬਿਆਨ: ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ, ਪ੍ਰਗਤੀ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ, ਥੀਸਿਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ, ਐਗਜ਼ਾਮੀਨਰ, ਸੋਧਾਂ, ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ
- Prospects: PhD ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?: ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਆਮ ਮਿਆਦ, ਚੌਥੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਣਾ, ਮੋਹਲਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ
- University of Cambridge: ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀਆਂ ਟਰਮਾਂ: ਖੋਜ ਦੀਆਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਰਮਾਂ
- Study Australia: ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ: ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਮਿਆਦ, ਜਮਾਤਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਖੋਜ
- UNSW Sydney: Doctor of Philosophy: ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਸਾਲ, ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਛੇ ਤੋਂ ਅੱਠ
- Yale Graduate School: ਡਿਗਰੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ: ਛੇ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਤੀਜੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦਾ ਦਰਜਾ
- EducationUSA: ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕੌਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?: ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਇਮਤਿਹਾਨ ਅਤੇ ਖੋਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ
- ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਖਪਤਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਮਿਸ਼ਨ (FTC): ਕਾਲਜ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਠੱਗੀਆਂ: ਠੱਗੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤ
- GOV.UK: ਜਾਂਚੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਾਂ ਕਾਲਜ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ: ਯੂਕੇ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਜਿਸਟਰ
- ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ: DAPIP: ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਏਜੰਸੀਆਂ ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
- UKRI: UKRI ਫ਼ੰਡਿੰਗ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ: ਅਰਜ਼ੀ ਸਟੂਡੈਂਟਸ਼ਿਪ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ, UKRI ਨੂੰ ਨਹੀਂ
ਅਜਿਹੀ ਡਿਗਰੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਖਰੀ ਉਤਰੇ? ਸਾਡੀ ਦਾਖ਼ਲਾ ਸੇਵਾ ਨੌਕਰੀਪੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯੂਕੇ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਹੀ ਚੁਣਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਚੋਣਵੀਂ ਸੂਚੀ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਾਖ਼ਲੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਫ਼ੀਸ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।