خانه / دانستنی‌ها / مدرک و شغل شما / مشاغل پردرآمد
تغییر شغل
شغل‌های پردرآمد و مدرکی که هرکدام واقعاً لازم دارد
آن آگهی که وعده می‌دهد در چند هفته صاحب شغلی تخصصی و دارای صلاحیت شوید، دارد به شما کلید می‌فروشد. پیش از پرداخت، بفهمید قفل دست کیست. اینجا مشاغل پردرآمد را به تفکیک قفلشان می‌بینید، همراه با آزمونی برای تشخیص کلید بدلی و پیامی که باید پیش از ثبت‌نام بفرستید.
اول بخواهید قفل را ببینید
فرض کنید یکشنبه‌شب است و آگهی دوباره روی گوشی‌تان ظاهر شده: «در چند هفته برق‌کار دارای صلاحیت شوید.» شغل پردرآمدی به نظر می‌رسد و روی دکمه نوشته است: ثبت‌نام.
پیش از آنکه رویش بزنید، همان یک سؤالی را بپرسید که هر قفل‌سازی می‌پرسد: این قفل دست کیست؟ مدرک لازم برای شغل پردرآمد را صاحب قفل تعیین می‌کند، نه فروشنده؛ اوست که می‌گوید کدام کلید می‌چرخد. و قفل یکی از این سه چیز است: قانون، عنوان حرفه‌ای رسمی (chartered) یا آزمون خود کارفرما.
شغل پردرآمد در بریتانیا، به تفکیک قفل
راهنمای سایت GOV.UK دربارهٔ حرفه‌های تحت نظارت دو قفل اول را تأیید می‌کند: نظارت می‌تواند به معنای «الزام قانونی به داشتن مدرک یا تجربهٔ مشخص» باشد، یا عنوانی که یک انجمن حرفه‌ای دارای منشور سلطنتی (chartered body) اعطا می‌کند.
راهنمای برچسب‌ها: «با حقوق» یعنی در دورهٔ آموزش درآمد دارید، همان‌طور که کارآموزها دارند؛ «با هزینهٔ خودتان» یعنی خودتان پول آموزش را می‌دهید؛ «هر دو» یعنی از هر دو نوع مسیر وجود دارد.
قفل اول: قانون
قانون تعیین می‌کند چه کسی اجازه دارد این کار را انجام دهد یا این عنوان را به کار ببرد. فقط مسیرهایی که نهاد ناظر تأیید کرده است، نامتان را در فهرست رسمی‌اش ثبت می‌کنند.
| شغل و صاحب قفل | کلید |
|---|---|
| پرستار شورای پرستاری و مامایی (Nursing and Midwifery Council) | هر دو. مدرک پرستاری از برنامه‌ای تأییدشده، یا کارآموزی دانشگاهی با حقوق که کارفرمایتان پشتیبانش است. |
| داروساز شورای عمومی داروسازی (GPhC) | اول با هزینهٔ خودتان، بعد با حقوق. مدرک MPharm (کارشناسی ارشد داروسازی) مورد تأیید GPhC، یک سال دورهٔ آموزش پایه (foundation training) و بعد آزمون ثبت صلاحیت همین شورا. |
| وکیل (solicitor) مرجع نظارت بر وکلا (SRA) | هر دو. مدرک دانشگاهی یا معادل آن، آزمون دومرحله‌ای صلاحیت وکالت (SQE) و سابقهٔ کار مورد قبول؛ یا کارآموزی با حقوق. |
| تکنیسین گاز فهرست رسمی تکنیسین‌های گاز (Gas Safe Register) | با حقوق. مدرک رسمی کار با گاز، که معمولاً حین کار یا از راه کارآموزی به دست می‌آید. |
| لکوموتیوران ادارهٔ راه‌آهن و جاده (Office of Rail and Road) | با حقوق. ارزیابی‌ها، معاینه‌های پزشکی و مصاحبه‌های کارفرما را پشت سر می‌گذارید؛ بعد کارفرما آموزشتان می‌دهد و برایتان درخواست گواهی‌نامه می‌کند. لازم نیست از قبل دوره‌ای بخرید. |
| خلبان هواپیمایی سازمان هواپیمایی کشوری بریتانیا (Civil Aviation Authority) | با هزینهٔ خودتان. گواهی‌نامهٔ خلبانی تجاری و گواهی‌نامهٔ خلبانی ترابری هوایی «منجمد» (frozen)، تا بتوانید در مدتی که ساعت پرواز جمع می‌کنید، در جایگاه کمک‌خلبان پرواز کنید. |
پیش از آنکه پول آموزش خلبانی را بدهید، برنامه‌های آموزشی شرکت‌های هواپیمایی را با آموزشگاه‌های خلبانی مقایسه کنید و مطمئن شوید از پس معاینهٔ پزشکی درجهٔ ۱ (Class 1 medical) برمی‌آیید.
عمداً اینجا از حقوق حرفی نزده‌ایم. شناسنامهٔ شغلی هر شغل در سرویس ملی مشاورهٔ شغلی (National Careers Service) حقوق شروع کار و حقوق افراد باتجربه را نشان می‌دهد، و اینکه تجربه شما را به کجا می‌رساند. مسیرهای این صفحه مربوط به انگلستان است؛ کشورهای دیگر بریتانیا سرویس‌های مشاورهٔ شغلی خودشان را دارند.
این قفل‌ها شوخی ندارند. در فهرست حرفه‌های تحت نظارت، مدخل پرستار ثبت‌شده (Registered Nurse) می‌گوید اینکه به دروغ ادعا کنید صلاحیت دارید یا صلاحیتتان ثبت شده است، جرم کیفری است. در بریتانیای کبیر (انگلستان، اسکاتلند و ولز) هم استفاده از عنوان داروساز بدون ثبت صلاحیت جرم است.
ادارهٔ سلامت و ایمنی بریتانیا (Health and Safety Executive) هم می‌گوید هر کسی که برای کار روی وسایل گازسوز در خانه‌ها استخدام می‌شود، باید در فهرست Gas Safe ثبت شده باشد.
قفل دوم: عنوان حرفه‌ای رسمی
اینجا خود کار تا حد زیادی برای همه آزاد است؛ انجمن حرفه‌ای از عنوان محافظت می‌کند. فهرست دولتی دربارهٔ کارشناس رسمی ساختمان و املاک (chartered surveyor) و حسابدار رسمی (chartered accountant) نوشته است "use of title only"، یعنی «فقط استفاده از عنوان».
| شغل و صاحب عنوان | کلید |
|---|---|
| مهندس عمران (با عنوان رسمی chartered) شورای مهندسی بریتانیا (Engineering Council) | هر دو. معمولاً مدرک دانشگاهی دارای اعتباربخشی یا کارآموزی دانشگاهی با حقوق، و بعد ارزیابی حرفه‌ای (professional review) یکی از انجمن‌های مهندسی، که نامتان را در فهرست رسمی ثبت می‌کند. |
| کارشناس رسمی ساختمان و املاک مؤسسهٔ سلطنتی کارشناسان رسمی ساختمان و املاک (Royal Institution of Chartered Surveyors) | هر دو. مدرک دانشگاهی دارای اعتباربخشی، دورهٔ تغییر رشته (conversion course) یا کارآموزی دانشگاهی با حقوق، و بعد ارزیابی صلاحیت حرفه‌ای (APC). |
| حسابدار نهادی که آزمون‌هایتان را تعیین می‌کند | با حقوق. مدرک حرفه‌ای، مثل ACA از ICAEW یا مدرک‌های CIMA یا ACCA، در قالب برنامهٔ جذب دانش‌آموختگان (graduate scheme) یا کارآموزی. هر نهاد از حروف اختصاری خودش محافظت می‌کند. |
قفل سوم: آزمون خود کارفرما
هیچ نهاد ناظری تعیین نمی‌کند چه کسی می‌تواند این کارها را انجام دهد و عنوان این شغل‌ها هم آزاد است؛ هرچند در بعضی رشته‌ها بعدتر می‌شود یک عنوان حرفه‌ای رسمیِ اختیاری گرفت، مثل عنوانی که شورای امنیت سایبری بریتانیا (UK Cyber Security Council) اعطا می‌کند.
دنبال شغل‌های پردرآمد بدون مدرک دانشگاهی هستید؟ از همین قفل شروع کنید، و از کار با گاز و لکوموتیورانی در قفل اول. اما آماده باشید: بسیاری از همین کارفرماها باز هم مدرک دانشگاهی می‌خواهند.
| شغل | آنچه کارفرما می‌خواهد |
|---|---|
| توسعه‌دهندهٔ نرم‌افزار | هر دو. مدرک دانشگاهی، دوره‌ای در کالج یا کارآموزی با حقوق. برنامه‌های جذب دانش‌آموختگان اغلب برای همهٔ رشته‌ها باز است. |
| امنیت فناوری اطلاعات | هر دو. مدرک دانشگاهی، کارآموزی با حقوق، یا شروع از پشتیبانی فناوری اطلاعات و یادگیری حین کار. |
| مدیر فروش | با حقوق. سابقهٔ رسیدن به اهداف فروش، که کارفرماها اغلب آن را از مدرک تحصیلی مهم‌تر می‌دانند. |
| برق‌کار | هر دو. مدرک سطح ۳، از راه کارآموزی با حقوق یا دورهٔ کالج به‌اضافهٔ آموزش حین کار. |
چرا کلید بدلی هیچ‌وقت نمی‌چرخد
گواهی‌نامه‌ای که آنلاین خریده شده، کلیدی است که از روی عکس قفل تراشیده‌اند. درست به نظر می‌رسد، اما نمی‌چرخد، چون هیچ‌کدام از این قفل‌ها کاغذ را نمی‌خوانند.
هرکدام از این آگهی‌ها پشت کدام قفل می‌ماند؟
«با مسیر سریع پرستار شوید، بی‌نیاز از دانشگاه»
قفل قانون. این قفل فهرست رسمی را می‌خواند، و فقط کسانی به آن فهرست راه پیدا می‌کنند که برنامه‌ای مورد تأیید NMC را تمام کرده باشند.
«عنوان حرفه‌ای رسمی در ۱۲ هفته»
قفل عنوان حرفه‌ای. این قفل سوابق خود انجمن را می‌خواند: فقط خود انجمن، آن هم پس از ارزیابی خودش، عنوانش را اعطا می‌کند.
«استخدام تضمینی برنامه‌نویس»
قفل کارفرما. فقط کارفرما می‌تواند استخدامتان کند و سابقهٔ شما را می‌خواند: مدرکی که در رزومه‌تان آمده، ممکن است از دانشگاهی که آن را اعطا کرده استعلام شود.
«دورهٔ لکوموتیورانی: الان پول بدهید، بعداً استخدام شوید»
قفل قانون. کارفرما اول استخدامتان می‌کند، بعد آموزشتان می‌دهد و برایتان درخواست گواهی‌نامه می‌کند؛ پس دوره‌ای برای خریدن وجود ندارد.
رمزگشایی آن آگهی برق‌کاری
حتی دورهٔ واقعی هم ممکن است کلید اشتباهی باشد. آگهی یکشنبه‌شب را با شناسنامهٔ شغلی برق‌کار مقایسه کنید:
- «دارای صلاحیت»: یعنی چیزی بیش از مدرک سطح ۳. شناسنامهٔ شغلی می‌گوید «حتی با داشتن مدرک، باز هم به تجربهٔ عملی در محیط کار، همراه با آموزش بیشتر حین کار، نیاز خواهید داشت».
- «در چند هفته»: چند هفته نشستن سر کلاس نمی‌تواند آن تجربهٔ محیط کار را به شما بدهد.
- «برق‌کار»: کتبی بپرسید که آیا این دوره به گرفتن کارت ECS (طرح صدور گواهی برق‌کاری، Electrotechnical Certification Scheme) منتهی می‌شود یا نه؛ کارتی که مدرک و تجربهٔ شما را ثابت می‌کند.
توصیهٔ خود شناسنامهٔ شغلی هم این است: «بسیار مهم است که پیش از ثبت‌نام بررسی کنید دوره‌های آموزشی دقیقاً چه چیزی ارائه می‌دهند».
اول کدام کلید را می‌توانید بتراشید؟
| آنچه در دسته‌کلیدتان دارید | قفل‌هایی که اول امتحان کنید |
|---|---|
| مدرک دانشگاهی ندارید و در دورهٔ آموزش هم باید خرج زندگی را بدهید | هر چه برچسب «با حقوق» یا «هر دو» دارد. کارآموزی‌های دانشگاهی معمولاً مدرک A level (آزمون‌های پایان دبیرستان در بریتانیا) یا معادلش را می‌خواهند، و برای کارآموزی پرستاری اول باید در یک محیط درمانی شاغل باشید. |
| مدرک دانشگاهی در هر رشته‌ای | وکالت از مسیر SQE، دورهٔ تغییر رشته در حوزهٔ ساختمان و املاک (surveying)، یا برنامهٔ جذب دانش‌آموختگان در حسابداری یا نرم‌افزار. |
| مدرک دانشگاهی در رشته‌های سلامت، روان‌شناسی، علوم زیستی یا مددکاری اجتماعی | پرستاری: طبق شناسنامهٔ شغلی، ممکن است بتوانید از سال دوم وارد دورهٔ پرستاری شوید. |
| سال‌ها سابقهٔ برق‌کاری، بدون مدرک سطح ۳ | ارزیابی کارگر باتجربه (Experienced Worker Assessment). |
| سال‌ها سابقه در لوله‌کشی، گرمایش یا تهویه | طرح صدور گواهی دارای اعتباربخشی (Accredited Certification Scheme)، برای ورود به کار با گاز. |
اگر کلید شما مدرک دانشگاهی است، دانشگاه‌های رسمی زیادی دوره‌های پاره‌وقت یا آنلاین دارند. خدمات پذیرش ما می‌تواند در درخواست پذیرش کمکتان کند؛ اما اینکه چه کسی پذیرفته شود، تصمیم خود دانشگاه است.
پیش از آنکه بابت کلید به کسی پول بدهید
- شناسنامهٔ شغلی رسمی را بخوانید. اگر دوره‌ای که به شما می‌فروشند جزو مدرک‌هایی نیست که آنجا نام برده شده، از فروشنده بپرسید چرا.
- بفهمید قفل دست کیست. در فهرست رسمی حرفه‌های تحت نظارت (Regulated Professions Register) بریتانیا جست‌وجو کنید، یا اگر بیرون از بریتانیا هستید، راهنمای تغییر شغل ما را ببینید. بسیاری از صاحبان قفل فهرست دوره‌های تأییدشده را منتشر می‌کنند، مثل برنامه‌های تأییدشدهٔ شورای NMC و جست‌وجوی دوره در سایت شورای مهندسی. اگر دورهٔ شما در فهرست نیست، پیام زیر را بفرستید.
- مطمئن شوید دوره واقعی است. مدرک‌های فنی و حرفه‌ای تحت نظارت در انگلستان و ایرلند شمالی در سرویس جست‌وجوی مدرک (find a regulated qualification) سایت GOV.UK فهرست شده‌اند. اگر مدرک شما آنجا نیست، از صاحب قفل بپرسید که قبولش دارد یا نه. برای مدرک دانشگاهی بریتانیا، سایت GOV.UK توضیح می‌دهد چطور رسمی بودنش را بررسی کنید.
- وعده‌ها را بخوانید. فقط صاحب قفل می‌تواند صلاحیت شما را ثبت کند و فقط کارفرما می‌تواند استخدامتان کند؛ پس از هر شغل یا پروانهٔ «تضمینی» دوری کنید.
- آگهی را اسکن کنید: متنش را در اسکنر آگهی و پیام ما بچسبانید تا عبارت‌های هشداردهنده‌اش را ببینید.
این را کپی کنید و برای صاحب قفل بفرستید:
«قصد دارم در دورهٔ [نام دوره] در [نام مؤسسه] ثبت‌نام کنم. آیا این دوره برای [ثبت صلاحیت به‌عنوان پرستار / ارزیابی APC / آزمون‌های حرفه‌ای شما] پذیرفته می‌شود؟ اگر بله، پیش از ثبت صلاحیت چه چیزهای دیگری را باید بگذرانم و این کار معمولاً چقدر طول می‌کشد؟ اگر نه، کدام دوره‌ها را تأیید می‌کنید؟»
ده دقیقهٔ بعدی شما. یک شغل را انتخاب کنید، شناسنامهٔ شغلی‌اش را باز کنید و قفل و کلیدی را که نام می‌برد یادداشت کنید. بعد هر آگهی را با همین یادداشت محک بزنید.
منابع
- سرویس ملی مشاورهٔ شغلی (National Careers Service): شناخت مشاغل: شناسنامه‌های شغلی که در هر جدول به آن‌ها لینک داده‌ایم، با راه‌های ورود، حقوق، مسیرهای پیشرفت شغلی، معاینهٔ پزشکی خلبان، آزمون‌های گزینش لکوموتیوران، هشدار دربارهٔ دوره‌های برق‌کاری و کارت ECS
- ادارهٔ آمار کار آمریکا (Bureau of Labor Statistics): راهنمای چشم‌انداز مشاغل (Occupational Outlook Handbook): برای خوانندگان در آمریکا، حقوق و پروانه‌ای که هر شغل لازم دارد
- سایت GOV.UK: کدام حرفه‌ها در بریتانیا تحت نظارت‌اند: فهرست رسمی حرفه‌های تحت نظارت، که مدخل‌هایش (از جمله ارزیابی حرفه‌ای شورای مهندسی) در متن لینک شده‌اند
- مرکز NCSC: دربارهٔ شورای امنیت سایبری بریتانیا: منشور سلطنتی این شورا و عنوان متخصص رسمی امنیت سایبری (Chartered Cyber Security Professional)
- شورای NMC: برنامه‌های تأییدشده و شورای مهندسی بریتانیا: دورهٔ خود را پیدا کنید: فهرست دوره‌های تأییدشده، از زبان خود صاحبان قفل
- سازمان هواپیمایی کشوری بریتانیا: گواهی‌نامه‌های خلبانی حرفه‌ای و مرجع SRA: مسیر SQE
- ادارهٔ سلامت و ایمنی بریتانیا: پرسش‌های متداول ایمنی گاز: ثبت در فهرست Gas Safe برای کار با گاز در خانه‌ها
- ادارهٔ راه‌آهن و جاده: چطور در بریتانیای کبیر لکوموتیوران شویم: آموزش از سوی کارفرما و گواهی‌نامه
- سایت GOV.UK: کارآموز شوید (Become an apprentice): دستمزد، و کوتاه‌تر شدن دورهٔ آموزش برای کسانی که تجربهٔ مرتبط دارند
- سایت GOV.UK: جست‌وجوی مدرک تحت نظارت و آیا دانشگاه یا کالج شما مجاز به اعطای مدرک است؟
مدرکی می‌خواهید که از پس هر بررسی برآید؟ خدمات پذیرش ما به بزرگسالان شاغل کمک می‌کند برای دانشگاه‌هایی در بریتانیا، آمریکا و استرالیا درخواست پذیرش بدهند و فقط دانشگاه‌هایی را پیشنهاد می‌کند که رسماً به رسمیت شناخته شده‌اند. اگر هیچ دانشگاهی از فهرست کوتاه شما پذیرشتان نکند، کل هزینهٔ خدماتمان را برمی‌گردانیم.