Trang chủ / Kiến thức / Bán bằng và lừa đảo / Mua bằng thạc sĩ online
Chuyện mua bằng
Mua bằng thạc sĩ online tốn kém hơn nhiều so với giá niêm yết
Cái giá ghi trên trang của kẻ bán bằng chỉ là tiền đặt cọc. Dưới đây là những khoản phải trả góp sau đó, và một lựa chọn đàng hoàng: tấm bằng thạc sĩ thật, đóng tiền theo từng chặng, học xen với công việc.
Đêm chủ nhật, một tab còn mở
Giả sử bạn đã làm công việc này nhiều năm. Chính bạn là người kèm cặp những nhân viên mới ra trường.
Rồi một cơ hội thăng chức mở ra. Thông báo tuyển ghi rõ “yêu cầu bằng thạc sĩ”, và một người do chính bạn kèm cặp đang nộp đơn với tấm bằng ấy trong tay.
Gần nửa đêm, một trang web mời bạn làm bằng thạc sĩ MBA trong hai tuần, trả một lần là xong. Không lên lớp. Kèm bảng điểm.
Cảm giác như một lối tắt qua cái thủ tục cho có. Việc thì bạn rành rồi. Tờ giấy chỉ xác nhận điều đó thôi.
Khoản tiền ấy là tiền đặt cọc cho một hóa đơn không ai cho bạn xem. Phần còn lại sẽ đến sau.
Hóa đơn đầy đủ khi mua bằng thạc sĩ online
Phiếu tóm tắt đơn hàng của kẻ bán bằng có thể trông như thế này:
Master of Business Administration (thạc sĩ quản trị kinh doanh), kèm bảng điểm
Kiểm định: được kiểm định đầy đủ
Cấp dựa trên: kinh nghiệm sống của bạn
Xác minh: cam kết tra cứu được
Giao hàng: hỏa tốc, kèm bìa đựng bằng sang trọng
Tổng cộng: đúng giá niêm yết trên trang
- “Được kiểm định đầy đủ.” Ai kiểm định? Tổ chức kiểm định của kẻ bán bằng cũng có thể là một lò kiểm định, tức tổ chức giả chuyên “kiểm định” cho các lò cấp bằng (diploma mill). Hãy tra tên tổ chức đó trong danh sách cảnh báo chính thức.
- “Kinh nghiệm sống của bạn.” Phiên bản đàng hoàng của lời hứa này là công nhận kết quả học tập trước đó: một trường đại học thật có thể công nhận tín chỉ cho những gì bạn học được qua công việc, sau khi đã đánh giá.
- “Xác minh: cam kết tra cứu được.” Tức là kẻ bán tự đứng ra bảo đảm cho tờ giấy của chính mình. Nhà tuyển dụng hỏi thẳng trường đại học hoặc dịch vụ xác minh của trường, như Hedd (dịch vụ xác minh bằng cấp chính thức của Anh), National Student Clearinghouse (tổ chức xác minh bằng cấp của Mỹ) hay My eQuals (hệ thống hồ sơ học tập số của các trường Úc và New Zealand), và chẳng bao giờ đụng đến dòng chữ đó. Kiểm tra xem trang “xác minh” của kẻ bán thật ra thuộc về ai.
- “Giao hàng: hỏa tốc.” Lời hứa duy nhất trên hóa đơn mà kẻ bán giữ được.
Thứ hóa đơn không ghi là hồ sơ: dòng ghi nhận mà trường đại học lưu lại khi cấp bằng. Không kẻ bán bằng nào tạo ra được nó, và mọi khoản góp dưới đây đều bắt nguồn từ khoảng trống ấy.
Khoản góp 1: lần kiểm tra
Đến hạn: bất cứ khi nào có người kiểm tra, thường là khoảng giữa câu “chúng tôi muốn mời bạn nhận vị trí này” và ngày đầu đi làm.
Phải trả: lời mời làm việc, hoặc chính công việc bạn đang có.
Hóa đơn đàng hoàng: trường đại học xác nhận cho bạn.
Không phải nhà tuyển dụng nào cũng kiểm tra ngay lúc gửi lời mời làm việc, nên khoản góp này không có ngày kết thúc: lần kiểm tra có thể đến cùng một đợt thăng chức, một nhà tuyển dụng mới, một bộ hồ sơ visa hay một hiệp hội nghề nghiệp.
Khoản góp 2: lặp đi lặp lại
Đến hạn: mỗi lá đơn, mỗi phiếu xét thăng chức, mỗi hồ sơ cá nhân có ghi tấm bằng.
Phải trả: vẫn rủi ro ấy, ký nhận lại trên từng tờ đơn.
Hóa đơn đàng hoàng: một dòng trong CV mà bạn yên tâm ghi suốt đời.
Mỗi lần dùng là một lần khai mới. Ở England, xứ Wales và Bắc Ireland, gian dối đưa ra một khai báo sai nhằm trục lợi là tội gian lận theo Fraud Act 2006 (Luật Chống gian lận 2006 của Anh).
Một số tiểu bang của Mỹ còn đi xa hơn: ở tiểu bang Washington, cố ý dùng văn bằng học thuật giả để xin việc hay được thăng chức là tội nhẹ nghiêm trọng (gross misdemeanor).
Khoản góp 3: cửa khẩu
Đến hạn: bất kỳ bộ hồ sơ visa nào hỏi về học vấn của bạn.
Phải trả: tấm visa đó, và cả tấm visa sau nữa.
Hóa đơn đàng hoàng: một văn bằng được công nhận.
Hãy hình dung tờ khai. Trình độ học vấn cao nhất? Bạn điền thêm tấm bằng MBA cho hồ sơ trông mạnh hơn, dù loại visa này thậm chí không cần đến tấm bằng đó.
Theo Immigration Rules (Quy định nhập cư của Anh), giấy tờ hoặc thông tin sai là căn cứ để từ chối, “whether or not relevant to the application” (dù có liên quan đến hồ sơ hay không), và hành vi gian dối còn bị tính đến ở những lần nộp hồ sơ sau, kể cả khi lần trước đã trót lọt.
Khoản góp 4: bậc học tiếp theo
Đến hạn: ngày bạn nộp hồ sơ học tiến sĩ hoặc đăng ký một chứng chỉ nghề nghiệp.
Phải trả: mọi thứ bạn định xây tiếp trên tấm bằng ấy.
Hóa đơn đàng hoàng: bảng điểm chính thức, do trường gửi đi thay bạn.
Với một tấm bằng thạc sĩ giả, chẳng có gì để gửi cả.
Khoản góp 5: thời gian đã mất
Đến hạn: lần tới có vị trí đòi bằng thạc sĩ.
Phải trả: bao nhiêu năm trời.
Hóa đơn đàng hoàng: tín chỉ tích lũy ngay từ học phần đầu tiên.
Tua nhanh đến đợt xét thăng chức kế tiếp. Một đồng nghiệp đăng ký khóa học bán thời gian ngay trong tuần ấy giờ đã có những học phần được ghi vào hồ sơ của trường. Còn bạn có một tấm bằng không dùng được, và nguyên cả khóa học vẫn ở phía trước.
Tổng cộng phải trả: lời mời làm việc, mọi tờ đơn bạn ký, tấm visa kế tiếp, bằng tiến sĩ, và những năm tháng.
Hóa đơn còn lại: học thạc sĩ bán thời gian, trả theo từng chặng
Có một cách đàng hoàng để “mua” bằng online. Bạn trả tiền cho việc giảng dạy và đánh giá, theo từng năm hoặc từng học phần, và mỗi học phần bạn qua được đều được ghi vào hồ sơ của trường.
Số tín chỉ ấy vẫn còn nguyên dù bạn dừng giữa chừng: khi đã qua đủ học phần, một trường đại học ở Anh có thể cấp chứng chỉ hoặc văn bằng sau đại học (postgraduate certificate, postgraduate diploma), ngang bậc với thạc sĩ.
Trước khi đóng tiền học phần đầu tiên, hãy kiểm tra trường có được công nhận không: hướng dẫn của GOV.UK cho trường ở Anh, DAPIP (cơ sở dữ liệu các trường được kiểm định của Bộ Giáo dục Hoa Kỳ) cho trường ở Mỹ, hoặc danh sách chính thức của nước sở tại.
- Có thể bạn không cần bằng đại học trước đó. QAA, cơ quan đảm bảo chất lượng giáo dục đại học của Anh, lưu ý rằng các khóa thạc sĩ, trong đó có MBA, thường thu hút người học đã có kinh nghiệm làm việc, và một phần kinh nghiệm ấy có thể được tính thành tín chỉ. Mỗi trường tự quyết định.
- Có hỗ trợ chi phí. Nếu bạn thường xuyên sinh sống ở England và đáp ứng điều kiện về tuổi và cư trú, khoản vay Postgraduate Master's Loan có thể giúp bạn theo học trọn một chương trình thạc sĩ, kể cả học bán thời gian.
- Ở những nơi khác trong Vương quốc Anh, nguồn hỗ trợ tài chính không giống nhau: xem Student Finance Wales, Student Finance NI hoặc, ở Scotland, SAAS.
Dịch vụ hỗ trợ tuyển sinh của chúng tôi có thể giúp bạn nộp đơn vào các trường đại học được kiểm định có lịch học xếp được quanh giờ làm. Việc nhận vào học và có miễn tín chỉ nhờ kinh nghiệm hay không luôn do trường quyết định.
Tin nhắn có thể khiến công ty chi tiền cho bạn đi học
Một số công ty sẵn sàng trả tiền cho việc học giúp bạn làm tốt công việc hơn, miễn là có người mở lời.
Ở Anh, chi phí đào tạo liên quan đến công việc do công ty chi trả được miễn thuế và miễn đóng National Insurance (bảo hiểm quốc gia). Ở England, Scotland và xứ Wales, nếu bạn làm ở một tổ chức tương đối lớn và đã làm đủ lâu, bạn có thể chính thức xin thời gian nghỉ để đi học, thường là không lương.
Ở Mỹ, chương trình hỗ trợ học tập (educational assistance program) của công ty có thể chi trả các khóa sau đại học mà không bị tính thuế, trong một hạn mức mỗi năm.
Điền vào chỗ trong ngoặc vuông rồi gửi đi:
“Chào [tên], tôi muốn trao đổi về chương trình [MSc / MBA / chứng chỉ sau đại học] bán thời gian ngành [chuyên ngành] tại [trường]. Khóa học sẽ giúp tôi làm tốt hơn [hai phần việc của tôi, ví dụ mảng lập ngân sách tôi vừa được giao].
Chương trình học [trực tuyến / bán thời gian] trong [thời gian], xếp quanh giờ làm của tôi. Công ty có thể hỗ trợ học phí hoặc thời gian học không, nếu tôi cam kết làm tiếp một thời gian nhất định sau khi học xong?
Tôi đã tóm tắt chi tiết trong một trang.”
Sau đó điền bản kế hoạch một trang, mỗi mục một hai dòng:
| Mục trong trang | Nên viết gì |
|---|---|
| Khóa học bổ sung những gì công việc của tôi cần | Hai học phần, mỗi học phần gắn với một việc bạn đang làm |
| Số giờ học mỗi tuần và học vào lúc nào | Con số cụ thể, và học vào những tối nào hay cuối tuần nào |
| Tôi đề nghị công ty hỗ trợ gì | Học phí, thời gian học hay cả hai, và bạn sẽ ở lại bao lâu |
| Cả nhóm được lợi gì | Một đầu việc bạn có thể đỡ cho quản lý của mình |
Một trang giấy thì quản lý chuyển ngay sang phòng tài chính được. Còn nhiệt huyết thì khó mà chuyển tiếp.
Lỡ trả tiền rồi? Hủy những khoản góp còn lại
Phần lớn hóa đơn chỉ đến hạn khi bạn còn tiếp tục dùng tấm bằng.
- Tiền đặt cọc: nếu kẻ bán từng nói tấm bằng được công nhận hoặc tra cứu được, hãy hỏi ngân hàng hoặc đơn vị phát hành thẻ xem có thể khiếu nại giao dịch hay không.
- Lần kiểm tra và cửa khẩu: nếu bạn đã dùng tấm bằng để xin việc hay xin visa, hãy tìm tư vấn pháp lý trước: một luật sư (solicitor), một chuyên viên tư vấn di trú có đăng ký, hoặc trợ giúp miễn phí qua Citizens Advice. Xem thêm khai man bằng cấp có thể dẫn đến hậu quả gì.
- Lặp đi lặp lại: gỡ tấm bằng khỏi CV, các hồ sơ trực tuyến và mọi lá đơn sau này.
- Bậc học tiếp theo: nộp đơn bằng những gì bạn thật sự có, và hỏi trường hoặc hiệp hội nghề nghiệp xem kinh nghiệm của bạn được tính đến đâu.
- Thời gian đã mất: khoản góp duy nhất bạn có thể giành lại. Chọn một khóa học bán thời gian và gửi cho quản lý tin nhắn ở trên.
Vì người mua sau, hãy tố cáo nơi bán bằng. Ở England, Citizens Advice hướng dẫn cách làm, qua Trading Standards (cơ quan bảo vệ người tiêu dùng ở địa phương) và Report Fraud; ở Mỹ, USAGov chỉ cho bạn nên báo với cơ quan nào.
Nguồn
- Hedd (Higher Education Degree Datacheck)
- National Student Clearinghouse: Verify Now: xác minh bằng cấp
- My eQuals
- Fraud Act 2006, Điều 2: gian lận bằng khai báo sai (fraud by false representation)
- Quy định nhập cư của Anh (Immigration Rules): phần Suitability: từ chối vì gian dối, và các lần nộp hồ sơ sau
- GOV.UK: Kiểm tra trường đại học hoặc cao đẳng có quyền cấp bằng không
- Bộ Giáo dục Hoa Kỳ: DAPIP
- QAA: Khung trình độ giáo dục đại học của các cơ sở có quyền cấp bằng ở Anh: chứng chỉ và văn bằng sau đại học ở bậc thạc sĩ, và văn bằng cấp khi dừng học giữa chừng
- QAA: Master's Degree Characteristics Statement (văn bản mô tả đặc điểm của bằng thạc sĩ): người học vào chương trình với kinh nghiệm làm việc
- GOV.UK: Điều kiện vay Master's Loan và thông tin chung (các vùng khác của Vương quốc Anh)
- GOV.UK: Chi phí và phúc lợi, khoản chi đào tạo và Đào tạo và học tập khi đi làm: quyền của bạn
- Revised Code of Washington 9A.60.070: văn bằng học thuật giả
- IRS Publication 15-B: Educational Assistance (hỗ trợ học tập): bao gồm cả các khóa sau đại học
- QAA: Tín chỉ là gì? Hướng dẫn cho người học: công nhận kết quả học tập trước đó
- Law Society: Tìm luật sư (Find a Solicitor), GOV.UK: Tìm chuyên viên tư vấn di trú và Citizens Advice: trợ giúp pháp lý miễn phí hoặc chi phí thấp
- Citizens Advice: Tố cáo lừa đảo và Kiểm tra xem có lấy lại được tiền sau khi bị lừa không (England)
- USAGov: Báo cáo lừa đảo ở đâu
Bạn muốn một tấm bằng có giá trị thật? Dịch vụ hỗ trợ tuyển sinh của chúng tôi giúp người đi làm nộp đơn vào đại học ở Vương quốc Anh, Hoa Kỳ và Úc, và chỉ chọn những trường được công nhận chính thức. Nếu không trường nào trong danh sách đề xuất nhận bạn vào học, chúng tôi hoàn lại toàn bộ phí dịch vụ.