Trang chủ / Kiến thức / Kiểm tra bằng cấp / Xác minh bằng thạc sĩ
Dành cho nhà tuyển dụng và người có bằng
Cách xác minh bằng thạc sĩ, và dấu hiệu nó đến từ lò cấp bằng
Một tấm bằng thạc sĩ thật có thể trông kỳ lạ, còn một tấm bằng giả lại có thể trông hoàn hảo. Vì vậy, đừng phán đoán qua hình thức nữa, hãy kiểm tra hồ sơ: một bảng phân loại nhanh cho những chi tiết khiến bạn chú ý, rồi quy trình bốn bước để có câu trả lời dứt khoát. Bạn đang kiểm tra bằng thạc sĩ của chính bạn, hay một chương trình bạn sắp đóng tiền theo học? Bài này cũng có một khung dành riêng cho bạn.
Hai CV, một ván cược
Giả sử có hai CV lọt vào vòng trong. Đây là dòng học vấn của hai người:
CV thứ nhất: MEng Mechanical Engineering, [Trường đại học], bốn năm.
CV thứ hai: BA Business, [Trường đại học]. Rồi sau vài năm đi làm: MBA, [Học viện], “được kiểm định quốc tế”.
Người thứ nhất hoàn toàn không có bằng cử nhân. Người thứ hai thì chuẩn như sách giáo khoa, đến cả huy hiệu trường in đầy tự tin trên tấm bằng.
Nếu phải cược xem tấm bằng nào là giả, nhiều khả năng bạn sẽ chọn người thứ nhất.
Bạn thậm chí còn có căn cứ chính thức: một hướng dẫn của Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) dành cho quản lý tuyển dụng gọi bằng thạc sĩ không kèm bằng cử nhân là “một dấu hiệu đáng ngờ”, và một bảng kiểm dùng để thẩm tra thông tin học vấn của Bộ Quốc phòng Mỹ cũng liệt kê điểm này.
Cứ giữ ván cược đó: bảng phân loại và bốn bước dưới đây sẽ phân xử.
Hình thức thì muôn kiểu. Hồ sơ thì không. Bằng thạc sĩ có thể theo hình thức học trên lớp hoặc nghiên cứu, có thể là một chương trình riêng hoặc gộp luôn vào chương trình đại học đầu tiên. Nhưng bằng thật nào rốt cuộc cũng là một mục trong hồ sơ của chính cơ sở cấp bằng, và bạn có thể hỏi thẳng nơi giữ hồ sơ đó.
Chỉ lạ thôi, hay đáng báo động? Bảng phân loại nhanh
Tìm chi tiết khiến bạn chú ý, rồi làm theo hướng xử lý của nhóm đó. Những dòng “trông lạ” dựa trên Characteristics Statement về bằng thạc sĩ (văn bản mô tả đặc điểm của bằng thạc sĩ) của Quality Assurance Agency (QAA, cơ quan đảm bảo chất lượng giáo dục đại học của Anh).
| Bạn để ý thấy | Thường có nghĩa là |
|---|---|
| Báo động nhầm: xác minh như bình thường | |
| Bốn năm ở cùng một trường đại học (năm năm nếu ở Scotland), kết thúc bằng MEng hoặc MChem | Thạc sĩ tích hợp (integrated master's): một văn bằng duy nhất, không có bằng cử nhân riêng |
| Học ở một trường cao đẳng, nhưng bằng do một trường đại học khác cấp | Bình thường: xác minh với cơ sở cấp bằng |
| Bằng y khoa hoặc nha khoa mang chữ “bachelor” (cử nhân), chẳng hạn MBBS | QAA cho biết bằng này vẫn ở bậc thạc sĩ |
| Hỏi trước: bằng thật, nhưng cần biết rõ đó là bằng gì | |
| MBA hoặc MSc mà không có bằng đại học đầu tiên | Thường được nhận vào học nhờ kinh nghiệm làm việc. Hãy hỏi họ đã vào học theo con đường nào |
| “MA (Hons)” của một trường đại học ở Scotland, là bằng đại học đầu tiên | Đây là bằng cử nhân danh dự (honours). Hãy đánh giá nó ở bậc cử nhân |
| Bằng MA của một trong hai trường đại học lâu đời nhất ở England, đi cùng bằng BA của chính trường đó và không có thời gian học thạc sĩ | QAA nói đây “không phải là một văn bằng học thuật”. Hãy coi BA mới là tấm bằng thật sự |
| Học từ xa, hoặc thời gian học trùng với một công việc toàn thời gian ở nơi khác | Học từ xa là chuyện phổ biến. Thời gian trùng nhau là dấu hiệu đáng ngờ theo FTC, trừ khi đó là chương trình đào tạo từ xa được kiểm định. Hãy hỏi họ đã học theo hình thức nào |
| Dừng lại: kiểm tra cơ sở đào tạo trước mọi việc khác | |
| Học xong trong vài tuần, nhiều bằng trong cùng một năm, hoặc bằng “kinh nghiệm sống” | Bằng học quá nhanh hoặc nhiều bằng dồn dập: theo FTC. Tín chỉ cho “kinh nghiệm sống”: theo FTC và EQAR, danh sách đăng ký các tổ chức đảm bảo chất lượng giáo dục đại học của châu Âu |
| Được kiểm định bởi một tổ chức nghe rất oai mà bạn không tìm thấy ở đâu | Lò cấp bằng tự bịa ra tổ chức kiểm định. Ở Mỹ: tổ chức đó phải có tên trong danh sách hiện hành của DAPIP (cơ sở dữ liệu các trường được kiểm định của Bộ Giáo dục Hoa Kỳ), hoặc trường phải có trong danh mục của CHEA. Ở Anh: phép thử là danh sách đăng ký, không phải kiểm định |
| Tấm bằng tự ghi website hoặc số điện thoại riêng để kiểm tra | Lò cấp bằng dựng cả “dịch vụ xác minh”. Hãy kiểm tra trang đó bằng công cụ Kiểm tra bẫy xác minh |
Ba dòng “dừng lại” ấy là những dấu hiệu bằng thạc sĩ giả quan trọng nhất khi tấm bằng đến từ lò cấp bằng. Một tấm bằng làm giả mang tên trường đại học có thật thì không vướng dòng nào, vì thế bước ba luôn phải theo sau.
Bạn đã tìm thấy CV thứ nhất trong bảng chưa? Cứ giữ suy nghĩ đó đến cuối bài.
Cách xác minh bằng thạc sĩ qua bốn bước
Bước hai và bước ba dùng được cho mọi loại bằng. Bước một và bước bốn là chỗ người ta hay sai khi kiểm tra bằng thạc sĩ.
-
Hỏi đúng tên văn bằng như khi được cấp
Trước khi gửi bất cứ yêu cầu nào, hãy có trong tay ba chi tiết quyết định việc kiểm tra một bằng thạc sĩ:
- Văn bằng đúng như khi được cấp. MSc, MRes hay PgDip; một bằng MEng tích hợp duy nhất chứ không phải “BEng và MEng”.
- Tên lúc tốt nghiệp, nếu sau đó người này đã đổi tên.
- Cơ sở cấp bằng, có thể không phải là trường đã trực tiếp giảng dạy khóa học.
Tên văn bằng rất quan trọng. QAA lưu ý rằng ở Anh không có định nghĩa thống nhất trên toàn quốc cho tên gọi các bằng thạc sĩ, và “MRes” có thể là Master of Research hoặc Master by Research, hai văn bằng khác nhau.
-
Kiểm tra cơ sở cấp bằng có được công nhận không
Ở Anh, GOV.UK chỉ ra nơi cần tra cứu cho từng xứ; với England, nơi kiểm tra chính là Office for Students Register (danh sách đăng ký của OfS, cơ quan quản lý giáo dục đại học của Anh).
Ở Mỹ, Bộ Giáo dục Hoa Kỳ không tự kiểm định các trường đại học: bộ công nhận những tổ chức độc lập làm việc đó, và cơ sở dữ liệu DAPIP của bộ liệt kê cả hai. GOV.UK và DAPIP mỗi bên chỉ bao quát một nước; với bằng từ nước ngoài, hãy xem bằng nước ngoài được kiểm tra thế nào.
-
Hỏi nơi giữ hồ sơ, với sự đồng ý của người có bằng
Trước hết, hãy xin sự đồng ý bằng văn bản (mẫu câu có trong hướng dẫn cho nhà tuyển dụng của chúng tôi). Sau đó gửi yêu cầu đến nơi giữ hồ sơ: Hedd (Higher Education Degree Datacheck, dịch vụ xác minh bằng cấp chính thức của Anh) ở Anh, National Student Clearinghouse (tổ chức xác minh bằng cấp của Mỹ) ở Mỹ, My eQuals (hệ thống hồ sơ học tập số của các trường) ở Úc và New Zealand, phòng đào tạo ở những nơi khác. Hãy tự tìm từng kênh, đừng bao giờ lấy từ tấm bằng.
Kênh nào cũng trả lời dựa trên hồ sơ mà trường cấp bằng lưu giữ hoặc cung cấp, vì thế kết quả có thể là PgDip trong khi CV ghi MSc. Quy trình mười phút dành cho nhà tuyển dụng hướng dẫn từng yêu cầu một.
-
Đọc câu trả lời, để ý những cái bẫy của bằng thạc sĩ
Thư trả lời về một bằng thạc sĩ thường rơi vào một trong ba dạng. Hãy đối chiếu với thư bạn nhận được:
- Xác nhận đúng như khai. Ghi lại bạn đã kiểm tra ở đâu, vào lúc nào, vậy là xong.
- Xác nhận, nhưng là một văn bằng khác. PgDip trong khi CV ghi MSc là một văn bằng thấp hơn. Còn nếu CV ghi BEng và MEng mà hồ sơ cho thấy một bằng MEng tích hợp duy nhất, thì hoàn toàn chính xác. Hãy căn cứ vào hồ sơ, và hỏi về mọi chỗ chênh lệch.
- Không có hồ sơ. Trước khi kết luận điều gì, hãy kiểm tra lại tên người đó dùng khi đi học và cơ sở cấp bằng, rồi đề nghị họ liên hệ với trường.
Bằng thạc sĩ là của bạn? Hãy ghi văn bằng trên CV đúng như hồ sơ của trường: “MEng”, không phải “BEng và MEng”; “PgDip”, không phải “MSc (một phần)”.
Hedd không dành cho việc tự kiểm tra văn bằng của chính bạn. Ở Anh, hãy hỏi trường cách lấy xác nhận chính thức hoặc một chứng chỉ số có thể chia sẻ; ở Mỹ, Clearinghouse có dịch vụ tự xác minh (self-verification).
Sắp nhập học? Bước hai cũng là phép kiểm tra dành cho bạn: hãy làm trước khi đóng tiền, và kiểm tra website của trường bằng công cụ X-quang trang web. Đã lỡ đóng tiền cho một trường không có tên trong danh sách? Đọc những bước cần làm tiếp.
Đang kiểm tra một người quen? Bước một và bước hai không cần ai đồng ý. Với phần còn lại, xem liệu bạn có thể kiểm tra một người có từng học đại học không.
Khi kết quả thấp hơn lời khai
PgDip trong khi CV ghi MSc, hay hoàn toàn không có hồ sơ, là một dữ kiện, chưa phải lời phán xét về con người. Hãy hỏi lại họ bằng văn bản, chẳng hạn như sau:
“Cảm ơn bạn đã ứng tuyển. Hồ sơ của trường xác nhận bạn có Postgraduate Diploma (văn bằng sau đại học) ngành [ngành], chứ không phải bằng MSc như trong CV. Bạn có thể cho chúng tôi biết thêm về văn bằng này không, phòng khi chúng tôi nhận nhầm hồ sơ?”
Có những người đã bị một lò cấp bằng đội lốt trường đại học bán cho tấm bằng thạc sĩ, và chỉ vỡ lẽ đúng vào lúc này.
Nếu ở bước hai, cơ sở cấp bằng không có tên trong bất kỳ danh sách chính thức nào, hãy làm theo quy trình của chính tổ chức bạn, bắt đầu từ cần làm gì khi phát hiện bằng giả. Cái giá của bằng giả cho thấy hậu quả có thể nặng đến đâu.
Quay lại ván cược
Đến lúc phân xử.
Bằng MEng. “MEng” và “bốn năm” đặt nó vào dòng đầu tiên của bảng: thạc sĩ tích hợp, một khóa học liền mạch gộp chung chương trình cử nhân và thạc sĩ. QAA cho biết loại bằng này phổ biến trong các ngành khoa học, toán học và kỹ thuật.
Bước hai và bước ba xác nhận một văn bằng duy nhất của một trường đại học được công nhận. Báo động nhầm: dấu hiệu đáng ngờ của FTC không phải nơi nào cũng đúng.
Bằng MBA. Nó dừng lại ngay ở bước hai. “[Học viện]” không có trong danh sách đăng ký chính thức của nước nào, còn “được kiểm định quốc tế” không gọi tên một tổ chức kiểm định được công nhận nào, dù trong danh sách của DAPIP hay ở bất cứ đâu. Tấm bằng còn tự giới thiệu một website “xác minh” riêng.
Hai dòng “dừng lại” đã khớp, và bước hai phân xử xong trước khi cần đến sự đồng ý của bất kỳ ai. Còn huy hiệu trường thì chẳng liên quan gì.
Bước tiếp theo của bạn: lấy dòng thạc sĩ trên CV bạn đang cầm và làm ngay bước hai. Muốn sàng lọc cả dòng học vấn trước, hãy thử công cụ Kiểm tra học vấn trên CV.
Nguồn
- QAA: Master's Degree Characteristics Statement (PDF), cũng có đường dẫn trên trang giới thiệu của QAA: thạc sĩ tích hợp, bằng y khoa, nhận vào học nhờ kinh nghiệm, đào tạo từ xa, PgDip, và các tên gọi như MRes và MA (Hons)
- FTC: Tìm hiểu kỹ bằng cấp học thuật để khỏi “bỏng tay” vì bằng giả: dấu hiệu cảnh báo của lò cấp bằng và tổ chức kiểm định tự bịa, cùng danh sách của CHEA
- Bộ Quốc phòng Mỹ (DCPAS): Bảng kiểm về tính hợp pháp và kiểm định của cơ sở giáo dục: các “dấu hiệu đáng ngờ” của lò cấp bằng
- EQAR: Lò kiểm định và lò cấp bằng: tín chỉ cho “kinh nghiệm sống” và lò kiểm định
- GOV.UK: Kiểm tra xem trường đại học hoặc cao đẳng của bạn có được cấp bằng không: nơi kiểm tra ở từng xứ của Vương quốc Anh
- Office for Students: Danh sách đăng ký của OfS: các cơ sở giáo dục đại học ở England
- CHEA: Tìm cơ sở giáo dục đại học và chương trình được kiểm định
- Bộ Giáo dục Hoa Kỳ: DAPIP: các cơ sở được kiểm định ở Mỹ, cùng các tổ chức kiểm định được công nhận hiện nay và trước đây
- Hedd: xác minh bằng cấp ở Anh, kèm bằng chứng về sự đồng ý
- National Student Clearinghouse: Xác minh ngay: xác minh và tự xác minh
- My eQuals: văn bằng chính thức từ các trường đại học Úc và New Zealand
Kiểm tra trước khi tin. Các công cụ miễn phí của Phòng kiểm nghiệm bằng giả xem xét một CV, website của một trường, một tin nhắn hay một dịch vụ “xác minh”, rồi chỉ ra các dấu hiệu cảnh báo, kèm đường dẫn đến danh sách đăng ký chính thức.