خانه / دانستنیها / مدرکفروشی و کلاهبرداری / مدرک خریداریشده واقعاً چیست
خرید مدرک
با خرید مدرک دانشگاهی واقعاً چه به دست میآورید: کاغذ، بی هیچ سابقهای
سایت فروشنده میگوید مدرکتان ظرف چند روز میرسد و «در هر استعلامی تأیید میشود». ته دلتان کمی وسوسه شدهاید. پیش از آنکه مدرکی را آنلاین بخرید، این پاکت را قلم به قلم باز کنید. ببینید کسی که مدرک را بررسی میکند واقعاً به چه چیزی نگاه میکند، و بعد سطرهای صادقانهٔ رزومه و پاسخی را بردارید که میتوانید بهجایش بفرستید.
پاکت را تصور کنید
فرض کنید پول را دادهاید. چند روز بعد، پاکتی مقوایی و محکم پشت در خانهتان است که رویش درشت نوشتهاند «لطفاً تا نشود».
درونش همهچیز درست به نظر میرسد: کاغذ ضخیم، نشان دانشگاه، دو امضا و پوشهای باریک که ریزنمرات در آن است.
قلم ۱: دانشنامه، با نشان دانشگاه و مُهر برجسته
در واقع چیست: یک چاپ. سرویس HEDD، مرجع رسمی استعلام مدرک در بریتانیا، در راهنمایی که دربارهٔ تقلب در مدرک برای کارفرمایان منتشر کرده (لینکش در صفحهٔ اصلی سایتش هست) صریح میگوید: وقتی جاعل هم به همان فناوری دسترسی دارد، کاغذ مرغوب، طلاکوبی و واترمارک دیگر ارزش چندانی ندارند.
از نظر قانون: در انگلستان، ولز و ایرلند شمالی، اگر چنین دانشنامهای را با علم به جعلی بودنش به کار ببرید تا کارفرما آن را بپذیرد و بر اساسش کاری بکند، مثلاً شما را استخدام کند، طبق مادهٔ ۳ قانون جعل و بدلسازی ۱۹۸۱ (Forgery and Counterfeiting Act 1981) مرتکب جرم شدهاید. قانونها و کشورهای دیگر: تاوان مدرک جعلی.
قلم ۲: ریزنمرات، با نمرهها و معدل کل
در واقع چیست: فهرست درسهایی که هیچکس تدریسشان نکرده است. ریزنمرات رسمی معمولاً از ادارهٔ آموزش دانشگاه (Registrar) یا یک سرویس امن مانند National Student Clearinghouse، مستقیم برای کسی فرستاده میشود که آن را خواسته است.
قلم ۳: «نامهٔ تأیید مدرک»، با شماره تلفن و وبسایتی مخصوص کارفرمایان
در واقع چیست: توصیهنامهای که فروشنده برای خودش نوشته است. بررسیکنندهٔ دقیق به این راههای تماس اعتنا نمیکند و خودش دانشگاه را پیدا میکند: اول از طریق فهرست رسمی، بعد با مشخصات تماس ادارهٔ آموزش در وبسایت خود دانشگاه.
تلهیاب استعلام نشان میدهد وبسایت یا ایمیل «استعلام» واقعاً متعلق به دانشگاه است یا نه.
قلم ۴: گواهی اعتباربخشی، با حاشیهٔ طلایی
در واقع چیست: فقط ثابت میکند کسی چاپگر دارد. رسمی بودن یعنی نام دانشگاه در یک فهرست رسمی ثبت شده باشد، نه سندی که خود مؤسسه به دستتان بدهد.
سراغ خود فهرست بروید. در بریتانیا سایت GOV.UK راهش را نشان میدهد، از جمله فهرست رسمی OfS (نهاد ناظر آموزش عالی انگلستان)؛ در آمریکا در DAPIP جستوجو کنید و بعد اعتباربخش را هم بررسی کنید.
قلم ۵، اگر فروشنده گذاشته باشد: مُهر آپوستیل
در واقع چیست: تأیید یک امضا، نه تأیید مدرک. طبق کنوانسیون آپوستیل لاهه، آپوستیل ضامن محتوای سند نیست.
پس آپوستیل روی دانشنامهٔ فروشنده هیچ چیزی دربارهٔ خود مدرک به کارفرما نمیگوید: استعلام باز هم به سوابق دانشگاه میرسد.
کاغذ را میشود خرید، مدرک دانشگاهی را نه
در دانشگاه واقعی، اول سابقه شکل میگیرد: ثبتنام میکنید، ارزیابی میشوید، مدرک در پرونده ثبت میشود و هر دانشنامه و ریزنمراتی از روی همان چاپ میشود. وقتی دانشنامه میخرید، نسخهٔ چاپی را بدون سابقهاش خریدهاید.
پس آیا مدرک خریداریشده واقعی است؟ کاغذش واقعاً کاغذ است. اما مدرکش نه، چون هیچ دانشگاه رسمیای نام شما را در دفترهایش ندارد.
و بررسیکنندهها همین دفترها را میخوانند: HEDD محل تحصیل، مدرک، نمرهٔ نهایی و تاریخها را تأیید میکند و استعلام از National Student Clearinghouse اصلاً بیآنکه نسخهای از دانشنامه در کار باشد انجام میشود.
کد رهگیری مرسوله را در نظر بگیرید. میشود برای هر بستهای یک کد رهگیری چاپ کرد که کاملاً بینقص به نظر برسد. اما در سامانهٔ شرکت پست هیچ بستهای پیدا نمیشود. مدرک خریداریشده همان کد رهگیریای است که در سامانه هیچ چیزی پشتش نیست.
برای همین است که «در هر استعلامی تأیید میشود»، وعدهٔ محبوب فروشندهها، هرگز عملی نمیشود. دانشنامهٔ جعلی هیچ سابقهٔ ثبتشدهای ندارد که بخواهد از استعلام سربلند بیرون بیاید.
«کسی بررسی نمیکند»: شرطی که در پاکت مهروموم شده
تمام وعدهٔ فروشنده روی یک شرطبندی بنا شده است: اینکه هیچکس هیچوقت سؤالی نکند. بعضی کارفرماها واقعاً هرگز نمیپرسند. اما اینکه چه کسی و کِی بررسی کند، دست شما نیست. تصور کنید استعلام با کدام مُهر پستی از راه برسد:
- روز اولشرکت بررسی سوابق
- سال سومکارفرمای جدید
- سال پنجمانجمن حرفهای
- سال هشتمدرخواست ویزا
بیشترشان کار را با رضایتنامه شروع میکنند، نه با دانشنامهٔ شما. حتی بررسیکنندهای که کاغذ را میخواهد، آن را با سوابق دانشگاه تطبیق میدهد. برای نمونه، HEDD تا رضایت شما ثابت نشود از دانشگاه استعلام نمیکند. در آن فرم هیچ گزینهای برای «کاغذش همینجا پیش من است» وجود ندارد. بیشتر بخوانید: کارفرماها واقعاً کِی مدرک را بررسی میکنند.
پاکت واقعی نازکتر است
| قلم فروشنده | نسخهٔ واقعیاش کجا میرود | بررسیکننده چطور تأییدش میکند |
|---|---|---|
| دانشنامه | برای خود شما (گم شده؟ المثنی بگیرید) | از روی سوابق |
| ریزنمرات | برای کسی که آن را خواسته | از ادارهٔ آموزش دانشگاه یا یک سرویس امن |
| نامهٔ تأیید مدرک | هیچجا | سرویس HEDD، Clearinghouse، My eQuals |
| گواهی اعتباربخشی | هیچجا | فهرست رسمی OfS یا DAPIP |
| آپوستیل | همراه سند اصلی شما | دفتر ثبت مرجع صادرکنندهٔ آپوستیل |
نشانی اشتباه: بهجایش اینها را بخواهید
- هدفتان راهی برای رد شدن از شرط «مدرک الزامی است».
بهجایش بخواهید پاسخی روشن به اینکه این شرط واقعاً قطعی است یا نه؛ با پیامی که پایینتر آمده. - هدفتان ترفیع.
بهجایش بخواهید حمایت کارفرما از تحصیل پارهوقتتان. در انگلستان، کارآموزی دانشگاهی (degree apprenticeship) شغلی با حقوق است که همراهش در سطح کارشناسی یا کارشناسی ارشد درس میخوانید. - هدفتان اینکه سالها تجربهتان به حساب بیاید.
بهجایش بخواهید ارزیابی آموختههای پیشین: در بریتانیا از دفتر پذیرش هر دانشگاه؛ در آمریکا از راه پروندهای از سوابق و نمونهکارها (portfolio) یا گرفتن واحد با امتحان، مثل CLEP. هر دانشگاه خودش تعیین میکند چه چیزی حساب شود. - هدفتان شغلی که پروانهٔ کار میخواهد.
بهجایش بخواهید مسیر رسمی ورود به آن حرفه را از خود نهاد ناظر؛ در بریتانیا آن را از طریق فهرست رسمی حرفههای تحت نظارت (Regulated Professions Register) پیدا کنید. - هدفتان ویزا.
بهجایش بخواهید پیش از درخواست، راهنمای خود مرجع مهاجرتی را: اینکه چه مدرکهایی را میپذیرد و چطور بررسیشان میکند. در بریتانیا از راهنمای GOV.UK برای نوع ویزای خودتان شروع کنید. - هدفتان به رسمیت شناخته شدن مدرک واقعیای که در کشوری دیگر گرفتهاید.
بهجایش بخواهید در بریتانیا، گواهی همترازی (Statement of Comparability) از UK ENIC. در جاهای دیگر، از مرکز ENIC-NARIC کشوری که میخواهید مدرکتان آنجا پذیرفته شود (اگر چنین مرکزی دارد) یا از وزارت آموزش همان کشور بپرسید.
بهجایش این را بنویسید: سه سطر صادقانه برای رزومه
- شروع کردهاید، اما تمام نکردهاید: «کارشناسی (BSc) [رشته]، [دانشگاه]: سالهای [اول و دوم] گذراندهشده، از [سال شروع] تا [سال پایان]».
در بریتانیا از دانشگاه قبلیتان بپرسید که آیا واحدهایی که گذراندهاید برایتان مدرک خروج زودهنگام (exit award) به همراه دارد، مثل Certificate of Higher Education یا Diploma of Higher Education. اگر چنین است، این مدرکی واقعی است که میتوانید در همین سطر بیاورید. - در حال تحصیل: «کارشناسی ارشد (MSc) [رشته]، [دانشگاه]: پارهوقت، در حال تحصیل، پایان پیشبینیشده [ماه و سال]»
- بدون مدرک: بخشی با عنوان «توسعهٔ حرفهای» و سطرهایی مثل «[دوره]، [مؤسسهٔ صادرکننده]، [سال]»، بعد از سوابق کاریای که با دستاوردهایتان شروع میشود
اگر کارشناس جذب سؤال کرد، پاسخی مثل این بفرستید:
[نام] گرامی،
من مدرک دانشگاهی ندارم. [تعداد] سال است که [کار اصلیای که در آگهیتان آمده] را انجام میدهم؛ از جمله [یک نتیجهٔ قابل اندازهگیری]. اگر مدرک برایتان امتیاز است و نه شرطی قطعی، خوشحال میشوم در مصاحبه این را به شما نشان دهم.
[نام شما]
پولش را دادهاید؟ این پاکت فقط یک استفادهٔ درست دارد
- آن را همراه رسیدها و پیامها، بهعنوان شاهد نگه دارید.
- بیدرنگ از بانک یا صادرکنندهٔ کارتتان بپرسید که آیا میشود به این تراکنش اعتراض کرد.
- فروشنده را گزارش کنید:
- بریتانیا: به HEDD، که از طریق صفحهٔ تماسش گزارش مؤسسههای قلابی و تقلب در مدرک را میپذیرد.
- انگلستان، ولز و ایرلند شمالی: به Report Fraud؛ همان مسیری که NCSC (مرکز ملی امنیت سایبری بریتانیا) برای گزارش کلاهبرداری در این مناطق معرفی میکند. اسکاتلند: به پلیس اسکاتلند (Police Scotland).
- آمریکا: به FTC (کمیسیون تجارت فدرال آمریکا)، در نشانی ReportFraud.ftc.gov.
آن را در رزومه یا درخواستی آوردهاید؟ همین حالا از همهٔ رزومهها و پروفایلهایتان حذفش کنید و از این به بعد آن کاغذ را در کشو نگه دارید.
اگر با کمک آن کار یا ویزا گرفتهاید، پیش از آنکه با کارفرما یا مرجع صدور ویزا تماس بگیرید، با یک وکیل دربارهٔ راه جبرانش مشورت کنید. بعد مطلب دروغ دربارهٔ مدرک چه پیامدهایی میتواند داشته باشد و قدمهای پیشنهادی ما برای کارجویان را بخوانید.
مدرک را با درس خواندن به دست بیاورید تا روزی پاکتی واقعی پشت در خانهتان باشد. شاید سادهتر از نسخهٔ جعلی به نظر برسد. مهم نیست: وزن واقعیاش در سوابق دانشگاه است.
منابع
- سرویس HEDD: آنچه استعلام میکند، لزوم اثبات رضایت، و راهنمای مقابله با تقلب در مدرک برای کارفرمایان؛ صفحهٔ تماس آن برای گزارش تقلب در مدرک
- صفحهٔ Verify Now در National Student Clearinghouse و خدمات ارسال ریزنمرات (Transcript Services)
- سامانهٔ My eQuals: استعلام مدارک (Document Verification)
- قانون جعل و بدلسازی ۱۹۸۱ (Forgery and Counterfeiting Act 1981)، مادهٔ ۳ و مادهٔ ۱۰ (آنچه «زیان» به حساب میآید)
- سایت GOV.UK: آیا دانشگاه شما مجاز به اعطای مدرک است؟ و فهرست رسمی OfS
- وزارت آموزش آمریکا (US Department of Education): پایگاه DAPIP
- کنفرانس لاهه (HCCH): معرفی کنوانسیون آپوستیل: آپوستیل چه چیزی را گواهی میکند، و دفترهای ثبتی که با آنها میشود آپوستیل را بررسی کرد
- سایت GOV.UK: کارآموز شوید (Become an apprentice) و مؤسسهٔ College Board: سیاست دانشگاهها دربارهٔ CLEP
- نهاد QAA: چارچوبهای مدارک (Qualifications Frameworks) و متن کامل چارچوبها (PDF): مدرکهای خروج زودهنگام، CertHE (سطح ۴) و DipHE (سطح ۵)
- سایت GOV.UK: ویزا و مهاجرت
- فهرست رسمی حرفههای تحت نظارت (Regulated Professions Register)، مرکز UK ENIC: گواهی همترازی (Statement of Comparability) و شبکههای ENIC-NARIC
- مرکز NCSC: گزارش ایمیل کلاهبرداری: Report Fraud برای انگلستان، ولز و ایرلند شمالی، و Police Scotland برای اسکاتلند؛ Report Fraud؛ کمیسیون FTC: ReportFraud.ftc.gov
مدرکی میخواهید که از پس هر بررسی برآید؟ خدمات پذیرش ما به بزرگسالان شاغل کمک میکند برای دانشگاههایی در بریتانیا، آمریکا و استرالیا درخواست پذیرش بدهند و فقط دانشگاههایی را پیشنهاد میکند که رسماً به رسمیت شناخته شدهاند. اگر هیچ دانشگاهی از فهرست کوتاه شما پذیرشتان نکند، کل هزینهٔ خدماتمان را برمیگردانیم.