خانه / دانستنیها / استعلام مدرک / استعلام مدرک ارشد
برای کارفرمایان و دانشآموختگان
استعلام مدرک کارشناسی ارشد و نشانههایی که میگوید از مدرکفروش آمده
مدرک ارشد واقعی ممکن است عجیب به نظر برسد و مدرک جعلی بینقص. پس بهجای قضاوت از روی ظاهر، سوابق را بررسی کنید: اول جدولی برای غربال جزئیاتی که به چشمتان میآید، بعد بررسی چهارگامی که تکلیف را روشن میکند. مدرک ارشد خودتان را بررسی میکنید، یا مدرکی را که قرار است برایش پول بدهید؟ کادری هم برای شما گذاشتهایم.
دو رزومه، یک شرطبندی
فرض کنید دو رزومه به فهرست نهایی شما رسیده است. سطر تحصیلات آنها این است:
رزومهٔ اول: MEng در مهندسی مکانیک، [دانشگاه]، چهار سال.
رزومهٔ دوم: BA در رشتهٔ بازرگانی، [دانشگاه]. سپس، بعد از چند سال کار: MBA، [مؤسسه]، با «اعتباربخشی بینالمللی».
اولی اصلاً مدرک کارشناسی ندارد. دومی کاملاً کلاسیک است، حتی نشان پرابهتی هم روی دانشنامه دارد.
اگر قرار بود شرط ببندید کدام جعلی است، احتمالاً اولی را انتخاب میکردید.
حتی پشتوانهٔ رسمی هم داشتید: راهنمای کمیسیون تجارت فدرال آمریکا (FTC) برای مدیران استخدام، مدرک ارشد بدون کارشناسی را «زنگ خطر» میداند و وزارت دفاع آمریکا هم در چکلیست سنجش ادعاهای تحصیلی خود آن را آورده است.
این شرط را نگه دارید: جدول و چهار گام بعدی تکلیفش را روشن میکنند.
ظاهر فرق میکند، سوابق نه. مدرک ارشد ممکن است آموزشی یا پژوهشی باشد، مستقل باشد یا در دل یک دورهٔ کارشناسی جا گرفته باشد. اما هر مدرک ارشد واقعی سرانجام در سوابق خود مؤسسهٔ اعطاکننده ثبت میشود و میتوانید مستقیماً از همان سوابق بپرسید.
عجیب یا نگرانکننده؟ جدول غربال
جزئیاتی را که توجهتان را جلب کرده پیدا کنید و کاری را انجام دهید که برای گروه آن آمده است. ردیفهای عجیبنما بر پایهٔ بیانیهٔ ویژگیهای مدرک کارشناسی ارشد (Characteristics Statement) از نهاد تضمین کیفیت آموزش عالی بریتانیا (QAA) نوشته شدهاند.
| آنچه میبینید | معمولاً یعنی چه |
|---|---|
| هشدار بیمورد: طبق روال عادی استعلام کنید | |
| چهار سال در یک دانشگاه (در اسکاتلند پنج سال) که به MEng یا MChem ختم شده | ارشد یکپارچه (integrated master's): یک مدرک، بدون کارشناسی جداگانه |
| تحصیل در یک کالج، اعطای مدرک از سوی دانشگاهی دیگر | عادی است: از نهاد اعطاکننده استعلام کنید |
| مدرک پزشکی یا دندانپزشکی با عنوان «کارشناسی» (bachelor)، مثل MBBS | به گفتهٔ QAA، با این حال در سطح ارشد است |
| اول بپرسید: واقعی است، اما بفهمید دقیقاً چیست | |
| دارندهٔ MBA یا MSc بدون مدرک کارشناسی | اغلب بر پایهٔ تجربهٔ کاری پذیرش میگیرند. بپرسید از چه راهی پذیرفته شده است |
| عنوان «MA (Hons)» از دانشگاهی اسکاتلندی، بهعنوان نخستین مدرک دانشگاهی | یک کارشناسی ممتاز (honours) است. آن را در همین سطح بسنجید |
| مدرک MA از یکی از دو قدیمیترین دانشگاه انگلستان، کنار یک BA از همان دانشگاه و بدون تاریخهای تحصیل ارشد | به گفتهٔ QAA، «مدرک تحصیلی دانشگاهی نیست». همان BA را مدرک اصلی بدانید |
| تحصیل از راه دور، یا همپوشانی تاریخها با یک کار تماموقت در جایی دیگر | تحصیل از راه دور رایج است. همپوشانی از نظر FTC نشانهٔ هشدار است، مگر آنکه آموزش از راه دورِ دارای اعتباربخشی بوده باشد. بپرسید چطور درس خوانده است |
| توقف: پیش از هر چیز مؤسسه را بررسی کنید | |
| تمامشده در چند هفته، چند مدرک در یک سال، یا مدرک «تجربهٔ زندگی» | مدرک سریع یا چند مدرک روی هم: هشدار FTC. واحد درسی برای «تجربهٔ زندگی»: هشدار FTC و EQAR، یعنی فهرست اروپایی نهادهای تضمین کیفیت |
| اعتباربخشی از نهادی پرطمطراق که هیچ جا پیدایش نمیکنید | مدرکفروشها اعتباربخش از خودشان میسازند. آمریکا: نام نهاد اعتباربخش باید در فهرست فعلی DAPIP باشد، یا نام مؤسسه در فهرست CHEA. بریتانیا: ملاک، فهرست رسمی است، نه اعتباربخشی |
| دانشنامه برای استعلام، وبسایت یا شمارهٔ تلفن خودش را میدهد | مدرکفروشها «سرویس استعلام» خودشان را دارند. آن را با تلهیاب استعلام بسنجید |
این سه ردیف «توقف» مهمترین نشانههای مدرک ارشد جعلی از یک مؤسسهٔ مدرکفروشاند. اما دانشنامهٔ جعلیای که به نام یک دانشگاه واقعی ساخته شده، هیچکدام از این زنگها را به صدا درنمیآورد؛ برای همین همیشه نوبت گام سوم هم میرسد.
رزومهٔ اول را در جدول پیدا کردید؟ این فکر را تا آخر نگه دارید.
استعلام مدرک کارشناسی ارشد در چهار گام
گامهای دوم و سوم برای هر مدرکی کار میکنند. اما گامهای اول و چهارم همان جاییاند که استعلام مدرک ارشد اغلب به خطا میرود.
-
عنوان مدرک را دقیقاً همانطور که اعطا شده بخواهید
پیش از آنکه چیزی بفرستید، سه نکته را به دست بیاورید که بررسی مدرک ارشد به آنها بستگی دارد:
- عنوان مدرک، همانطور که اعطا شده. مثلاً MSc، MRes یا PgDip (مدرک کوتاهتر تحصیلات تکمیلی)؛ یا یک MEng یکپارچه، نه «BEng و MEng».
- نام هنگام فارغالتحصیلی، اگر از آن زمان تغییر کرده است.
- نهاد اعطاکنندهٔ مدرک، که شاید همان کالجی نباشد که دوره را برگزار کرده است.
عنوانها مهماند. به گفتهٔ QAA، برای عنوانهای مدرک ارشد در بریتانیا تعریف ملی مورد توافقی وجود ندارد و «MRes» میتواند هم Master of Research باشد و هم Master by Research، که دو مدرک متفاوتاند.
-
بررسی کنید نهاد اعطاکننده رسمی است
در بریتانیا، سایت GOV.UK نشان میدهد برای هر یک از کشورهای تشکیلدهندهٔ بریتانیا کجا را باید نگاه کرد؛ برای انگلستان، بررسی اصلی فهرست رسمی Office for Students (OfS Register) است که نهاد ناظر آموزش عالی انگلستان منتشر میکند.
در آمریکا، وزارت آموزش خودش به دانشگاهها اعتباربخشی نمیدهد: نهادهای مستقلی را که این کار را میکنند به رسمیت میشناسد و پایگاه DAPIP آن وزارتخانه هر دو را فهرست کرده است. سایت GOV.UK و پایگاه DAPIP هرکدام یک کشور را پوشش میدهند؛ برای مدرکی از کشوری دیگر، ببینید مدرک خارجی چطور استعلام میشود.
-
با رضایت دانشآموخته، از خود سوابق بپرسید
اول رضایت کتبی بگیرید (متن آن در راهنمای کارفرمایان ما آمده است). بعد از سوابق بپرسید: در بریتانیا از سرویس رسمی HEDD، در آمریکا از National Student Clearinghouse، در استرالیا و نیوزیلند از My eQuals و در کشورهای دیگر از ادارهٔ آموزش دانشگاه (Registrar). هر مسیر را خودتان پیدا کنید، هرگز از روی دانشنامه.
هرکدام از روی سوابقی پاسخ میدهد که دانشگاه اعطاکننده نگه میدارد یا در اختیارش میگذارد؛ برای همین ممکن است پاسخ PgDip باشد، در حالی که در رزومه MSc آمده است. روال دهدقیقهای ویژهٔ کارفرمایان هر درخواست را قدمبهقدم توضیح میدهد.
-
پاسخ را با توجه به تلههای مدرک ارشد بخوانید
پاسخ استعلام مدرک ارشد به یکی از این سه شکل میرسد. پاسخ خودتان را با آنها تطبیق دهید:
- همانطور که ادعا شده، تأیید شد. یادداشت کنید کجا و کی بررسی کردید؛ کارتان تمام است.
- تأیید شد، اما مدرکی دیگر. اگر بهجای MSc رزومه، PgDip آمده باشد، این مدرکی کوچکتر است. اما اگر در رزومه یک BEng و یک MEng آمده و سوابق یک MEng یکپارچه نشان میدهد، همهچیز درست است. ملاک را سوابق بگذارید و دربارهٔ هر اختلافی بپرسید.
- سابقهای پیدا نشد. پیش از هر نتیجهگیری، نامی را که با آن درس خوانده و نهاد اعطاکننده را بررسی کنید و بعد از او بخواهید با دانشگاه تماس بگیرد.
مدرک ارشد مال خودتان است؟ عنوان مدرک را در رزومه دقیقاً همانطور بنویسید که در سوابق دانشگاهتان آمده است: «MEng»، نه «BEng و MEng»؛ «PgDip»، نه «MSc (نیمهتمام)».
سرویس HEDD برای بررسی مدرک خودتان نیست. در بریتانیا، از دانشگاهتان بپرسید چطور میتوانید تأییدیهٔ رسمی یا دانشنامهٔ دیجیتالی بگیرید که بشود با دیگران به اشتراک گذاشت؛ در آمریکا، سامانهٔ Clearinghouse گواهی خوداستعلامی (self-verification) ارائه میدهد.
دارید ثبتنام میکنید؟ گام دوم بررسی شما هم هست: پیش از پرداخت انجامش دهید و سایت مؤسسه را با رادیوگرافی وبسایت بسنجید. به مؤسسهای که در فهرست نیست پول دادهاید؟ بخوانید قدم بعدی چیست.
مدرک کسی را که میشناسید بررسی میکنید؟ گامهای اول و دوم به رضایت کسی نیاز ندارند. برای بقیه، ببینید آیا میشود فهمید کسی دانشگاه رفته است یا نه.
وقتی پاسخ کوچکتر از ادعاست
مدرک PgDip بهجای MSc رزومه، یا نبودن هیچ سابقهای، یک واقعیت است، اما هنوز حکمی دربارهٔ آن شخص نیست. موضوع را کتبی و با جملههایی مثل این با او در میان بگذارید:
«از درخواستتان سپاسگزاریم. سوابق دانشگاه بهجای MSc که در رزومهتان آمده، یک Postgraduate Diploma در رشتهٔ [رشته] را تأیید میکند. ممکن است دربارهٔ این مدرک بیشتر توضیح دهید؟ شاید سابقهای که به دست ما رسیده اشتباه باشد.»
بعضیها مدرک ارشدشان را از مؤسسهای مدرکفروش خریدهاند که خودش را دانشگاه جا زده بود، و درست در همین لحظه حقیقت را میفهمند.
اگر در گام دوم نام نهاد اعطاکننده در هیچ فهرست رسمیای پیدا نشد، روال سازمان خودتان را دنبال کنید؛ از بخش اگر به مدرک جعلی برخوردید چه کنید شروع کنید. تاوان مدرک جعلی نشان میدهد پای چه چیزهایی در میان است.
برگردیم سر شرطبندی
وقت آن است که تکلیفش را روشن کنیم.
مدرک MEng. عبارتهای «MEng» و «چهار سال» آن را در ردیف اول جدول مینشانند: ارشد یکپارچه، یعنی یک دورهٔ پیوسته که تحصیل کارشناسی و ارشد را در خود جا داده است. به گفتهٔ QAA، این مدرکها در علوم، ریاضیات و مهندسی رایجاند.
گامهای دوم و سوم یک مدرک واحد از دانشگاهی رسمی را تأیید میکنند. هشدار بیمورد بود: زنگ خطر FTC همهجا صدق نمیکند.
مدرک MBA. در گام دوم گیر میکند. «[مؤسسه]» در فهرست رسمی هیچ کشوری نیست و «اعتباربخشی بینالمللی» هم نام هیچ اعتباربخش شناختهشدهای را نمیآورد، نه در فهرست DAPIP و نه هیچ جای دیگر. دانشنامه، وبسایت «استعلام» خودش را هم معرفی کرده است.
دو ردیف از ردیفهای «توقف» صدق کرد و گام دوم، پیش از آنکه به رضایت کسی نیاز باشد، تکلیف را روشن کرد. نشان پرابهت روی دانشنامه اصلاً نقشی در این میان نداشت.
قدم بعدی شما: سطر مدرک ارشد را از رزومهای که جلویتان است بردارید و همین حالا گام دوم را اجرا کنید. اگر میخواهید اول کل سطر تحصیلات را غربال کنید، بررسی تحصیلات رزومه را امتحان کنید.
منابع
- نهاد QAA: بیانیهٔ ویژگیهای مدرک کارشناسی ارشد (PDF)، که از صفحهٔ معرفی آن هم لینک شده است: ارشد یکپارچه، مدرکهای پزشکی، پذیرش بر پایهٔ تجربه، آموزش از راه دور، PgDip و عنوانهایی مثل MRes و MA (Hons)
- کمیسیون تجارت فدرال آمریکا (FTC): با بررسی سوابق تحصیلی، از دام مدرک جعلی دور بمانید: نشانههای هشدار مؤسسههای مدرکفروش و اعتباربخشهای ساختگی، و فهرست CHEA
- وزارت دفاع آمریکا (DCPAS): چکلیست مشروعیت و اعتباربخشی مؤسسههای آموزشی: «زنگهای خطر» مؤسسههای مدرکفروش
- نهاد EQAR: اعتباربخشهای قلابی و مؤسسههای مدرکفروش: واحد برای تجربهٔ زندگی و اعتباربخشهای قلابی
- سایت GOV.UK: بررسی کنید دانشگاه یا کالجتان میتواند مدرک اعطا کند یا نه: کجا را در هر یک از کشورهای بریتانیا بررسی کنید
- نهاد Office for Students: فهرست رسمی OfS: مؤسسههای آموزش عالی در انگلستان
- شورای اعتباربخشی آموزش عالی (CHEA): یافتن مؤسسهها و برنامههای دارای اعتباربخشی
- وزارت آموزش آمریکا: DAPIP: مؤسسههای دارای اعتباربخشی در آمریکا، و نهادهای اعتباربخش شناختهشدهٔ فعلی و پیشین
- سرویس HEDD: استعلام مدرک در بریتانیا، با اثبات رضایت
- سامانهٔ National Student Clearinghouse: همین حالا استعلام کنید: استعلام و خوداستعلامی
- سامانهٔ My eQuals: مدارک رسمی دانشگاههای استرالیا و نیوزیلند
پیش از اعتماد، بررسی کنید. ابزارهای رایگان آزمایشگاه مدرک جعلی رزومه، سایت یک دانشگاه، یک پیام یا یک سرویس «استعلام» را بررسی میکنند و نشانههای هشدار را با لینک به فهرستهای رسمی نشان میدهند.