Trang chủ / Kiến thức / Kiểm tra trường / Tên nổi tiếng, trường giả
Kiểm tra trường
Tên nổi tiếng, trường giả: cách biết một trường có thật hay không
Bạn từng nghe cái tên này rồi, và đó chính là ý đồ. Hãy đọc bảy cái tên với tốc độ lướt quảng cáo, rồi xem cơ quan quản lý giáo dục đã viết gì về từng tên. Sau đó là phép thử mà một cái tên đi mượn không thể vượt qua: ai cấp bằng cho bạn, và nơi đó có tên trong danh sách đăng ký chính thức hay không.
Đọc một lần, nhanh như lướt quảng cáo
Standford University
Giờ hãy đọc lại, thật chậm. Có một chữ “d” chẳng có lý do gì để nằm ở đó.
Rất dễ bỏ sót. Khi đọc lướt, bộ não chỉ thấy điều nó chờ đợi, và một cái tên quen quen thì vừa xuất hiện đã được tin sẵn. Một trường đại học mạo danh đặt tên nhái chính là để đón đúng cái liếc mắt ấy.
Standford có tên trong danh sách các cơ sở mà bằng của họ bị cấm sử dụng ở Texas do Texas Higher Education Coordinating Board (THECB, Ủy ban Điều phối Giáo dục Đại học Texas) công bố, kèm một ghi chú kết thúc bằng câu: “Not to be confused with the legitimate Stanford University in California.” (Đừng nhầm với Stanford University hợp pháp ở California.)
Thêm sáu cái tên, đọc nhanh như lướt quảng cáo
Danh sách của Texas có một cột khác thường: “Not to be confused with” (đừng nhầm với). Hãy liếc qua mỗi cái tên dưới đây đúng một lần. Cái tên đó có khiến bạn tin trường không? Rồi hãy mở ra xem.
University of Berkley
Thiếu đúng một chữ cái so với University of California, Berkeley, và đọc lên thì nghe y hệt.
Cơ quan chức năng ghi: Texas ghi địa điểm của trường là Pennsylvania, kèm ghi chú: “No accreditation from THECB-recognized accreditor.” (Không có kiểm định từ tổ chức nào được THECB công nhận.)
Oxford International University
Mượn tên thành phố của University of Oxford, gắn thêm một chữ nghe còn kêu hơn.
Cơ quan chức năng ghi: Texas ghi chú: “No degree-granting authority from the United Kingdom. Not to be confused with the legitimate Oxford University in England.” (Không được Vương quốc Anh trao quyền cấp bằng. Đừng nhầm với Oxford University hợp pháp ở England.)
Houston University of Texas
Vẫn những chữ trong tên University of Houston, chỉ đảo thứ tự, rồi gắn thêm tên tiểu bang.
Cơ quan chức năng ghi: Texas ghi chú: “No accreditation from a CB recognized accreditor. No degree-granting authority from THECB.” (Không có kiểm định từ tổ chức nào được CB, tức THECB, công nhận. Không được THECB trao quyền cấp bằng.)
Central State University (ghi địa điểm ở Canada)
Trùng tên với Central State University có thật ở Ohio, và chữ “State” gợi ý đây là trường được nhà nước cấp kinh phí.
Cơ quan chức năng ghi: “Not a state-supported university as implied by the name. Not to be confused with the legitimate CSU in Wilberforce, Ohio.” (Không phải trường đại học được tiểu bang tài trợ như cái tên ngụ ý. Đừng nhầm với CSU hợp pháp ở Wilberforce, Ohio.)
United Nations University, Delhi
Tên của United Nations University (Đại học Liên Hợp Quốc) có thật, thêm tên một thành phố. UNU tự giới thiệu là “một viện nghiên cứu chính sách toàn cầu và tổ chức giảng dạy sau đại học, có trụ sở chính tại Nhật Bản”.
Cơ quan chức năng ghi: University Grants Commission (UGC, Ủy ban Tài trợ Đại học của Ấn Độ) nêu tên “United Nations University, Delhi” trong danh sách Fake Universities (trường đại học giả) theo từng bang.
West Coast University (ghi địa điểm ở Panama)
Không hề là tên nhái: đây là tên trùng khít với một trường đã được kiểm định.
Cơ quan chức năng ghi: “This name is used by multiple unaccredited entities.” (Tên này được nhiều đơn vị chưa được kiểm định sử dụng.) Texas ghi thêm: “Not to be confused with the accredited Health Sciences school by the same name in California and Texas.” (Đừng nhầm với trường khoa học sức khỏe cùng tên, đã được kiểm định, ở California và Texas.)
Trước khi mở ra, bạn đã tin bao nhiêu cái tên? Dù chỉ một, điều đó cũng cho thấy liếc qua là chưa đủ. Hãy để ý thứ đã khiến bạn tin: phần nổi tiếng trong cái tên. Với West Coast, đó là cả cái tên.
Mỗi kiểu tên nhái có một cách kiểm tra riêng:
| Kiểu tên nhái | Cách kiểm tra lật tẩy nó |
|---|---|
| Lệch một chữ cái | So chính tả với tên trong danh sách đăng ký |
| Đảo thứ tự các chữ | Tìm đúng tên đầy đủ, không chấp nhận tên na ná |
| Thành phố nổi tiếng cộng một chữ nghe kêu | Tìm xem ai cấp bằng, rồi tra cứu cơ sở đó |
| Mượn danh nhà nước, như chữ “State” | Tra danh sách của chính cơ quan đó, đừng tin lời trường tự nhận |
| Trùng tên y hệt | So sánh thành phố và địa chỉ website |
Vì sao cái tên không minh oan, cũng không kết tội được trường nào
Hãy nhớ lấy West Coast University. Một cái tên có thể khớp với tên một trường đã được kiểm định đến từng chữ cái, nên chính tả hoàn hảo chẳng chứng minh được gì.
Điều này đúng theo cả hai chiều. Một trường trùng tên trường nổi tiếng vẫn có thể hoàn toàn đàng hoàng: Texas lưu ý đừng nhầm một mục trong danh sách với “nhiều cơ sở hợp pháp khác cùng dùng chữ ‘Concordia’”. Danh sách cũng ghi rằng các cơ sở có tên trong đó “có thể được cấp phép ở những tiểu bang hoặc quốc gia khác”.
Vậy làm sao biết trường có thật hay không? Chỉ danh sách đăng ký chính thức mới trả lời dứt khoát được.
Một số nước còn bảo vệ cả chính những chữ dùng trong tên trường. Ở England, Office for Students (OfS, cơ quan quản lý giáo dục đại học của Anh) cho biết “việc sử dụng từ ‘university’ được pháp luật bảo vệ và không được dùng khi chưa được chấp thuận”.
Vì sao địa chỉ ở Anh có thể là điểm trừ của một trường
Theo Điều 214 của Education Reform Act 1988 (Luật Cải cách Giáo dục 1988 của Anh), ở England, xứ Wales và Scotland, việc cung cấp văn bằng vì mục đích kinh doanh là phạm tội nếu người ta có cơ sở hợp lý để tưởng đó là bằng của một cơ sở giáo dục Anh, trừ khi đó là văn bằng được công nhận.
Vì thế, địa chỉ ở Anh không phải là bảo chứng cho chất lượng. Nếu một trường không được công nhận ghi địa chỉ ở Anh trong lời chào mời hoặc trên bằng, luật mặc định coi bằng của trường có thể bị lầm là bằng Anh, trừ khi trường đã thực hiện các biện pháp hợp lý để nói rõ điều ngược lại.
Cách biết trường có thật hay không: đọc thật chậm
1. Tìm bản gốc trước
Tra trường nổi tiếng gốc trong danh sách đăng ký của chính nước sở tại: OfS Register (danh sách đăng ký của OfS) cho England, các danh sách có đường dẫn trong hướng dẫn của GOV.UK cho phần còn lại của Vương quốc Anh, DAPIP (cơ sở dữ liệu các trường được kiểm định của Bộ Giáo dục Hoa Kỳ) cho Mỹ, National Register (danh sách đăng ký quốc gia) của TEQSA (cơ quan quản lý chất lượng giáo dục đại học) cho Úc.
Ở các nước khác, hãy dùng bảng theo quốc gia trong bài tra cứu kiểm định bốn vòng của chúng tôi. Ghi lại chính xác tên, thành phố và địa chỉ website của trường gốc.
2. Đặt hai bên cạnh nhau
Chỉ cần khác tên, khác thành phố hay khác địa chỉ website là bạn đang làm việc với một đơn vị không phải trường gốc: có thể là cơ sở hoặc đối tác thật, cũng có thể không. Bước 3 sẽ phân định.
Cái tên ở đầu bài, đọc thật chậm:
| Tên trong quảng cáo | Bản gốc | |
|---|---|---|
| Tên | Standford University | Stanford University |
| Địa điểm | Tự nhận ở Dallas; địa chỉ bị ghi là “fraudulent” (gian lận) | California |
| Quyền cấp bằng | “No degree-granting authority from THECB” (không được THECB trao quyền cấp bằng) | Tự có quyền cấp bằng |
Giờ hãy đọc thật chậm tên trường của bạn. Chép tấm thẻ này vào sổ ghi chú:
Quảng cáo ghi / Danh sách đăng ký ghi
Tên: ______ / ______
Thành phố: ______ / ______
Địa chỉ website: ______ / ______
Ai cấp bằng: ______ / ______
Công cụ X-quang trang web sẽ cảnh báo những địa chỉ website nhái.
3. Hỏi xem ai cấp bằng
Những lời tự nhận là “cơ sở”, “đối tác” hay “liên kết” đều nằm ở khâu này. GOV.UK nói thẳng về bằng của Anh: “Bằng của bạn có thể do một cơ sở giáo dục đại học khác với nơi bạn đang theo học cấp.”
Liên kết thật vẫn có; nhưng chỉ trường cấp bằng mới xác nhận được.
Email gửi trường nổi tiếng
Khi trường tự nhận có liên kết với cái tên nổi tiếng kia, trước hết hãy tìm danh sách đối tác trên chính website của trường đại học đó (thử gõ “partners” hoặc “collaborative provision”, tức là đối tác và đào tạo liên kết).
Không thấy? Hãy viết thư cho phòng đào tạo hoặc phòng phụ trách đối tác của trường, đừng gửi phòng tuyển sinh, và lấy thông tin liên hệ từ chính website của trường:
Tiêu đề: [Tên trường] có phải là đối tác của quý trường không?
Kính gửi Quý trường. Tôi vừa được [tên trường], tại [địa chỉ hoặc website của trường đó], nhận vào học chương trình [tên chương trình].
Trường này cho biết họ là [cơ sở của / đối tác của / đơn vị liên kết với] quý trường, và bằng của tôi sẽ do quý trường cấp.
Xin quý trường xác nhận giúp tôi thỏa thuận này có tồn tại hay không, đồng thời cho biết tên và địa chỉ chính xác của đối tác đang hợp tác với quý trường. Sinh viên theo học chương trình này có được nhận bằng của quý trường không?
Xin cảm ơn, [họ tên của bạn]
- Thư trả lời đáng tin được gửi từ tên miền của chính trường đại học, và nêu rõ tên trường kia cùng tên chương trình.
- Thư trả lời đáng ngờ thì mơ hồ, do chính trường kia gửi, hoặc bảo bạn quay lại xem website của trường kia. “Chưa từng nghe tên đơn vị này” cũng là một lời cảnh báo. Chưa có hồi âm? Đừng đóng tiền cho đến khi nhận được.
Trường tư? Hãy tìm cái tên in trên bằng
Có trường tư giảng dạy chương trình cấp bằng của một trường đại học danh tiếng; có trường chỉ mượn tên. Tên ai được in trên bằng thì đơn vị đó phải có trong danh sách đăng ký chính thức.
Trường tư không có nghĩa là đáng ngờ, nhưng tuyệt đối không được vắng mặt trong danh sách. Để kiểm tra trường tư có đăng ký hay không:
| Trường ở | Tra ở đâu |
|---|---|
| England | OfS Register |
| Hoa Kỳ | DAPIP, như với mọi trường khác |
| Úc | National Register của TEQSA |
| Canada | Công cụ tra cứu trường nghề tư thục (private career colleges) của CICIC, trung tâm thông tin văn bằng quốc tế của Canada |
| Ấn Độ | Danh sách State Private Universities (đại học tư thục cấp bang) của UGC, hoặc trường đại học mà trường đó trực thuộc |
| Nigeria | Danh sách đại học tư thục và các liên kết đã được phê duyệt của NUC (Ủy ban Đại học Quốc gia Nigeria) |
| Các nước khác | Bảng trong bài tra cứu kiểm định bốn vòng |
| Khóa học ngắn hạn | Kiểm tra đơn vị tổ chức khóa học |
Trường dạy chương trình cấp bằng của một trường đại học khác? Vậy thì trường đại học đó cũng phải có tên riêng trong danh sách đăng ký. Ở England, OfS cho biết một trường không có tên trong danh sách đăng ký của OfS thì không có danh xưng đại học (university), cũng không có quyền cấp bằng.
Nếu cái tên nổi tiếng chỉ là mồi nhử
Không tìm thấy trường trong danh sách đăng ký? Đừng đặt cọc.
Tra thêm các danh sách cảnh báo chính thức; bài trường của bạn có trong danh sách? giải thích điều mà một kết quả “sạch” không thể cho bạn biết.
Đã đóng tiền rồi? Giữ lại mọi biên lai, rồi xem nên làm gì tiếp theo.
Cuối cùng, hãy tìm hiểu trường đại học thật đứng sau cái tên. Có thể chính trường đó có chương trình bán thời gian hoặc trực tuyến.
Quảng cáo thì lướt cũng được. Danh sách đăng ký thì phải đọc thật chậm.
Nguồn
- Texas Higher Education Coordinating Board: Các cơ sở gian lận và kém chuẩn, và danh sách dạng bảng tính của cơ quan này
- University Grants Commission (Ấn Độ): Fake Universities (trường đại học giả), và các danh sách trường đại học của UGC
- United Nations University: Giới thiệu về UNU
- Office for Students: Danh xưng đại học, và tình trạng pháp lý của một trường đại học hoặc một khóa học
- Education Reform Act 1988, Điều 214: văn bằng không được công nhận, và quy định về địa chỉ ở Anh
- GOV.UK: Kiểm tra trường đại học hoặc cao đẳng có quyền cấp bằng không: danh sách của từng xứ thuộc Vương quốc Anh, và các cơ sở cấp bằng
- TEQSA: National Register of Higher Education Providers, được lập theo Phần 11 của Tertiary Education Quality and Standards Agency Act 2011 (luật về cơ quan quản lý chất lượng giáo dục đại học của Úc, ban hành năm 2011)
Bạn muốn một tấm bằng có giá trị thật? Dịch vụ hỗ trợ tuyển sinh của chúng tôi giúp người đi làm nộp đơn vào đại học ở Vương quốc Anh, Hoa Kỳ và Úc, và chỉ chọn những trường được công nhận chính thức. Nếu không trường nào trong danh sách đề xuất nhận bạn vào học, chúng tôi hoàn lại toàn bộ phí dịch vụ.