ตรวจสอบใบประกาศนียบัตร: เช็กได้ทุกใบ โดยไม่ต้องเชื่อสิ่งที่พิมพ์อยู่บนใบ

อย่างแรก มองข้ามบรรทัดล่างสุด

สมมติว่าคุณกำลังจ้างพนักงานบัญชี (bookkeeper) คนหนึ่ง และใบประกาศนียบัตรของเธอส่งมาเป็นไฟล์ PDF ในคืนก่อนวันเริ่มงาน มีตราสัญลักษณ์ ลายเซ็น หมายเลข และตราประทับ ด้านล่างสุดเขียนว่า “ตรวจสอบวุฒินี้ทางออนไลน์” พร้อมที่อยู่เว็บไซต์และคิวอาร์โค้ด

บรรทัดนี้ดูน่าอุ่นใจที่สุดบนหน้านั้น และเป็นบรรทัดที่ไม่ควรใช้ เพราะใครก็ตามที่พิมพ์ลิงก์ลงไปได้ ก็ทำหน้าเว็บปลายทางของลิงก์นั้นเองได้เช่นกัน

ชุดคู่มือสำหรับนายจ้างของ Hedd บริการตรวจสอบปริญญาอย่างเป็นทางการของสหราชอาณาจักร เล่าถึงมหาวิทยาลัยลอกเลียนแบบแห่งหนึ่ง ที่ทรานสคริปต์ (ใบแสดงผลการเรียน) ของมันพานายจ้างไปที่เว็บไซต์ของมันเอง ซึ่งมีปุ่ม “search profile” (ค้นหาโปรไฟล์) แสดงข้อมูลของนักศึกษาขึ้นมา คู่มือสรุปไว้ว่า “นายจ้างคิดว่าตนได้ตรวจสอบผู้สมัครแล้ว”

บทเรียนคือ ใบประกาศนียบัตรบอกได้ว่าควรถามใคร แต่ไม่มีวันบอกได้ว่าจะติดต่อเขาทางไหน

เบาะแส เหยื่อล่อ หรือฉากประดับ: ไล่ดูใบประกาศนียบัตรทีละบรรทัด

ทุกบรรทัดบนใบประกาศนียบัตรเป็นได้อย่างใดอย่างหนึ่ง คือ เบาะแส ข้อเท็จจริงที่คุณนำไปถามผู้ออกใบ เหยื่อล่อ ช่องทางที่ใบนั้นยื่นให้คุณ หรือ ฉากประดับ ของตกแต่งที่ใครก็พิมพ์ได้

นำเบาะแสกลับไปหาต้นทาง: ตรวจสอบใบประกาศนียบัตรทีละขั้น

ถ้าอยากรู้ว่าใบประกาศนียบัตรเป็นของจริงไหม ให้คัดลอกเบาะแสลงในแผ่นบันทึกแบบนี้ แล้วปิดไฟล์ใบประกาศนียบัตรไปเลย ขั้นตอนต่อจากนี้ทำได้โดยไม่ต้องใช้มัน

ผู้ออกใบ (ชื่อตรงทุกตัวอักษร): …
ผู้ถือ วุฒิ และวันที่: …
เลขที่หรือรหัสวุฒิ: …
แหล่งที่ใช้ค้นหาผู้ออกใบ: …

ช่องทางต่อไปนี้ช่วยให้หาผู้ออกใบได้โดยไม่ต้องพึ่งใบประกาศนียบัตร ส่วนตารางด้านล่างบอกว่าการตรวจสอบเกิดขึ้นที่ไหน

• มหาวิทยาลัยในสหราชอาณาจักร: คู่มือของ GOV.UK เรื่องสถาบันที่มีอำนาจมอบปริญญา
• วิทยาลัยในสหรัฐอเมริกา: DAPIP ฐานข้อมูลสถาบันที่ได้รับการรับรองมาตรฐานของกระทรวงศึกษาธิการสหรัฐฯ
• มหาวิทยาลัยในประเทศอื่น: ศูนย์ ENIC-NARIC ของประเทศนั้น ซึ่งเป็นศูนย์ข้อมูลแห่งชาติด้านการรับรองวุฒิการศึกษา (ถ้ามี) หรือเว็บไซต์ของกระทรวงศึกษาธิการของประเทศนั้นเอง
• หน่วยงานมอบวุฒิอื่น ๆ: หน่วยงานกำกับ สมาคมการค้า หรือนายจ้างที่เป็นผู้กำหนดคุณสมบัตินั้น

1. ชื่อผู้ออกใบ: ค้นหาด้วยตัวเอง

   ใช้ช่องทางข้างต้น อย่าเชื่อผลการค้นหาบนเว็บเพียงอย่างเดียว เพราะสถาบันลอกเลียนแบบสร้างเว็บไซต์หน้าตาเหมือนของจริงได้ นำชื่อไปค้นในเครื่องมือรายชื่อเตือนภัยจากรัฐของเรา และวางที่อยู่เว็บไซต์ของมหาวิทยาลัยลงในเครื่องมือเช็กกับดักยืนยันวุฒิ

   ในกรณีพนักงานบัญชี คุณเป็นคนกำหนดคุณสมบัติเอง ให้เริ่มจากสมาคมวิชาชีพบัญชีที่คุณระบุไว้ในประกาศรับสมัครงาน ผ่านเว็บไซต์ที่คุณหาเจอตอนเขียนประกาศ ไม่ใช่เว็บไซต์ที่อยู่ใน PDF ของเธอ หากไม่พบชื่อเธอในทะเบียนสมาชิก ก็ยังไม่ใช่หลักฐานว่าเป็นใบประกาศนียบัตรปลอม

   ถ้าผู้ออกใบควรมีชื่ออยู่ในรายชื่อทางการแต่กลับไม่มี ให้ถือว่าวุฒินั้นยังไม่ได้รับการยืนยัน จนกว่าหน่วยงานทางการจะแจ้งเป็นอย่างอื่น

2. หมายเลข: ใช้เฉพาะในช่องทางตรวจสอบของผู้ออกใบ

   บนเว็บไซต์ของผู้ออกใบ หาดูว่าเขาให้ตรวจสอบใบประกาศนียบัตรด้วยวิธีใด อาจเป็นทะเบียน ระบบค้นหา สำนักงานข้อมูลทะเบียน หรือหน่วยงานพันธมิตรที่หน้าเว็บของผู้ออกใบส่งต่อไป จากนั้นจึงพิมพ์หมายเลขลงไป

3. ผู้ถือ วุฒิ และวันที่: ขอให้ผู้ออกใบยืนยัน

   ไม่มีระบบค้นหาที่ได้คำตอบทันที? เขียนถึงผู้ออกใบตามที่อยู่ที่ได้จากเว็บไซต์ของผู้ออกใบเอง พร้อมความยินยอมจากผู้ถือใบ (ข้อความขอความยินยอมสำหรับนายจ้างของเรานำมาปรับใช้ได้ง่าย)

   “เรียน ฝ่ายทะเบียน ข้าพเจ้าขอตรวจสอบวุฒิการศึกษาเพื่อประกอบการพิจารณา[การจ้างงาน / การเช่าที่พัก] คุณ[ชื่อ-นามสกุล และชื่อเดิม ถ้ามี] เกิดวันที่ [วันเกิด] แจ้งว่าได้รับ[ชื่อวุฒิ]จากสถาบันของท่านเมื่อวันที่ [วันที่] เลขที่ [หมายเลข] ข้าพเจ้าได้แนบหนังสือแสดงความยินยอมที่เจ้าของวุฒิลงนามแล้วมาพร้อมนี้ จึงเรียนมาเพื่อขอทราบว่าข้อมูลในทะเบียนของท่านมีวุฒินี้หรือไม่ และหากไม่ตรงกัน มีส่วนใดที่แตกต่าง”

   คำถามว่า “มีส่วนใดที่แตกต่าง” เปลี่ยนคำตอบแค่ใช่หรือไม่ใช่ ให้เป็นคำตอบที่คุณนำไปทำอะไรต่อได้

ใบรับรองแต่ละประเภท ต้องนำไปตรวจที่ไหน

สำหรับงานในวิชาชีพที่มีการกำกับ ทะเบียนมีน้ำหนักเหนือกว่าใบรับรองใด ๆ และในการตรวจสอบใบรับรองดิจิทัล กระดาษที่พิมพ์ออกมาใช้ไม่ได้ ทั้ง My eQuals และ OpenCerts ต่างก็ระบุไว้เช่นนั้น

เบาะแส เหยื่อล่อ หรือฉากประดับ? สี่บรรทัดที่หลอกคนได้

ลองตัดสินใจว่าแต่ละข้อเป็นแบบไหน ก่อนเปิดดูคำตอบ

ที่อยู่ “ตรวจสอบได้ที่” ที่พิมพ์ไว้ เป็นเว็บไซต์จริงของผู้ออกใบ

ยังเป็นเหยื่อล่อ แม้จะไม่มีพิษภัยก็ตาม: ให้ใช้ที่อยู่ที่คุณหาเจอเอง นักปลอมแปลงอาศัยที่อยู่ที่ต่างจากของจริงไปนิดเดียว ซึ่งมองแวบเดียวแล้วเหมือนกันทุกประการ

ลายเซ็นท้ายอีเมลของพนักงานบัญชีมีรูปเหรียญตราที่มีคำว่า “ยืนยันแล้ว” พาดอยู่

ฉากประดับ รูปเหรียญตราไม่ใช่ตัวเหรียญตรา จึงควรขอลิงก์จากเธอ และใช้ลิงก์นั้นก็ต่อเมื่อที่อยู่เว็บตรงกับแพลตฟอร์มที่เว็บไซต์ของผู้ออกใบระบุไว้เท่านั้น ถ้าไม่แน่ใจ ให้ค้นหาชื่อเธอบนแพลตฟอร์มนั้นด้วยตัวเอง

ไฟล์ PDF ที่มีแถบข้อความว่า “ลงนามแบบดิจิทัลแล้ว” หรือ “ยืนยันด้วยบล็อกเชนแล้ว”

ฉากประดับ จนกว่าจะผ่านระบบตรวจสอบทางการที่ผู้ออกใบระบุไว้ เช่น opencerts.io สำหรับไฟล์ OpenCerts ไฟล์ที่ถูกต้องก็ยังคัดลอกต่อกันได้ จึงต้องดูว่าชื่อผู้รับที่ระบุไว้คือคนที่อยู่ตรงหน้าคุณ และการลงนามแล้วก็ไม่ได้แปลว่าได้รับการยอมรับ

อะพอสทิล (apostille) หรือตราประทับของหน่วยงานรัฐที่แนบมากับใบประกาศนียบัตร

ฉากประดับ หากพูดถึงตัววุฒิ GOV.UK ระบุว่าสำนักงานรับรองเอกสาร (Legalisation Office) ตรวจว่าลายมือชื่อ ตราประทับ หรือตราผนึก ตรงกับข้อมูลที่สำนักงานมีอยู่หรือไม่ ตราประทับแบบนี้จึงรับรองได้แค่ลายมือชื่อ ไม่ได้รับรองการเรียนที่อยู่เบื้องหลัง

เมื่อผู้ออกใบตอบกลับ

มีเพียงคำตอบของผู้ออกใบเท่านั้นที่นับเป็นหลักฐาน ที่เหลือทั้งหมดคือสิ่งที่ใบประกาศนียบัตรพูดถึงตัวเอง

ข้อมูลตรงกัน ตรวจให้แน่ใจว่าเป็นคนคนนี้จริง ชื่อซ้ำกันได้ อย่างที่ทะเบียนของ NMC เตือนไว้ จึงต้องเทียบ PIN หรือเลขทะเบียนด้วย

ไม่พบข้อมูล ยังไม่ใช่หลักฐานว่าเป็นของปลอม คนเปลี่ยนชื่อได้ และข้อมูลเก่าอาจถูกเก็บอยู่ในคลังเอกสาร Hedd ระบุว่าผลการตรวจที่ขึ้นสถานะ “cancelled” นั้น “ไม่ได้แปลว่าบุคคลนั้นไม่มีวุฒิตามที่อ้างเสมอไป”

ผู้ออกใบปิดตัวหรือควบรวมไปแล้ว? สอบถามกระทรวงศึกษาธิการหรือหน่วยงานกำกับว่าตอนนี้องค์กรใดเก็บข้อมูลทะเบียนไว้ สำหรับสถาบันในสหราชอาณาจักร ระบบค้นหาสถาบันของ Hedd แสดงว่าใครเก็บข้อมูลไว้ ในกรณีที่ทราบ (ดูคำถามที่พบบ่อย) อ่านเพิ่มเติมได้ที่ถ้ามหาวิทยาลัยของคุณปิดตัวหรือควบรวม

เกือบตรง สมมติว่าข้อมูลของสมาคมระบุว่าพนักงานบัญชีได้รับวุฒิช้ากว่าที่แจ้งหนึ่งปี ให้ถามเธออย่างสุภาพ เพราะความผิดพลาดโดยสุจริตเกิดขึ้นได้ แต่ชุดคู่มือของ Hedd เตือนว่า การแก้ไขใบประกาศนียบัตรของจริงแล้วนำมาแสดงว่าเป็นของจริง ถือเป็นการฉ้อโกงตามกฎหมายของสหราชอาณาจักร

ข้อมูลไม่ตรงกัน ขอคำตอบจากผู้ออกใบเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนหยิบยกเรื่องขึ้นมาคุย และอย่าให้คำอธิบายของผู้ถือใบมีน้ำหนักเหนือข้อมูลในทะเบียนของผู้ออกใบ

เก็บใบประกาศนียบัตร คำตอบที่เป็นลายลักษณ์อักษร และบันทึกสิ่งที่คุณทำไว้ ชุดคู่มือของ Hedd แนะนำให้เก็บบันทึกกรณีการฉ้อโกงและการดำเนินการใด ๆ ที่ทำไป จากนั้นแจ้งผู้ออกใบซึ่งถูกนำชื่อไปใช้ในทางที่ผิด หรือแจ้งหน่วยงานกำกับหากเป็นใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ

ในสหราชอาณาจักร แจ้งเรื่องการปลอมปริญญากับ Hedd ผ่านหน้าติดต่อ ส่วนการฉ้อโกงอื่น ๆ ให้แจ้ง Report Fraud (อังกฤษ เวลส์ ไอร์แลนด์เหนือ) หรือ Police Scotland (ตำรวจสกอตแลนด์) ตามที่ NCSC อธิบายไว้ ส่วนคู่มือสำหรับนายจ้างของเรามีหัวข้อควรทำอย่างไรเมื่อพบของปลอม

ไม่ได้รับความยินยอม? วุฒินั้นก็ยังถือว่าไม่ได้รับการยืนยัน

แล้วพนักงานบัญชีล่ะ? สมมติว่าทะเบียนของสมาคมวิชาชีพบัญชีแสดงชื่อและหมายเลขของเธอ และเหรียญตราของเธอเปิดขึ้นบนแพลตฟอร์มที่เว็บไซต์ของสมาคมระบุไว้ คุณไม่จำเป็นต้องใช้คิวอาร์โค้ดนั้นเลยตั้งแต่แรก

แหล่งอ้างอิง

• Hedd และ Prospects: ชุดคู่มือรับมือการปลอมปริญญาสำหรับนายจ้าง (ฉบับก่อนหน้า): เว็บไซต์ลอกเลียนแบบ ใบรับรองที่ถูกแก้ไข และการเก็บบันทึก
• Hedd: บริการตรวจสอบปริญญาอย่างเป็นทางการของสหราชอาณาจักร คำถามที่พบบ่อย: ผล “cancelled” และสถาบันที่ปิดตัวหรือควบรวม ระบบค้นหาสถาบัน และหน้าติดต่อ: การแจ้งเรื่องสถาบันปลอมและการปลอมปริญญา
• GOV.UK: ตรวจสอบว่ามหาวิทยาลัยหรือวิทยาลัยมีอำนาจมอบปริญญาหรือไม่
• กระทรวงศึกษาธิการสหรัฐฯ: DAPIP
• เครือข่าย ENIC-NARIC: ศูนย์ข้อมูลแห่งชาติของประเทศสมาชิก
• National Student Clearinghouse: Verify now
• My eQuals: คำถามที่พบบ่อยสำหรับผู้ตรวจสอบ
• OpenCerts: คำถามที่พบบ่อย
• Nursing and Midwifery Council (สภาการพยาบาลและการผดุงครรภ์ของสหราชอาณาจักร): ค้นหาในทะเบียน
• Solicitors Regulation Authority: ทะเบียนทนายความ (Solicitors Register)
• IELTS: การตรวจสอบผลสอบ IELTS
• ACFE: เหรียญตราดิจิทัล CFE
• GOV.UK: การรับรองเอกสาร (Get your document legalised)
• NCSC: แจ้งเว็บไซต์หลอกลวง (Report a scam website): Report Fraud และ Police Scotland

#ตรวจสอบใบประกาศนียบัตร #ตรวจสอบวุฒิการศึกษา #ใบรับรองดิจิทัล #ใบประกาศปลอม #ตรวจสอบก่อนจ้าง