Trang chủ / Kiến thức / Kiểm tra bằng cấp / Xác minh bằng nước ngoài
Bằng cấp từ nước ngoài
Bằng từ nước ngoài? Được kiểm tra cụ thể ra sao, và vì sao lâu hơn
Hãy hình dung: lời mời làm việc đã gửi đi từ thứ Hai, chỉ còn hai tuần nữa là đến ngày nhận việc, vậy mà phòng đào tạo ở một nơi lệch sáu múi giờ vẫn chưa hồi âm. Người có bằng bắt đầu băn khoăn không biết sự im lặng ấy có phải là dấu hiệu bị nghi ngờ. Không phải vậy: chậm trễ vốn nằm sẵn trong quy trình. Dưới đây là cách xác minh bằng nước ngoài, qua từng quầy một, và những việc nên làm trong lúc chờ.
Ba quầy ở cửa khẩu
Hãy coi tấm bằng như một hành khách đến cửa khẩu có ba quầy kiểm soát. Mỗi quầy hỏi một câu riêng, và con dấu của quầy này không đưa nó qua được quầy kế tiếp.
CICIC, trung tâm thông tin quốc gia của Canada về văn bằng quốc tế, nêu đúng trình tự ấy trong hướng dẫn từng bước dành cho người thẩm định: xác nhận tình trạng pháp lý của cơ sở đào tạo, xác thực giấy tờ, rồi mới so sánh. Trình tự này dùng được cho bằng của bất kỳ nước nào.
Con dấu không thuộc quầy nào. Apostille (chứng nhận giấy tờ để dùng ở nước ngoài) trông rất chính thức, và đúng là chính thức thật. Nhưng theo Công ước Apostille, nó chỉ chứng nhận chữ ký, tư cách của người ký và con dấu trên một giấy tờ công, chứ không chứng nhận nội dung của giấy tờ đó. Vì vậy, khi kẻ bán bằng chào mời bằng “có apostille”, con dấu ấy chỉ bảo đảm cho một chữ ký, không bảo đảm cho tấm bằng.
Từng quầy một: nhà tuyển dụng xác minh bằng nước ngoài thế nào
Quầy 1: trường có được chính nước sở tại công nhận không?
Câu hỏi: cơ quan quản lý giáo dục của chính nước đó có đưa trường vào danh sách không?
Ai trả lời: bộ hoặc cơ quan đảm bảo chất lượng giáo dục của nước đó.
Điểm mù: người này có thực sự từng học ở đó hay không.
Bắt đầu từ cơ sở đào tạo, chưa vội xem tấm bằng. Mạng lưới ENIC-NARIC, nơi kết nối các trung tâm công nhận văn bằng quốc gia ở châu Âu và nhiều nơi khác, chỉ đường tới danh sách chính thức các cơ sở được công nhận mà cơ quan quản lý giáo dục đại học của phần lớn các nước công bố. Ở một số nước, bản thân chương trình học cũng phải được kiểm định riêng.
Danh sách của mỗi nước chỉ dừng ở biên giới nước đó: công cụ kiểm tra trên GOV.UK chỉ bao gồm các cơ sở có quyền cấp bằng của Anh, còn DAPIP (cơ sở dữ liệu các trường được kiểm định của Bộ Giáo dục Hoa Kỳ) không liệt kê cơ sở nào ở nước ngoài. Công cụ danh sách cảnh báo của chúng tôi tra cứu những cái tên mà chính phủ các nước đã điểm mặt.
Quầy 2: văn bằng có trong hồ sơ không?
Câu hỏi: người này có thực sự được cấp tấm bằng này không?
Ai trả lời: cơ sở cấp bằng, hoặc kênh chính thức của nước đó.
Điểm mù: tấm bằng có giá trị đến đâu ở nơi bạn đang ở.
Khi xác minh bằng nước ngoài, chỉ cơ sở cấp bằng mới nói được người này có thực sự được cấp bằng hay không. Hãy viết thư cho phòng đào tạo của cơ sở đó, theo địa chỉ do chính bạn tìm ra. Nếu khóa học do một trường liên kết giảng dạy, hãy hỏi cơ sở đã cấp bằng.
Một số nước có kênh xác minh chính thức, và ở vài nước, chỉ người có bằng mới mở được cánh cửa ấy:
| Bằng của | Kênh | Ai khởi động |
|---|---|---|
| Anh | Hedd (dịch vụ xác minh bằng cấp chính thức) | Nhà tuyển dụng, nếu Hedd có hỗ trợ trường đó |
| Mỹ | National Student Clearinghouse (tổ chức xác minh bằng cấp) | Nhà tuyển dụng; nếu trường không có tên thì hỏi phòng đào tạo |
| Úc, New Zealand | My eQuals (hệ thống hồ sơ học tập số của các trường) | Người có bằng chia sẻ đường dẫn |
| Trung Quốc | CHSI | Người có bằng đặt báo cáo bản tiếng Anh |
| Ấn Độ | NAD | Bên nào cũng được, khi có sự đồng ý, nếu bằng đã được trường đưa lên |
| Philippines | CAV của CHED | Người có bằng nộp đơn trực tuyến |
| Nơi khác | Phòng đào tạo | Nhà tuyển dụng, theo mẫu yêu cầu ở dưới |
Kênh xác minh do người khác đưa cho bạn? Hãy kiểm tra kênh đó bằng công cụ Kiểm tra bẫy xác minh của chúng tôi: mạng lưới ENIC-NARIC cảnh báo rằng ngay cả các trung tâm công nhận văn bằng cũng bị mạo danh.
Giả sử ứng viên của bạn học ở Manila. Thủ tục Certification, Authentication and Verification (CAV, tức chứng nhận, xác thực và xác minh hồ sơ học tập) của CHED, Ủy ban Giáo dục Đại học Philippines, không phải thứ bạn tự khởi động được: người có bằng phải tự nộp đơn, rồi CHED chứng nhận rằng hồ sơ do trường cấp là thật. Hướng dẫn về CHED của chúng tôi chỉ cách kiểm tra chính ngôi trường.
NAD (National Academic Depository, kho lưu trữ văn bằng quốc gia của Ấn Độ) chỉ lưu những văn bằng mà trường đại học đã đưa lên, và chỉ cung cấp một văn bằng cho nhà tuyển dụng khi sinh viên đồng ý. Nếu tấm bằng không có ở đó, hãy viết thư cho phòng đào tạo.
Quầy 3: ở đây, tấm bằng có giá trị thế nào?
Câu hỏi: ở nước bạn, nó tương đương với bằng nào?
Ai trả lời: trung tâm công nhận văn bằng hoặc dịch vụ đánh giá văn bằng tại nước bạn.
Điểm mù: người này có thực sự được cấp bằng hay không, trừ khi báo cáo ghi rõ văn bằng đã được xác nhận.
Ở Anh, UK ENIC, trung tâm quốc gia của Anh về công nhận văn bằng, được vận hành thay mặt Bộ Giáo dục Anh (Department for Education), là nơi cấp Statement of Comparability, văn bản xác nhận mức tương đương của tấm bằng. Văn bản này được lập sau khi cân nhắc tình trạng pháp lý của cơ sở cấp bằng, bậc của văn bằng tại nước cấp, điều kiện đầu vào, thời gian học, nội dung và hình thức thi cử, đánh giá của khóa học.
Kết quả chỉ mang tính tham khảo; người quyết định là nhà tuyển dụng. Bài Liệu nước Anh có tính bằng của bạn không giải thích kỹ hơn.
Ở Mỹ, trung tâm thông tin quốc gia không đánh giá văn bằng. Việc đánh giá tương đương văn bằng do các dịch vụ tư nhân đảm nhận, và NACES là một hiệp hội ngành gồm các dịch vụ đánh giá độc lập của Mỹ. Chẳng hạn, các vị trí việc làm liên bang ở Mỹ chấp nhận loại báo cáo đánh giá này, như hướng dẫn của Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (US Geological Survey) giải thích.
Ở những nơi khác, các trang theo quốc gia của ENIC-NARIC nêu tên trung tâm thông tin quốc gia của từng nước thành viên. Ngoài các nước ấy, hãy hỏi cơ quan quốc gia phụ trách giáo dục đại học.
Dù bạn ở đâu, với một nghề cần giấy phép hành nghề, quyền công nhận văn bằng thuộc về cơ quan có thẩm quyền do nhà nước chỉ định. Với các công việc khác, theo ENIC-NARIC, quyết định nằm ở nhà tuyển dụng.
Vậy Statement of Comparability để làm gì? Nó cho bạn biết tấm bằng ở bậc nào. Trừ khi báo cáo đánh giá ghi rõ dịch vụ đã xác nhận văn bằng với trường đại học, hãy coi nó là chỉ dẫn về bậc học, không phải bằng chứng rằng người đó đã được cấp bằng. Chính UK ENIC cũng nói nhà tuyển dụng vẫn có thể yêu cầu bảng điểm và giấy tờ gốc.
Trước khi lưu bộ hồ sơ, hãy kiểm tra xem nó đã trả lời đủ cả ba quầy chưa:
- Apostille: chữ ký và con dấu là thật. Không thuộc quầy nào.
- Bản dịch có chứng thực: nội dung giấy tờ, bằng ngôn ngữ của bạn. Không thuộc quầy nào.
- Danh sách của bộ hoặc cơ quan quản lý: cơ sở đào tạo được công nhận. Quầy 1.
- Thư trả lời của phòng đào tạo, hoặc kết quả từ kênh chính thức: văn bằng có trong hồ sơ. Quầy 2.
- Statement of Comparability hoặc báo cáo đánh giá: bậc tương đương ở nơi bạn đang ở. Quầy 3.
Bảng chuyến bay đến: vì sao câu trả lời cứ báo “chậm”
Yêu cầu của bạn đã được gửi đi. Trong lúc chờ câu trả lời “hạ cánh”, bảng chuyến bay đến có thể hiện những trạng thái sau.
| Chuyến đến | Nguyên nhân phía sau, và cách gỡ |
|---|---|
| Chậm chuyến | Lịch học kỳ và kỳ nghỉ bên họ khác bên bạn, và danh sách tốt nghiệp có thể chưa chốt. Cách gỡ: gửi yêu cầu bằng văn bản từ sớm. |
| Đổi cửa | Hồ sơ dùng tên cũ, hoặc một cách viết hay một hệ chữ khác. Cách gỡ: dùng đúng tên như trong hồ sơ. |
| Bị giữ ở khu đến | Đầu bên kia không ai đọc được ngôn ngữ của giấy tờ. Cách gỡ: bản dịch có chứng thực (UK ENIC miễn yêu cầu này với một số ngôn ngữ). |
| Sai nhà ga | Bảng điểm do trường liên kết cấp; các đơn vị đánh giá như UK ENIC chỉ chấp nhận bảng điểm của cơ sở cấp bằng. Cách gỡ: đặt bảng điểm từ chính cơ sở đó. |
| Chưa cất cánh | Kênh do người có bằng khởi động phải chờ người đó chia sẻ hoặc đặt báo cáo. Cách gỡ: thống nhất kênh xác minh ngay từ ngày đầu. |
| Chuyển hướng | Cơ quan có thẩm quyền không còn tồn tại, hoặc kho hồ sơ đã bị phá hủy, như ENIC-NARIC ghi nhận ở một số người tị nạn. Cách gỡ: hỏi trung tâm thông tin quốc gia về những cách khác để đánh giá văn bằng. |
| Hủy chuyến | Trường không có trong danh sách, hoặc phòng đào tạo không có hồ sơ. Cách gỡ: hỏi ứng viên, kiểm tra lại họ tên, rồi xem hướng dẫn cho nhà tuyển dụng của chúng tôi. |
Hai phía của quầy: việc cần làm ngay
Nếu bạn đang tuyển dụng
- Khi đưa lời mời làm việc, hãy xin giấy đồng ý có chữ ký, ghi rõ tên tổ chức của bạn, tên trường và mục đích (xác minh bằng cấp của ứng viên), kèm tên người đó dùng khi đi học, viết cả bằng hệ chữ gốc.
- Ghi lại nguồn nào đã trả lời quầy nào, và lưu từng thư trả lời trong hồ sơ.
- Đưa ra lời mời có điều kiện, rồi đánh giá câu trả lời chứ không đánh giá thời gian chờ. Thư trả lời chậm từ nước ngoài không nói lên điều gì về ứng viên.
Ở nơi không có kênh chính thức, yêu cầu dưới đây cho phòng đào tạo mọi thông tin họ cần:
Tiêu đề: Xác minh bằng cấp: [họ tên đầy đủ]
“Kính gửi Phòng đào tạo. Tôi viết thư này thay mặt [tổ chức] về trường hợp của [họ tên đầy đủ], người từng học tại quý trường với tên [tên khi đi học, viết bằng hệ chữ gốc], [mã số sinh viên hoặc số đăng ký, nếu biết]. Người này cho biết đã được quý trường cấp bằng [tên văn bằng] sau thời gian học từ năm [năm] đến năm [năm]. Đính kèm là giấy đồng ý có chữ ký của người này. Xin quý trường xác nhận giúp văn bằng này có trong hồ sơ của trường hay không. Xin cảm ơn. [Họ tên, chức danh, tổ chức].”
Nếu đó là bằng của bạn
- Nếu nước bạn có kênh xác minh do người có bằng khởi động, hãy thiết lập ngay từ bây giờ. Báo cáo của CHSI (kênh xác minh học vấn chính thức của Trung Quốc) có giá trị trong một thời hạn nhất định, và bạn có thể gia hạn.
- Xin cấp bảng điểm chính thức và bằng tốt nghiệp từ cơ sở cấp bằng, kèm bản dịch có chứng thực nếu cần.
- Từng học trong Khu vực Giáo dục Đại học châu Âu (European Higher Education Area)? Hãy tìm Phụ lục văn bằng (Diploma Supplement) của bạn, tài liệu được viết ra để giải thích tấm bằng cho người đọc ở nước ngoài.
Sau đó, gửi phòng đào tạo của trường bạn hai dòng ngắn:
“Tôi tốt nghiệp [tên văn bằng] với tên [tên trong hồ sơ]. Nhà tuyển dụng ở nước ngoài có thể đề nghị quý trường xác nhận văn bằng của tôi: quý trường xử lý những yêu cầu như vậy thế nào, và có kênh chính thức nào tôi nên thiết lập trước không?”
Nếu kết quả đối chiếu thấp hơn bậc mà công việc yêu cầu, học thêm một văn bằng có thể lấp khoảng cách đó. Dịch vụ hỗ trợ tuyển sinh của chúng tôi giúp người đi làm nộp đơn vào các trường đại học được kiểm định; việc nhận vào học do từng trường tự quyết định.
Nước đi tiết kiệm thời gian nhất. Tra danh sách ở quầy 1, rồi gửi ngay yêu cầu cho quầy 2. Quầy 3 có thể đợi đến khi có câu trả lời.
Nguồn
- CICIC: hướng dẫn từng bước dành cho người thẩm định
- HCCH: Công ước Apostille, Điều 5, và bản tóm lược (Outline): apostille “không xác thực nội dung” giấy tờ
- ENIC-NARIC: Các cơ sở giáo dục đại học được công nhận, Công nhận văn bằng để hành nghề và Tuyển dụng người tị nạn
- ENIC-NARIC: Hoa Kỳ: trung tâm của Mỹ không đánh giá văn bằng; DAPIP không liệt kê cơ sở nào ở nước ngoài
- Mạng lưới ENIC-NARIC: cảnh báo về các trung tâm mạo danh; các trang theo quốc gia, kèm trung tâm thông tin quốc gia của từng nước
- GOV.UK: Kiểm tra xem trường đại học hoặc cao đẳng của bạn có được cấp bằng không: chỉ các cơ sở của Anh
- Giới thiệu UK ENIC; Cách UK ENIC kiểm tra văn bằng; Statement of Comparability, giấy tờ cần nộp, dịch vụ miễn bản dịch và sau khi nộp đơn
- NACES và danh sách thành viên; Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ: Cách đánh giá học vấn nước ngoài cho các vị trí liên bang
- CHSI: Dịch vụ xác minh: báo cáo bằng tiếng Anh, có giá trị trong một thời hạn có thể gia hạn
- National Academic Depository: Hỏi đáp: chỉ cơ sở đào tạo mới đưa được văn bằng lên hệ thống; nhà tuyển dụng xác minh khi có sự đồng ý
- CHED Citizen's Charter (CHED thỉnh thoảng phát hành ấn bản mới): CAV hồ sơ học tập, nộp đơn trực tuyến qua eCAV; xem thêm hướng dẫn về CHED của chúng tôi
- ENIC-NARIC: Phụ lục văn bằng (Diploma Supplement)
Bạn muốn một tấm bằng có giá trị thật? Dịch vụ hỗ trợ tuyển sinh của chúng tôi giúp người đi làm nộp đơn vào đại học ở Vương quốc Anh, Hoa Kỳ và Úc, và chỉ chọn những trường được công nhận chính thức. Nếu không trường nào trong danh sách đề xuất nhận bạn vào học, chúng tôi hoàn lại toàn bộ phí dịch vụ.