Trang chủ / Kiến thức / Bằng cấp và sự nghiệp / Khoảng trống trong CV
Tìm việc
Khoảng trống trong CV không phải vấn đề. Che giấu nó mới là vấn đề.
Trên CV của bạn có một quãng vài tháng trống trơn, và bạn chắc mẩm chuyên viên tuyển dụng nào cũng sẽ dán mắt vào đó. Họ có thể hỏi, và chỉ vậy thôi: một câu hỏi bạn trả lời được. Khoảng trống trong CV là chuyện bình thường. Dưới đây là cách mạng lại nó ngay trước mắt mọi người, kèm một dòng mẫu để chép.
Vá che hay mạng lộ? Vì sao giấu khoảng trống lại phản tác dụng
Hãy hình dung chiếc áo len bạn thích bị thủng một lỗ ở khuỷu tay. Bạn có thể khâu một miếng vá gần cùng màu rồi mong không ai nhìn kỹ, hoặc mạng lại bằng sợi chỉ khác màu, ai nhìn cũng thấy.
Dân may vá gọi cách sau là “mạng lộ” (visible mending), và chiếc áo thường còn bền hơn trước.
Khoảng thời gian nghỉ việc trong CV cũng vậy. Miếng vá là công việc gần nhất bị kéo dài thêm vài tháng, hoặc tệ hơn, một tấm bằng mua. Đường mạng là một dòng chữ thật thà.
National Careers Service (dịch vụ hướng nghiệp của chính phủ cho England) nói thẳng: có khoảng trống trong CV không phải là vấn đề. Chỉ cần sẵn sàng giải thích nó một cách trung thực.
| Lộ ra ở đâu | Miếng vá | Đường mạng |
|---|---|---|
| Trên giấy | Ngày tháng bị kéo dài, hoặc một tấm bằng mua | “Tạm nghỉ việc: chăm sóc người thân” |
| Trong buổi phỏng vấn | Câu trả lời bịa | Ba mươi giây đã tập trước |
| Khi bị kiểm tra | Không có hồ sơ, hoặc ngày tháng vênh nhau | Ngày tháng khớp nhau |
| Một năm sau | Vẫn đang chờ bị phát hiện | Chẳng có gì phải chờ |
Vì sao miếng vá không trụ được. Miếng vá bung ra khi đem giặt, và với một CV thì lần giặt chính là các bước kiểm tra của nhà tuyển dụng. Thông tin tham chiếu cơ bản (reference) sẽ xác nhận chức danh và thời gian làm việc của bạn.
Nhiều nhà tuyển dụng xác nhận bằng cấp với trường đại học, trực tiếp hoặc qua Hedd (dịch vụ xác minh bằng cấp chính thức của Anh) hay National Student Clearinghouse (tổ chức xác minh bằng cấp của Mỹ). Ở England, xứ Wales và Bắc Ireland, cố ý khai sai để có việc làm còn có thể bị coi là gian lận theo Fraud Act 2006 (Luật Chống gian lận 2006 của Anh).
Giải thích khoảng trống trong CV bằng ba mũi khâu
Gọi tên nó. Chuyện gì đã xảy ra, trong một câu đơn giản. Không xin lỗi, không kể lể. “Tôi nghỉ mười tám tháng để chăm sóc bố.”
Cho thấy điều bạn giữ được. Một việc bạn đã làm, hoặc một kỹ năng bạn giữ cho khỏi mai một: chẳng hạn làm tình nguyện, hay giữ sổ sách cho việc kinh doanh của gia đình. Chưa có gì? Xem những khóa học ngắn đáng tìm hiểu.
Hướng về phía trước. Vì sao bây giờ bạn đã sẵn sàng, và vì sao lại là công việc này.
Nói thành lời, chỉ mất ba mươi giây. Điền phần của bạn vào:
“Từ [tháng] đến [tháng], tôi [chuyện đã xảy ra]. Trong thời gian đó, tôi [một việc vẫn duy trì]. Giờ chuyện đó [đã ổn định], và tôi ứng tuyển vì [một lý do chọn vị trí này].”
Mạng lại khoảng trống: những dòng mẫu để chép
Tạm nghỉ việc ghi vào CV thế nào? Hãy dành cho nó một mục riêng, ghi ngày tháng y như một công việc. Thiếu chỗ? National Careers Service cho biết bạn có thể nêu lý do trong thư xin việc.
Chăm con hoặc chăm người thân
Trên CV: Tạm nghỉ việc, [thời gian]: chăm sóc toàn thời gian cho một thành viên trong gia đình.
Nếu họ hỏi: “Tôi tạm nghỉ việc để chăm sóc [mẹ tôi]. Giờ việc đó [đã ổn định], và tôi sẵn sàng đi làm trở lại.”
Ốm đau, chấn thương hoặc sức khỏe tinh thần
Trên CV: Tạm nghỉ việc vì lý do sức khỏe, [thời gian].
Nếu họ hỏi: “Tôi nghỉ một thời gian để lo cho sức khỏe, và giờ tôi đã sẵn sàng làm việc.” Chỉ chia sẻ những gì bạn thấy thoải mái.
Đi du lịch, nghỉ ngơi hoặc chuyển ra nước ngoài
Trên CV: Tạm nghỉ việc, [thời gian]: [nghỉ ngơi có kế hoạch / chuyển đến sống ở địa điểm] và [học được X].
Nếu họ hỏi: “Tôi [nghỉ một thời gian theo kế hoạch / chuyển nhà theo công việc của người bạn đời], trở về với [X], và giờ tôi đã sẵn sàng làm việc.”
Bị cắt giảm nhân sự
Trên CV: Ngay dưới công việc đó: “Vị trí bị cắt giảm khi [công ty sáp nhập hai nhóm].”
Nếu họ hỏi: “Vị trí của tôi bị bỏ trong đợt tái cơ cấu. Từ đó đến nay, tôi đã [học một khóa về X].”
Tìm việc mãi chưa được
Trên CV: Tìm việc, [thời gian]: [một việc bạn vẫn duy trì].
Nếu họ hỏi: “Tìm được vị trí phù hợp mất nhiều thời gian hơn tôi mong đợi. Trong lúc đó, tôi vẫn duy trì [X].”
Đi học hoặc học nghề mới
Trên CV: [Khóa học], [đơn vị đào tạo], [thời gian], đã hoàn thành / đang học.
Nếu họ hỏi: “Tôi quay lại học [X] để chuyển sang [Y].”
Bị sa thải
Trên CV: Ghi công việc đó như bình thường. Nếu mẫu đơn hỏi lý do nghỉ việc, hãy trả lời trung thực trong vài chữ.
Nếu họ hỏi: “Tôi bị cho thôi việc ở vị trí [vị trí] sau khi [một câu ngắn gọn]. Tôi đã rút ra [X], và từ đó đến nay tôi đã [Y].”
Tấm bằng chưa học xong
Trên CV: [Ngành học], [trường đại học], [thời gian]. Đã hoàn thành [năm thứ nhất]. Dòng này đúng sự thật và kiểm tra được; ghi “BSc” thì không. Kiểm tra dòng đó bằng công cụ Kiểm tra học vấn trên CV của chúng tôi.
Nếu họ hỏi: “Tôi nghỉ học sau [năm thứ nhất] vì [lý do], và đến giờ tôi vẫn dùng kiến thức [thống kê] đã học.”
Tự kinh doanh nhưng không trụ được
Trên CV: Tự kinh doanh, [việc bạn làm], [thời gian]. Đó là đi làm, không phải khoảng trống.
Nếu họ hỏi: “Tôi từng tự điều hành [một cơ sở nấu ăn phục vụ tiệc]. Việc đó dạy tôi [cách định giá và bán hàng].”
Thời gian ở tù
Trên CV: Mọi khóa học, văn bằng hay công việc trong thời gian đó, ghi dưới một tiêu đề riêng. Sau đó kiểm tra xem tiền án của bạn đã hết thời hạn chưa.
Nếu họ hỏi: bảng bên dưới cho biết khi nào bạn buộc phải nói; nếu phải nói, hãy trả lời ngắn gọn, rồi cho biết bây giờ có gì khác trước.
Lỗ thủng, miếng vá, đường mạng: cùng hai công việc, ba cách ghi.
Lỗ thủng
Trợ lý dự án, [thời gian]
(trống tám tháng)
Điều phối viên vận hành, [thời gian]
Miếng vá
Trợ lý dự án, [thời gian]
Điều phối viên vận hành, [bắt đầu] đến[kết thúc, cộng thêm tám tháng]
Thông tin tham chiếu cho thấy ngày nghỉ việc thật.
Đường mạng
Trợ lý dự án, [thời gian]
Tạm nghỉ việc, [thời gian]: chăm sóc người thân; giữ sổ sách cho việc kinh doanh của gia đình
Điều phối viên vận hành, [thời gian]
Lỡ kéo dài một mốc thời gian rồi?
Sửa CV trước lần ứng tuyển tiếp theo. Nếu nhà tuyển dụng đã có bản CV đó, hãy báo cho họ ngay, bằng một câu đơn giản, rồi đưa ra dòng “đường mạng” của bạn. Mốc thời gian bạn tự sửa là một đường mạng; mốc thời gian họ tự phát hiện là miếng vá bị bung.
Khi họ kéo thử sợi chỉ
Người phỏng vấn có thể hỏi thêm một câu. Đó là sự quan tâm, không phải nghi ngờ.
| Họ hỏi | Điều họ thật sự muốn biết | Câu trả lời của bạn |
|---|---|---|
| “Bạn đã làm gì trong thời gian đó?” | Kỹ năng của bạn có còn theo kịp không? | Mũi khâu thứ hai của bạn |
| “Bạn đã sẵn sàng đi làm lại chưa?” | Bạn có gắn bó lâu dài không? | Điều gì đã ổn định: việc trông con, hay chuyện chuyển nhà. Không cần kể thêm chi tiết. |
| “Vì sao chúng tôi nên đặt cược vào bạn?” | Bạn có làm được việc này không? | Công việc của bạn trước khoảng trống, và việc đầu tiên bạn sẽ làm ở đây |
Ứng tuyển vào một trường học hoặc trường cao đẳng ở England? Hướng dẫn bắt buộc theo luật của Bộ Giáo dục Anh (Department for Education), Keeping children safe in education (Giữ an toàn cho trẻ em trong giáo dục), yêu cầu hỏi lý do của mọi khoảng trống trong quá trình làm việc và hỏi kỹ về nó khi phỏng vấn.
Xin lỗi một lần là đủ, không xin lỗi cũng chẳng sao. Đừng chê bai nơi làm cũ.
Những sợi chỉ bạn không bao giờ phải phô ra
Đây là các quy định của Vương quốc Anh, mỗi quy định áp dụng cho những xứ được nêu tên.
| Nếu họ hỏi về | Bạn có buộc phải nói không? |
|---|---|
| Sức khỏe của bạn, trước khi có lời mời làm việc England, Scotland, xứ Wales | Không, trừ một vài ngoại lệ, như những điều chỉnh bạn cần cho buổi phỏng vấn, hoặc bạn có làm được một nhiệm vụ cốt lõi của công việc hay không, theo Điều 60 của Equality Act 2010 (Luật Bình đẳng 2010 của Anh). Lời mời làm việc có điều kiện cũng được tính là lời mời. Thử nói: “Hôm nay tôi [không cần hỗ trợ gì / cần X]. Tôi sẵn lòng trao đổi về những điều chỉnh khi đã có lời mời làm việc.” |
| Tiền án chưa hết thời hạn (unspent) England và xứ Wales | Có, nếu họ hỏi, theo GOV.UK. Trả lời ngắn gọn, rồi cho biết bây giờ có gì khác trước. |
| Tiền án đã hết thời hạn (spent) England và xứ Wales | Không, trừ khi họ hỏi, đồng thời cho bạn biết vị trí này cần kiểm tra lý lịch tư pháp DBS loại tiêu chuẩn (standard) hoặc mở rộng (enhanced), và tiền án đó không thuộc diện được lọc bỏ. Ngoài trường hợp đó, Rehabilitation of Offenders Act 1974 (Luật Phục hồi cho người phạm tội 1974 của Anh) cho phép bạn trả lời như thể tiền án đó không tồn tại. |
Theo Acas (cơ quan tư vấn quan hệ lao động của Anh), khi cung cấp thông tin tham chiếu, nơi làm cũ không nên nhắc đến những lần bạn vắng mặt vì khuyết tật, vì nghỉ thai sản, nghỉ phép dành cho người cha hay nghỉ nhận con nuôi, cũng như những điều chỉnh đã thực hiện vì khuyết tật.
“Hết thời hạn” (spent) nghĩa là thời hạn phục hồi (rehabilitation period) của một tiền án thuộc diện áp dụng đã trôi qua. “Được lọc bỏ” (filtered) nghĩa là tiền án được loại khỏi giấy chứng nhận DBS loại tiêu chuẩn và mở rộng theo quy tắc lọc (filtering rules); chỉ một số vị trí nhất định, như làm việc với trẻ em hoặc trong ngành y tế, mới được yêu cầu những loại kiểm tra này.
Equality and Human Rights Commission (Ủy ban Bình đẳng và Nhân quyền của Anh) giám sát việc thực thi quy định về sức khỏe, và việc dựa vào câu trả lời của bạn để ra quyết định có thể bị coi là phân biệt đối xử vì khuyết tật.
Scotland và Bắc Ireland có quy định riêng về tiền án, có đường dẫn trong hướng dẫn của GOV.UK. Ở Mỹ, hướng dẫn của EEOC (Ủy ban Cơ hội Việc làm Bình đẳng Hoa Kỳ) cho biết Americans with Disabilities Act (Luật Người Mỹ khuyết tật) chỉ cho phép hỏi những câu liên quan đến khuyết tật sau khi đã có lời mời làm việc có điều kiện.
Riêng tư không có nghĩa là che giấu. Bịa ra một công việc hay một tấm bằng để lấp chỗ trống là nước đi duy nhất biến khoảng trống thành vấn đề.
Trước khi gửi: soát lại đường khâu
- Mọi mốc thời gian đều khớp với những gì thông tin tham chiếu sẽ nêu.
- Tấm bằng nào chưa học xong thì ghi phần bạn đã hoàn thành, tuyệt đối không ghi văn bằng.
- Dòng giải thích của bạn đã được viết ra giấy.
- Bạn đã nói to ba mươi giây của mình, hai lần.
Đường mạng đã tập kỹ thì sẽ bền.
Nguồn
- National Careers Service: Giải thích khoảng trống trong quá trình làm việc: sự trung thực, kỹ năng, sức khỏe, bị cắt giảm nhân sự, bị sa thải và tiền án
- Acas: Nhà tuyển dụng được nói gì trong thư tham chiếu: chức danh, thời gian làm việc và những gì thư tham chiếu không nên có
- Hedd và National Student Clearinghouse: xác minh bằng cấp ở Anh và Mỹ
- Fraud Act 2006, Điều 2: gian lận bằng khai báo sai (fraud by false representation)
- Equality Act 2010, Điều 60: việc hỏi về khuyết tật và sức khỏe, các ngoại lệ, việc thực thi và phạm vi áp dụng
- GOV.UK: Keeping children safe in education: lý do của các khoảng trống trong quá trình làm việc, và hỏi kỹ về chúng khi phỏng vấn
- GOV.UK: Equality and Human Rights Commission (Ủy ban Bình đẳng và Nhân quyền)
- Rehabilitation of Offenders Act 1974, Điều 4: những câu hỏi được coi là không liên quan đến tiền án đã hết thời hạn
- GOV.UK: Thời hạn phục hồi và Quy tắc lọc cho giấy chứng nhận DBS: ý nghĩa của “hết thời hạn” và “được lọc bỏ”
- GOV.UK: Kiểm tra xem bạn có cần khai báo tiền án với ai đó không: tiền án đã và chưa hết thời hạn ở England và xứ Wales, kèm đường dẫn tới quy định ở Scotland và Bắc Ireland
- EEOC: Hướng dẫn thực thi về các câu hỏi liên quan đến khuyết tật trước khi tuyển dụng
Bạn muốn một tấm bằng có giá trị thật? Dịch vụ hỗ trợ tuyển sinh của chúng tôi giúp người đi làm nộp đơn vào đại học ở Vương quốc Anh, Hoa Kỳ và Úc, và chỉ chọn những trường được công nhận chính thức. Nếu không trường nào trong danh sách đề xuất nhận bạn vào học, chúng tôi hoàn lại toàn bộ phí dịch vụ.