Trang chủ / Kiến thức / Bằng cấp và sự nghiệp / Nhà tuyển dụng có kiểm tra bằng?
Dành cho người tìm việc
Nhà tuyển dụng có thật sự kiểm tra bằng của bạn? Thường là sau khi bạn nhận lời
Lời mời làm việc đã đến. Đâu đó giữa niềm vui và lá đơn xin nghỉ việc, một câu hỏi chợt nổi lên: công ty có kiểm tra bằng đại học không, có ai thật sự nhìn vào tấm bằng ghi trên CV của bạn không? Dưới đây là những tuần sau khi bạn nhận lời, chiếu trên màn hình chia đôi, và cách giúp một tấm bằng thật qua kiểm tra suôn sẻ.
Nhiều nơi có kiểm tra. Chỉ là muộn hơn bạn nghĩ
Câu trả lời thật lòng cho câu hỏi “nhà tuyển dụng có kiểm tra bằng cấp không?” là: rất nhiều nơi có, và thường là sau khi bạn đã nhận lời. Mỗi lần kiểm tra thường tốn phí và cần bạn đồng ý, nên hợp lý nhất là chỉ làm một lần, với người họ đã chọn. Người đó chính là bạn.
Những dấu hiệu cho thấy sẽ có bước kiểm tra bằng cấp sau khi nhận việc:
- Dòng chữ “với điều kiện kết quả kiểm tra trước khi tuyển dụng đạt yêu cầu”. Ở Anh, Acas (cơ quan tư vấn quan hệ lao động của Anh) lấy việc chứng minh bằng cấp học thuật làm ví dụ cho kiểu điều kiện này, và nhà tuyển dụng có thể rút lại lời mời nếu một điều kiện không được đáp ứng.
- Mẫu đơn xin đồng ý có nhắc đến học vấn hoặc bằng cấp của bạn. Hedd (dịch vụ xác minh bằng cấp chính thức của Anh) cần bằng chứng là bạn đã đồng ý, còn công ty thẩm tra hồ sơ ở Mỹ cần sự cho phép bằng văn bản của bạn.
- Yêu cầu mang theo bằng gốc, nên hãy để sẵn trong tầm tay. Ở England, tiêu chuẩn của NHS (hệ thống y tế công của Anh) yêu cầu bản gốc của mọi bằng cấp thiết yếu cho vị trí tuyển dụng.
Những tuần sau cái gật đầu, trên màn hình chia đôi
Mỗi thời điểm có hai nửa: điều bạn thấy, và điều diễn ra ngoài tầm mắt.
| 1. Lời mời làm việc | |
|---|---|
| Bạn | “Chúng tôi rất vui được mời bạn đảm nhận vị trí này, với điều kiện kết quả kiểm tra trước khi tuyển dụng đạt yêu cầu.” Bạn đọc nửa câu đầu hai lần. |
| Họ | Bộ phận nhân sự đọc nửa câu sau, rồi mở danh sách việc cần làm, trong đó có mục “bằng cấp”. |
| 2. Bạn nhận lời | |
| Bạn | Bạn nhận lời, và bắt đầu soạn sẵn trong đầu email xin nghỉ việc. |
| Họ | Hồ sơ của bạn được chuyển từ quản lý tuyển dụng sang bên phụ trách thẩm tra: đội ngũ HR, hoặc một công ty thẩm tra hồ sơ. |
| 3. Các mẫu đơn | |
| Bạn | Một đường dẫn làm thủ tục nhận việc yêu cầu giấy tờ tùy thân, giấy tờ chứng minh quyền làm việc và sự đồng ý cho việc xác minh bằng cấp trước khi tuyển dụng. Bạn ký. |
| Họ | Chữ ký của bạn là chìa khóa. Không có nó, Hedd hay công ty thẩm tra hồ sơ không thể gửi yêu cầu đi. |
| 4. Khoảng lặng | |
| Bạn | Chẳng thấy động tĩnh gì, nên bạn đoán là chưa có gì đang diễn ra. |
| Họ | Có người nhập thông tin của bạn vào một yêu cầu: ở Mỹ là họ tên, ngày sinh và tên trường; ở Anh là các thông tin ghi trên bằng, kể cả xếp loại tốt nghiệp. Rồi yêu cầu được gửi đi dưới dạng một câu hỏi duy nhất: người này có đúng là đã được cấp văn bằng này, với những mốc thời gian này không? |
| 5. Câu trả lời | |
| Bạn | Vẫn chưa có tin gì. Bạn mở hộp thư nhiều hơn mức bạn muốn thừa nhận. |
| Họ | Một hệ thống, hoặc một người ở phòng đào tạo, đối chiếu câu hỏi với hồ sơ tốt nghiệp của bạn. Câu trả lời gửi về: đã xác nhận; thông tin không khớp hoặc không tìm thấy; hoặc không thể xác nhận. |
| 6. Nếu thông tin không khớp | |
| Bạn | Một email: “Bạn có thể gọi nhanh cho bộ phận nhân sự về việc kiểm tra bằng cấp được không?” Tim bạn thót lại. |
| Họ | Thường chỉ lệch một chi tiết: họ, tên ngành học, hay xếp loại tốt nghiệp. Trường có thể yêu cầu xem bản sao bằng của bạn. Câu trả lời giúp gỡ rối nằm ở phần dưới. |
| 7. Ngày đầu đi làm | |
| Bạn | Thẻ nhân viên, máy tính xách tay, bữa trưa chào mừng. |
| Họ | Hồ sơ có thể vẫn chưa khép lại: Clearinghouse (tổ chức xác minh bằng cấp của Mỹ) liệt kê cả nhân viên đang làm việc, chứ không chỉ ứng viên, trong số những người mà nhà tuyển dụng xác minh. |
Vậy câu hỏi đáng đặt ra không phải là “họ có kiểm tra không?”, mà là “khi họ kiểm tra thì chuyện gì xảy ra?”
Cuộc kiểm tra thật ra hỏi gì
Mỗi nhà tuyển dụng kiểm tra một kiểu. Có nơi chỉ đối chiếu bằng gốc của bạn với hồ sơ ứng tuyển; tiêu chuẩn của NHS bắt đầu từ bước đó, và khuyên liên hệ cơ sở cấp bằng nếu thấy có gì không ổn.
Những nơi kỹ lưỡng nhất bỏ qua tờ giấy và hỏi thẳng trường đại học, trực tiếp hoặc qua dịch vụ chính thức của trường: Hedd ở Anh, National Student Clearinghouse ở Mỹ, My eQuals (hệ thống hồ sơ học tập số của các trường Úc và New Zealand) ở Úc và New Zealand.
Khi được hỏi, trường trả lời dựa trên hồ sơ lập lúc bạn tốt nghiệp, chứ không dựa vào tấm bằng bạn đang cầm. Vì thế, những khác biệt nhỏ nhất cũng thành chuyện. Theo Hedd, lý do phổ biến nhất khiến một yêu cầu bị hủy là thông tin không khớp với hồ sơ của trường, hoặc không đủ để tìm ra hồ sơ.
Hai phiên bản của bạn, một lần đối chiếu. Mẫu đơn của bạn ghi BSc Business Management, hạng 2:1 (loại khá giỏi theo cách xếp hạng của Anh), mang họ tên của bạn sau khi kết hôn. Hồ sơ của trường ghi BA (Hons) Business and Management, Upper Second, mang họ tên của bạn lúc tốt nghiệp. Cùng một tấm bằng, ba chỗ không khớp. Hãy làm cho chúng khớp nhau trước khi người khác đem ra so.
Tự kiểm tra trước khi đến lượt họ
Mười phút bây giờ có thể giúp bạn khỏi một tuần thấp thỏm sau này.
- Chép từ tấm bằng, đừng chép theo trí nhớ. Tên văn bằng, tên ngành học và xếp loại tốt nghiệp, đúng từng chữ như in trên bằng. Hedd yêu cầu ghi xếp loại đúng như trên bằng.
- Đã đổi tên? Ghi cái tên bạn dùng khi đi học vào mẫu đơn đồng ý, báo cho bộ phận nhân sự, và chuẩn bị sẵn giấy tờ chứng minh việc đổi tên: tiêu chuẩn của NHS yêu cầu giấy tờ này khi hai tên khác nhau.
- Trường đã sáp nhập, đổi tên hay đóng cửa? Nói rõ ngay từ đầu. Công cụ tra cứu cơ sở giáo dục của Hedd có thể cho biết ai đang giữ hồ sơ của những cơ sở đã đóng cửa hoặc sáp nhập.
- Tìm lại thời gian học và mã số sinh viên. Cả hai giúp phòng đào tạo tìm ra hồ sơ của bạn nhanh chóng.
- Bằng từ nước ngoài? Hãy chuẩn bị tinh thần là sẽ lâu hơn: xem bằng nước ngoài được kiểm tra thế nào. Statement of Comparability của UK ENIC (văn bản xác nhận mức tương đương của trung tâm quốc gia về công nhận văn bằng của Anh) cho biết bằng của bạn tương đương bậc nào trong hệ thống của Anh; hãy xuất trình văn bản này cùng với bằng gốc.
- Muốn xem trước hồ sơ của chính mình? Hedd không dùng để tự kiểm tra văn bằng của bạn, vì vậy hãy hỏi trường. Ở Mỹ, Clearinghouse cho phép người tốt nghiệp tự xác nhận bằng của mình; ở Úc và New Zealand, My eQuals lưu giữ những hồ sơ mà trường của bạn cấp.
Trước khi nộp đơn nghỉ việc: một email gửi HR
Nhận lời mời làm việc và nghỉ công việc hiện tại là hai quyết định riêng biệt. Ở giữa hai quyết định ấy, bạn hoàn toàn có thể hỏi việc kiểm tra đang đến đâu.
“Chào [tên], một lần nữa cảm ơn quý công ty. Tôi rất vui được nhận lời. Trước khi nộp đơn nghỉ việc ở chỗ cũ, tôi muốn hỏi còn những bước kiểm tra trước khi tuyển dụng nào chưa hoàn tất, việc kiểm tra bằng cấp sẽ đi theo kênh nào, và quý công ty có cần tôi cung cấp thêm gì không, chẳng hạn mã số sinh viên hay cái tên tôi dùng khi đi học?”
Đây là câu hỏi bình thường, và câu trả lời rất quan trọng: theo Acas, ở Anh, một khi mọi điều kiện của lời mời đã được đáp ứng, việc rút lại lời mời có thể bị coi là vi phạm hợp đồng. Khi đó, bạn có cơ sở vững chắc hơn để nộp đơn nghỉ việc.
Nếu kết quả trả về không khớp
Một tấm bằng thật vẫn có thể nhận kết quả “không khớp”. Chuyện này thường gỡ được, nếu bạn trả lời nhanh và bổ sung đúng mảnh còn thiếu. Bạn có thể sửa mẫu dưới đây cho phù hợp:
“Cảm ơn quý công ty đã báo cho tôi. Tôi nghĩ mình có thể giải thích chỗ khác biệt này: [khi đi học, tôi mang họ cũ là ___ / khi đó trường có tên là ___ / văn bằng của tôi được ghi trên bằng là ___].
Mã số sinh viên của tôi là ___, và tôi gửi kèm bản sao bằng tốt nghiệp. Nếu cần, tôi sẵn sàng tự liên hệ phòng đào tạo của trường.”
Ở Anh, nhà tuyển dụng có thể báo lại chỗ sai lệch cho Hedd, và Hedd có thể nêu vấn đề đó với trường.
Ở Mỹ, nếu nhà tuyển dụng thấy một báo cáo thẩm tra có thể khiến họ không tuyển hoặc không giữ bạn lại, họ phải đưa trước cho bạn một bản sao báo cáo, kèm thông báo về các quyền của bạn.
Hãy yêu cầu công ty thẩm tra hồ sơ sửa mọi sai sót và gửi bản đã chỉnh cho nhà tuyển dụng, đồng thời tự mình báo cho nhà tuyển dụng.
Ở Úc và New Zealand, hãy xem văn bằng được ghi thế nào trong tài khoản My eQuals của bạn, và dùng đúng cách ghi đó khi trả lời.
Còn nếu dòng chữ trên CV không hoàn toàn đúng sự thật
Thì rủi ro thật chưa bao giờ nằm ở việc kiểm tra, mà nằm ở chính dòng chữ ấy. Nó được đem so với một hồ sơ không bao giờ thay đổi, và có thể bị đem ra so lại bất cứ khi nào có người hỏi.
Tự sửa nó trước khi có ai hành động dựa trên nó là bước giúp bạn vẫn còn đường lựa chọn. Hãy kiểm tra dòng đã sửa bằng công cụ Kiểm tra học vấn trên CV để chắc rằng các mốc thời gian và văn bằng được ghi đúng như cần có, rồi gửi đi trước khi việc kiểm tra hoàn tất:
“Chào [tên], trước khi việc kiểm tra hồ sơ của tôi hoàn tất, tôi muốn đính chính một chỗ trong hồ sơ ứng tuyển. Phần học vấn của tôi phải ghi là: [dòng học vấn đúng sự thật]. Tôi sẵn sàng trao đổi thêm về việc này.”
Nếu dòng cũ đã giúp bạn có việc làm, visa hay giấy phép hành nghề, hãy hỏi ý kiến luật sư trước: bài mất việc, bị kiện hay ngồi tù giải thích lý do.
Còn nếu tấm bằng chính là mảnh còn thiếu, những con đường đàng hoàng cho thấy người đi làm có thể học xong một tấm bằng thật như thế nào.
Những tuần ấy đẹp nhất khi cả hai nửa màn hình cùng nói một điều.
Nguồn
- Acas: Khi lời mời làm việc bị rút lại: lời mời có điều kiện, chứng minh bằng cấp, việc rút lời mời khi các điều kiện đã được đáp ứng
- NHS Employers: Tiêu chuẩn kiểm tra đăng ký hành nghề và bằng cấp: bằng cấp thiết yếu, bằng gốc, đổi tên, liên hệ cơ sở cấp bằng
- Hedd (Higher Education Degree Datacheck): bằng chứng về sự đồng ý, những gì được xác minh, không dùng để tự kiểm tra văn bằng của chính mình
- Hedd: Hỏi đáp: mẫu đơn đồng ý, thông tin lấy từ tấm bằng, kiểm tra tự động và thủ công, lý do yêu cầu bị hủy, thông tin không khớp, các cơ sở đã đóng cửa và sáp nhập
- National Student Clearinghouse: Xác minh: ai có thể yêu cầu xác minh, thông tin cần có, xem xét thủ công, người tốt nghiệp tự xác nhận bằng của mình
- My eQuals: văn bằng chính thức từ các cơ sở giáo dục của Úc và New Zealand
- EEOC và FTC: Kiểm tra lý lịch, những điều ứng viên và người lao động nên biết: sự cho phép bằng văn bản, bản sao báo cáo, sửa sai sót
- UK ENIC: Statement of Comparability: một văn bằng nước ngoài tương đương bậc nào trong hệ thống của Anh
Bạn muốn một tấm bằng có giá trị thật? Dịch vụ hỗ trợ tuyển sinh của chúng tôi giúp người đi làm nộp đơn vào đại học ở Vương quốc Anh, Hoa Kỳ và Úc, và chỉ chọn những trường được công nhận chính thức. Nếu không trường nào trong danh sách đề xuất nhận bạn vào học, chúng tôi hoàn lại toàn bộ phí dịch vụ.